Wyjątkowy Dom | wystawa kierunku Projektowanie Interdyscyplinarne
Wystawa osób studiujących i kadry naukowo-dydaktycznej kierunku Projektowanie Interdyscyplinarne
Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu
Poznań Design Festiwal / „Długowieczność”
23-29.10.2026 Stary Browar w Poznaniu
Zespół Kuratorski: Mateusz Wróblewski, Dorota Januszek, Julia Błaszczyńska
Fragmenty tekstu kuratorskiego
Długowieczność człowieka, przedmiotu i natury
Wystawa prac pedagogów i studentów Wydziału Architektury i Projektowania Interdyscyplinarnego Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu odczytuje długowieczność w trzech przenikających się obszarach: życia człowieka, trwania przedmiotu i troski o długowieczność natury. Prezentowane projekty pozwalają przyjrzeć się zależnościom między sposobami wytwarzania i użytkowania rzeczy a jakością codziennych doświadczeń. Spotykają się tu różne pokolenia twórców, dziedziny i metody pracy. Łączy je uważność na to, jak decyzja projektowa wpływa na relacje człowieka z jego otoczeniem oraz jakie następstwa może mieć w przyszłości.
Długowieczność człowieka
W perspektywie starzejącego się społeczeństwa pytanie o długowieczność człowieka łączy się z dbałością o jakość życia, o możliwość zachowania samodzielności i poczucia bezpieczeństwa oraz uczestnictwa we wspólnocie. Podejmując te zagadnienia, projektanci kierują uwagę ku codziennym czynnościom i przyzwyczajeniom, w których dostrzegają sposobność wspierania sprawczości, podtrzymywania więzi oraz tworzenia warunków do odpoczynku, rozumianego jako istotny element dobrego życia (…)
Długowieczność przedmiotu
Długowieczność przedmiotu kształtuje się już na etapie decyzji dotyczących jego materiału i konstrukcji, od których zależą możliwości dalszego użytkowania, naprawy oraz dostosowywania do zmieniających się potrzeb. Projektowanie z myślą o wieloletnim trwaniu, którego przykładem są lampy „Pasiaki”, wiąże się z przewidywaniem tych kolejnych etapów, a zarazem z uwzględnieniem relacji powstającej między rzeczą a człowiekiem, dzięki której zachowanie przedmiotu może stać się dla użytkownika ważniejsze niż zastąpienie go nowym. Szczególnego znaczenia nabierają wówczas przedmioty związane z osobistą historią, których obecność pozwala podtrzymywać pamięć o bliskich osobach, miejscach i wydarzeniach, a troska o ich zachowanie staje się sposobem pielęgnowania tych więzi.
Długowieczność natury
Długowieczność natury rozumiemy jako troskę o możliwość jej ciągłego odradzania się, co w projektowaniu wiąże się z odpowiedzialnością za pozyskiwanie surowców, zużycie zasobów oraz dalsze losy wykorzystanej materii. Przedmiot stanowi w tej perspektywie pewien etap jej obiegu, dlatego decyzje dotyczące wytwarzania wymagają uwzględnienia zarówno pochodzenia materiałów, jak i możliwości przedłużania użytkowania, naprawy oraz ponownego wykorzystania poszczególnych elementów. Takie spojrzenie pozwala dostrzec potencjał w materiałach, które uzyskały już status odpadu, a którym poprzez projektowanie można nadać kolejne zastosowanie, ograniczając potrzebę sięgania po nowe surowce.
Przenikanie się trzech omówionych obszarów pozwala zobaczyć długowieczność jako zależność między sposobem życia, trwaniem rzeczy i przyszłością środowiska, wyznaczając zarazem wspólne pole zainteresowań twórców prezentowanych na wystawie. Przedmiot może sprzyjać spotkaniu, zachowywać pamięć i dzięki odpowiedniej konstrukcji pozostawać w użyciu przez kolejne lata, a budowana z nim relacja może skłaniać do jego naprawy, ograniczenia nowych zakupów i większej uważności na materiał. Spotkanie pedagogów i studentów nadaje tej refleksji dodatkowy wymiar, ukazując uczelnię jako miejsce, w którym doświadczenie trwa poprzez przekazywane umiejętności, rozmowę i wspólną pracę, a zarazem zyskuje nowe interpretacje. Rodzinne dziedzictwo, wiedza warsztatowa i historia wzornictwa stają się zasobem, z którego kolejne pokolenia korzystają, poszukując własnych odpowiedzi na wspólne pytania, a w podtrzymywaniu tej wymiany ujawnia się długowieczność samej praktyki projektowej.
Julia Błaszczyńska
