Życie lokalnych społeczności, które dotąd koncentrowały się wokół kopalni węgla, radykalnie się dziś zmienia. Tak jest też w gminie Bogatynia na Dolnym Śląsku. Przez lata kopalna węgla brunatnego i elektrownia Turów napędzały rozwój gospodarczy regionu. Dlatego dekarbonizacja jest nie tylko wyzwaniem ekonomicznym, ale też społecznym, kulturowym i emocjonalnym. Na wrocławskiej wystawie życie na węglu pokazane zostanie w perspektywie międzygatunkowego sąsiedztwa ludzi, surowca, kompleksu wydobywczo-energetycznego, technologii oraz ożywionej i nieożywionej materii. To opowieść spleciona ze wspomnień i narracji lokalnej społeczności, doświadczeń, obaw i nadziei. Zobaczymy tu m.in. obrazy dawnej Bogatyni, niszczejącej na skraju odkrywki Opolno-Zdrój czy Wigancic Żytawskich – wsi-widmo zlikwidowanej u progu XXI wieku. Pokazane również zostaną przestrzenie odkrywki węgla brunatnego, zwałowisk i hałd, które podlegają procesowi rekultywacji, stając się miejscami powolnej ekspansji rozpleniającej się roślinności.
Wystawa czerpie z badań antropologicznych wokół sprawiedliwej transformacji energetycznej prowadzonych od 2021 roku przez Katarzynę Majbrodę z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Wrocławskiego.
Życie na węglu. Ludzie, krajobrazy, dziedzictwo w obliczu transformacji energetycznej
Muzeum Narodowe we Wrocławiu, oddział Muzeum Etnograficzne, ul. R. Traugutta 111-113
Widok na chłodnie kominowe z dzielnicy Trzciniec w Bogatyni, 2026, fot. Magdalena Lorek
Kompleks wydobywczo-energetyczny Turów w krajobrazie, 2026, fot. Magdalena Lorek
U Alchemika – agroturystyka w tradycyjnym przedwojennym gospodarstwie we wsi Jasna Góra, 2026, fot. Magdalena Lorek
