Lato to czas, gdy polskie lasy przyciągają miłośników leśnych owoców. Jagody, borówki, maliny czy poziomki od lat są chętnie zbierane zarówno na własne potrzeby, jak i do przygotowania przetworów. Wiele osób zastanawia się jednak, czy zbieranie jagód w lesie jest całkowicie legalne oraz czy można robić to w każdym miejscu.
Przepisy obowiązujące w Polsce pozwalają na zbieranie runa leśnego, jednak istnieją wyjątki, o których warto wiedzieć. Nieprzestrzeganie zasad może prowadzić do mandatu, a w niektórych sytuacjach choćby odpowiedzialności prawnej.
Czy można legalnie zbierać jagody w polskich lasach?
Tak, w większości przypadków zbieranie jagód jest legalne. Polskie prawo pozwala na korzystanie z runa leśnego znajdującego się w lasach publicznych, przede wszystkim tych zarządzanych przez Lasy Państwowe. Oznacza to, iż każdy może zbierać jagody na własny użytek bez konieczności uzyskiwania specjalnego zezwolenia.
Dotyczy to między innymi:
- borówki czernicy,
- malin leśnych,
- jeżyn,
- poziomek,
- żurawiny,
- brusznicy.
Możliwość zbioru nie oznacza jednak pełnej dowolności. W niektórych miejscach obowiązują ograniczenia.
Gdzie nie wolno zbierać jagód?
Nie wszystkie lasy są dostępne dla osób zbierających owoce. Zakaz może obowiązywać między innymi:
- w rezerwatach przyrody,
- na terenach objętych ochroną ścisłą,
- w parkach narodowych,
- na powierzchniach doświadczalnych,
- w młodych uprawach leśnych,
- na terenach czasowo wyłączonych z użytkowania.
Przed wejściem do lasu warto zwrócić uwagę na tablice informacyjne. Leśnicy oznaczają miejsca, w których obowiązują czasowe lub stałe ograniczenia.
Czy można zbierać jagody w lesie prywatnym?
Lasy prywatne podlegają innym zasadom. Właściciel może nie wyrazić zgody na wchodzenie na swój teren lub zbieranie runa leśnego. o ile las jest odpowiednio oznaczony albo właściciel poinformuje o zakazie, należy go respektować. W przeciwnym razie można narazić się na odpowiedzialność wynikającą z naruszenia prawa własności.
Czy zbieranie jagód na sprzedaż jest legalne?
To zależy od skali działalności. o ile zbierasz owoce wyłącznie dla siebie lub rodziny, nie potrzebujesz żadnych dodatkowych formalności. Sytuacja wygląda inaczej w przypadku komercyjnego pozyskiwania runa leśnego. Przy dużych zbiorach przeznaczonych do sprzedaży mogą obowiązywać dodatkowe przepisy oraz konieczność uzyskania zgody zarządcy lasu. Dotyczy to szczególnie zorganizowanych grup prowadzących skup owoców leśnych.
Czy można używać specjalnych grzebieni do jagód?
To jeden z najbardziej kontrowersyjnych tematów. Tak zwane grzebienie lub czesaki znacznie przyspieszają zbiór owoców. Problem pojawia się wtedy, gdy urządzenie uszkadza krzewinki, liście oraz młode pędy. Leśnicy zalecają manualne zbieranie jagód, ponieważ jest ono znacznie bezpieczniejsze dla roślin i pozwala zachować naturalne stanowiska na kolejne lata.
Jak zbierać jagody, aby nie niszczyć lasu?
Podczas zbiorów warto pamiętać o kilku prostych zasadach.
Najlepiej:
- zbierać owoce manualnie,
- nie wyrywać całych krzewinek,
- nie łamać gałęzi,
- nie pozostawiać śmieci,
- poruszać się wyznaczonymi drogami tam, gdzie jest to wymagane.
Takie zachowanie pozwala zachować naturalny charakter lasu i chroni miejsca wzrostu kolejnych roślin.
Czy dzieci mogą zbierać jagody?
Nie istnieją przepisy zabraniające dzieciom zbierania owoców leśnych. Najmłodsi powinni jednak przebywać w lesie pod opieką dorosłych. Las to środowisko, w którym można spotkać dzikie zwierzęta, owady oraz rośliny mogące wywoływać reakcje alergiczne. Warto również nauczyć dzieci rozpoznawania gatunków jadalnych i unikania nieznanych owoców.
Jak odróżnić borówkę od trujących owoców?
Najpopularniejsza borówka czernica ma granatowy kolor i ciemny sok barwiący dłonie oraz język. Rośnie pojedynczo na niskich krzewinkach. Nie należy jej mylić z niektórymi roślinami o ciemnych owocach, które mogą być trujące. o ile nie masz pewności, z jakim gatunkiem masz do czynienia, lepiej zrezygnować ze zbioru.
Czy można zbierać jagody w parkach narodowych?
Nie. Parki narodowe podlegają znacznie bardziej rygorystycznym przepisom niż zwykłe lasy. Na większości ich obszaru zbieranie owoców, grzybów oraz innych elementów runa leśnego jest zabronione. Wyjątki mogą wynikać wyłącznie z przepisów obowiązujących na terenie konkretnego parku.
Czy za nielegalne zbieranie jagód grozi mandat?
Tak. o ile zbiór odbywa się w miejscu objętym zakazem lub prowadzi do niszczenia roślinności, można otrzymać mandat. Konsekwencje zależą od rodzaju naruszenia oraz obowiązujących przepisów. Znacznie surowiej traktowane jest niszczenie chronionych siedlisk niż przypadkowe wejście do miejsca objętego czasowym zakazem.
Jak przygotować się do zbierania jagód?
Dobrym pomysłem jest odpowiedni ubiór. Najlepiej sprawdzają się:
- długie spodnie,
- zakryte buty,
- nakrycie głowy,
- preparat przeciw kleszczom,
- koszyk lub przewiewne wiadro.
Po powrocie z lasu warto dokładnie obejrzeć skórę, ponieważ w okresie letnim aktywność kleszczy jest bardzo wysoka.
Dlaczego warto zbierać jagody z umiarem?
Leśne owoce są ważnym elementem ekosystemu. Stanowią pokarm dla wielu gatunków ptaków, ssaków i owadów, dlatego nie powinno się zbierać ich bez ograniczeń z jednego miejsca. Pozostawienie części owoców sprzyja naturalnemu rozsiewaniu roślin i zapewnia pożywienie mieszkańcom lasu. Rozsądne korzystanie z darów natury pozwala cieszyć się udanymi zbiorami każdego sezonu, jednocześnie zachowując równowagę przyrodniczą i szanując zasady obowiązujące na terenach leśnych.
Źródło: www.5kilokultury.pl
