Czwarta edycja Biennale Matter of Art skupia się na sztuce wyrastającej z życiowej konieczności. Wystawa Necessary Wishes, przygotowana przez zespół kuratorski w składzie František Fekete, Jakub Gawkowski oraz Jaroslava Tomanová, prezentuje praktyki twórcze, które stanowią instynktowną, ucieleśnioną reakcją na codzienne warunki życia i wchodzą w bezpośredni dialog z realiami politycznymi czy ekonomicznymi codzienności. Konieczność może przybierać tu formę protestu, zabierania głosu i budowania widzialności jako narzędzia przetrwania, ale może też wyrażać się w intymnych gestach, wiązać się ze zwrotem ku intymności i opowiadać o prywatnych doświadczeniach.
Biennale rozgrywa się w dwóch lokalizacjach. W modernistycznym budynku praskiego Trade Fair Palace wybrzmiewają głosy osób artystycznych z Europy Środkowo-Wschodniej, konfrontujące się dzisiejszymi wyzwaniami geopolitycznymi regionu. Długofalowy projekt archiwalny Rufiny Bazlovej dokumentuje historie więźniów politycznych w Białorusi; w pracy wideo Angel AntiGonna kreuje czuły i liryczny portret ukraińskiego artysty Artura Snitkusa, który został zabity na froncie broniąc swojego kraju przed rosyjską agresją, z kolei w cyklu obrazów tekstylnych Adrian Kriška przetwarza ludowe i wiejskie motywy oraz formy drewnianych rzeźb strachów na wróble, reinterpretując je przez pryzmat queerowej perspektywy. Jednocześnie obraz tej części Europy zostaje zniuansowany przez nakreślenie relacji i punktów kontaktu z regionami Azji, Afryki i Bliskiego Wschodu. W serii kolaży Jiří Žák zagłębia się w historie handlu bronią oraz jego roli w relacjach międzynarodowych Czechosłowacji z krajami Globalnego Południa, w swojej serii kolaży podważając dominującą pacyfistyczną narrację o historii Czech w trakcie Zimnej Wojny, a pochodzący z Libanu Zaher Jureidini i Leila Basma to filmowcy z Libanu prezentują instalację złożoną z wideo-portretów osób ze społeczności imigranckich zamieszkałych w Pradze. Drugi rozdział Biennale, odbywający się na terenie zrewitalizowanych młynów przemysłowych w Pardubicach, prezentuje szereg artystycznych strategii budowania nowych światów i wyobrażania alternatywnych scenariuszy przyszłości – m. in. kosmiczne konstrukcje Fedira Tetyanycha czy inspirowane historią informatyki obrazy Anne-Mie Van Kerckhoven.
Biennale Matter of Art: Necessary Wishes
National Gallery Prague – Trade Fair Palace, Dukelských hrdinů 47, Praga oraz GAMPA – City Gallery Pardubice, Automatické mlýny 1962, Pardubice
AntiGonna, Biennale Matter of Art 2026, National Gallery Prague – Trade Fair Palace, fot. Jonáš Verešpej
Leila Basma & Zaher Jureidini, Biennale Matter of Art 2026, National Gallery Prague – Trade Fair Palace, fot. Jonáš Verešpej
