Zapisy do Pracowni Sztuki w Perspektywie Międzykulturowej Crosscultural Art Perspective Studio
Spotkanie organizacyjne: 6.10.2026, godz. 12.00-14.00
Budynek H, sala 4, II piętro
Zapraszamy do zapisów osoby studenckie z wszystkich kierunków | wolny wybór

NOMADYZM / NOMADISM
Nomadyzm koczownictwo
Nomada nomas, D. nomados = koczownik>
Członek pasterskiego lub łowieckiego plemienia prowadzący koczowniczy tryb życia.
Przemieszczanie się plemion koczujących, związane z eksploatacją napotkanych dóbr
naturalnych, jest praktyką coraz rzadszą. Współczesny nomadyzm jest pojęciem
zdecydowanie szerszym, odnoszącym się do praktyki życia everymana.
Mobilność, która nieodzownie powiązana jest z nomadyzmem, wydaje się znakomicie
odzwierciedlać aktualne tendencje zamieszkiwania planety.

Dziś adekwatnie każdy jest w jakimś stopniu nomadą -z wyboru lub z przymusu.
Zygmunt Bauman wprowadza interesujące rozróżnienie na turystę i włóczęgę, przy czym
każdy pragnie być raczej turystą niż włóczęgą. Turysta porusza się z własnej woli, jest
nomadą z wyboru, eksploracji dokonuje tam, gdzie chce. Włóczęga to nomada
przymusowy, ograniczony często strefami ekonomicznymi, mogący zasiedlać tylko
określone terytoria. Bycie turystą czy włóczęgą wiąże się ze statusem ekonomicznym,
wykonywanym zawodem i nie jest dane raz na zawsze. Turysta zawsze może stać się
włóczęgą, włóczęga natomiast rzadko staje się turystą. Rozróżnienia Baumana
dodatkowo komplikują konflikty zbrojne oraz walka o surowce naturalne.
Trudno dzisiaj powiedzieć, kto i gdzie jest „u siebie” oraz czy określenie „u siebie” nie staje
się kolejnym mglistym konstruktem.
Myśląc o współczesnym nomadyzmie, nie sposób pominąć przestrzeni wirtualnej,
fenomenu mediów społecznościowych, które czasem zastępują fizyczną obecność w
świecie, ale też nomadyzmu cyfrowego, kiedy to globalna sieć staje się pastwiskiem
dającym sposobność czerpania zysków z każdego miejsca na Ziemi.
And last but not least…
Gdyby pojęcie nomadyzmu potraktować szeroko, jako tendencję organizmu do
przemieszczania się w celu poszukiwania układów optymalnych do życia, wtedy
okazałoby się, iż adekwatnie cały Wszechświat, w skali mikro i makro, przejawia tendencje
nomadyczne, a zmiana pojmowana jako ruch jest podstawą istnienia.
Powyższe rozważania zachęcają do twórczego odnajdowania połączeń pomiędzy
odległymi dziedzinami i koncepcjami oraz zindywidualizowanej interpretacji pojęcia
nomadyzmu.

W roku akademickim 2026/2027 będziemy się przyglądać różnym odcieniom
nomadyzmu.
Poniżej zaledwie kilka propozycji do rozwijania i interpretacji.

1. Nomadyzm jako przemieszczanie się w celu poszukiwania optymalnych warunków
   do życia (perspektywa antropologiczna, geopolityczna, historyczna; migracje
   dobrowolne versus przymusowe, przesiedlenia).
2. Nomadyzm cyfrowy jako przejaw nomadyzmu powiązanego z rozwojem technologii.
3. Podróżowanie jako ruch pozwalający uzyskać odmienną perspektywę.
4. Zmiana jako szansa rozwojowa.
5. Praktyka artystyczna powiązana z ruchem i/lub podróżowaniem.
6. Migrowanie i zapożyczanie obrazów.
   Organizacja roku akademickiego
   Pracujemy w małych grupach (wspólne dyskusje nad projektami).
   Zaliczenie i ocena wystawiane są na podstawie pracy ciągłej (aktywne uczestniczenie w
   zajęciach, praca nad projektem – I semestr; aktywne uczestniczenie w zajęciach,
   zakończenie projektu – II semestr; jeżeli ktoś jest w pracowni tylko I semestr, wtedy
   zamknięcie projektu powinno nastąpić w semestrze I).
   Każda osoba ma obowiązek przygotowania krótkiej prezentacji (researchu) dotyczącej
   indywidualnego rozumienia tematu.
   Rozmawiamy o konkrecie, czyli na spotkania w pracowni prosimy o przyniesienie szkiców,
   próbek materiałów, wstępnych zdjęć, filmów, map myśli etc.
   Poniżej spis literatury sugerowanej (dla zainteresowanych). Teksty obowiązkowe
   będziemy dostarczać wydrukowane lub w formie PDF.
   Sugerowana literatura na rok akademicki 2026/2027
7. Bauman Z., Turyści i włóczędzy, w: Globalizacja. I co z tego dla ludzi wynika,
   Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2000.
8. Hastrup K., Świadomość mięśniowa. Wytwarzanie wiedzy w Arktyce, w: „Teksty
   Drugie” 2018, nr 1, s. 127–153; DOI: 10.18318/td.2018.1.8.
9. Solnit R., Zew włóczęgi. Opowieści wędrowne.
10. Sorokowski P., Podróże psychologiczne przez kultury świata.
11. Kerouac J., W drodze.
12. Conrad J., Jądro ciemności (także: Coppola F.F., Czas Apokalipsy, 1979).
    Film
13. Herzog W., Nomada. Na tropie Bruce’a Chatwina, 2019.
14. Zhao C., Nomadland, 2020.
15. Varda A., Vagabond, 1985.
16. Marker C, Sans Solei, 1983

PODRÓŻ #RUCH #MIGRACJA #GRANICA #MOBILNOŚĆ #DIGITALNOMAD #PASZPORT #CYRKULACJAOBRAZÓW #JĘZYK #TRANSLACJA #DANE #MIGRACJAGATUNKÓW #DOM #CHODZENIE # FLANEURYZM #DROGA