Co dziś jest prawdą, elementem rzeczywistości, a co wytworem sztucznej inteligencji? Czy sztuka stworzona dzięki AI ma jeszcze prawo nazywać się „sztuką”? Gdzie stoi granica i czy w ogóle jeszcze istnieje? Na te i wiele innych pytań próbowali znaleźć odpowiedź uczestnicy warsztatów edukacyjnych, towarzyszących „Kolekcji Niemożliwej”, którą można oglądać w Galerii „Za Szybą” Miejskiego Ośrodka Kultury.
To już trzecie spotkanie w ramach cyklu Re:Set. Tym razem jego tematem była sztuczna inteligencja – „AI jako narzędzie twórcze: od generatywności do krytyki algorytmicznej.” Prowadząca warsztaty Aniela Mroczek w swojej prelekcji odniosła się do postaci Refika Anadola, jednego z najbardziej rozpoznawalnych i medialnych artystów pracujących z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Jego twórczość stała się punktem wyjścia do rozmowy o jednym z kluczowych problemów współczesnej sztuki cyfrowej: autorstwie. Czy autorem możemy nazywać osobę projektującą system, programistów budujących model, instytucję udostępniającą dane, a może sam algorytm?
– Sztuczna inteligencja może wygenerować prawdziwe cuda, ale nie myśli i nie czuje. Wydaje się, iż to tutaj jest granica, której na tym etapie sztuczna inteligencja nie przekroczy – podkreślała Aniela Mroczek.
Przykładem stała się instalacja „Unsupervised”, stworzona przez Refika Anadola, a prezentowana w Museum of Modern Art. Projekt powstał w oparciu o archiwum muzeum.
– Ten obraz był renderowany na bieżąco, cały czas się zmieniał. Nie było dwóch takich samych momentów. Co się na niego składało? Z czego wynikała ta zmieniająca się forma? Po pierwsze, była to wizualizacja archiwum, wszystkiego, co zebrało MoMA. Po drugie, ta instalacja reagowała na to, jak poruszali się jej odbiorcy, jak zmieniała się temperatura, środowisko – wyjaśniła A. Mroczek.
Przywołując tę instalację, Aniela Mroczek postawiła przed uczestnikami warsztatów bardzo ważne pytanie: kto ma prawo wykorzystywać zbiory danych i na jakich zasadach? Spotkanie nie przyniosło jednoznacznych odpowiedzi, jednak otworzyło drzwi do dalszej dyskusji.
Kultura w erze danych
Przed uczestnikami warsztatów z cyklu Re:Set kolejne spotkanie, które odbędzie się już 26 lutego, o godz. 18.00 w Galerii „Za Szybą” Miejskiego Ośrodka Kultury. Tym razem Aniela Mroczek zaprosi do rozmowy na temat „Kultura w erze danych: bezpieczeństwo, etyka, prywatność, cyfrowe kompetencje odbiorców”. Spotkanie stanie się okazją do refleksji nad wpływem technologii na praktyki organizacyjne, relacje z publicznością i odbiór przez publiczność współczesnej oferty kulturalnej. Uczestnicy przyjrzą się mechanizmom funkcjonowania narzędzi cyfrowych – od algorytmicznych uprzedzeń i systemów profilowania, przez zjawiska deepfake’ów i dezinformacji, po korzyści i możliwości, jakie dają.
Warsztaty są bezpłatne i mają charakter otwarty. Kierowane są do pracowników instytucji kultury, jak i tradycyjnych odbiorców sztuki.
Przedsięwzięcie dofinansowane jest ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.
