W gronie polskich intelektualistów wciąż są postaci, którym należałoby poświęcić zdecydowanie więcej uwagi. Jedną z nich jest Juliusz Mieroszewski pragmatyczny wizjoner, który w kontekście nowoczesnego myślenia o Ukrainie, Litwie i Białorusi prawdopodobnie wyprzedzał swoją epokę. Jego idee można poznać bliżej za sprawą pierwszej popularnonaukowej biografii autorstwa Macieja Łuczaka.
Juliusz Mieroszewski (ur. 3 lutego 1906 w Krakowie, zm. 21 czerwca 1976 w Londynie) żył w czasie wojny, emigracji i zimnej wojny. Współtworząc środowisko paryskiej Kultury, należał do autorów, którzy próbowali opisać relacje Polski ze wschodnimi sąsiadami w sposób wykraczający poza historyczne resentymenty i doraźne interesy. Mimo imponującego dorobku wciąż pozostaje postacią o zaskakująco małej rozpoznawalności.
Jego teksty mogą być punktem odniesienia dla historyków, politologów, badaczy stosunków międzynarodowych, studentów oraz czytelników zainteresowanych historią idei. Ważne jest zwłaszcza jego podejście do realizmu politycznego: nie jako obrony wcześniejszych założeń za wszelką cenę, ale gotowości do ich zmiany pod wpływem nowych okoliczności.
Intelektualną drogę Mieroszewskiego postanowił w końcu zrekonstruować Maciej Łuczak. W książce Pragmatyczny wizjoner. Rzecz o Juliuszu Mieroszewskim wydanej w 2026 roku przez Centrum Mieroszewskiego autor korzysta z tekstów, korespondencji i materiałów archiwalnych, pokazując rozwój poglądów bohatera oraz jego relację z Jerzym Giedroyciem i środowiskiem Kultury. Publikacja liczy 302 strony i jak wskazuje wydawca jest pierwszą popularnonaukową biografią Mieroszewskiego. Książkę wydano w 120. rocznicę urodzin i 50. rocznicę śmierci Juliusza Mieroszewskiego.
