Dzisiejsze zestawienie dwóch tytułów niemieckiej fantastyki spekulatywnej pokazuje, jak różne mogą być cele projektowania literackich światów. „Skábma” Jacqueline Montemurri to pozycja, która doskonale sprawdzi się jako lekkie, angażujące czytadło, choć wymagający odbiorca gwałtownie dostrzeże, jak świetny koncept społeczno-ekologiczny uproszczono tu na rzecz gatunkowych schematów i logicznych skrótów. Znakomitym kontrapunktem jest „Draußen” Mary Stormhouse – spójny, solarpunkowy układ, który udowadnia, iż dojrzała wizja przyszłości zyskuje na żelaznej dyscyplinie i konsekwencji przyczynowo-skutkowej.