– Wiem o twoich zdradach – powiedziała żona. Viktor zesztywniał. Nie drgnął nawet. Nie zbladł – choć w środku ścisnęło go jak zmięty papier przed wyrzuceniem. Po prostu zamarł. Larysa stała przy kuchni, mieszała coś w garnku. Zwyczajna scena – plecami do męża, fartuch w groszki, zapach przysmażanej cebuli. Domowy obrazek. Przytulny. Ale głos brzmiał jak spikerka Wiadomości. Viktor pomyślał: może się przesłyszał? Może żona wspomniała o ogórkach, iż wie gdzie dobre sprzedają? Albo o sąsiedzie z trzeciego piętra, co samochód sprzedaje? Nie. – O wszystkich twoich wybrykach – powtórzyła Larysa, nie odwracając się. Wtedy naprawdę poczuł zimno, bo w jej tonie nie było ani histerii, ani żalu. Nie było tego, czego zawsze się bał: łez, wyrzutów, trzaskania talerzami. Była tylko sucha informacja. Jakby oznajmiła, iż chleb się skończył. Viktor przeżył pięćdziesiąt dwa lata. Dwadzieścia osiem z nich – z tą kobietą. Znał ją jak własną kieszeń: gdzie ma pieprzyk na lewym ramieniu, jak kręci nosem gdy próbuje zupę, jak wzdycha o poranku. Ale tego tonu nigdy u niej nie słyszał. – Larysa… – zaczął, ale głos mu się załamał. Odchrząknął. Spróbował jeszcze raz. – Larysa, o czym ty mówisz? Odwróciła się. Spojrzała na niego – długo, spokojnie, jakby widziała go pierwszy raz. Albo raczej – jakby oglądała stare zdjęcie, na którym już niczego nie widać. – O Marzenie, na przykład – powiedziała. – Z twojego biura rachunkowego. Dwa tysiące osiemnasty rok, jeżeli się nie mylę. Viktor poczuł, jak grunt się pod nim zapada. Dosłownie – zawisł w powietrzu. Boże. Marzena?! choćby nie pamiętał jej dobrze. Była jakaś historia – na firmowej imprezie? Albo po? Krótko. Nic poważnego. Obiecał sobie wtedy – nigdy więcej. – I o Sylwii – ciągnęła Larysa niewzruszona – która podeszła do ciebie na siłowni. To było dwa lata temu. Otworzył usta. Zamknął. A o Sylwii skąd?! Larysa wyłączyła kuchenkę. Zdjęła fartuch – spokojnie, starannie, złożyła na pół. Usiadła przy stole. – Chcesz wiedzieć, jak się dowiedziałam? – zapytała. – Czy raczej ważniejsze dla ciebie, czemu milczałam? Viktor milczał. Nie dlatego, iż nie chciał mówić – po prostu nie mógł. – Pierwszy raz – zaczęła Larysa – zauważyłam już dziesięć lat temu. Zacząłeś się spóźniać z pracy. Zwłaszcza w piątki. Wracałeś rozpromieniony, z błyskiem w oczach. Pachniałeś damskimi perfumami. Westchnęła gorzko. – Wtedy sobie tłumaczyłam: coś mi się przewidziało. Może ktoś w biurze nowy zapach używa? Próbowałam się przekonywać. A potem znalazłam rachunek z restauracji w twojej marynarce. Kolacja dla dwojga. Wino. Deser. My tam nigdy razem nie byliśmy. Viktor chciał coś powiedzieć – skłamać, jak zawsze. Słowa ugrzęzły w gardle. – Wiesz, co zrobiłam? – Larysa spojrzała mu w oczy. – Popłakałam w łazience. Potem umyłam twarz. Ugotowałam kolację. Przywitałam cię z uśmiechem. Córce nic nie powiedziałam – miała wtedy piętnaście lat. Egzaminy, pierwsza miłość. Po co jej wiedzieć, iż tata… Zamilkła. Przejechała dłonią po stole – jakby ścierała niewidzialny pyłek. – Myślałam: przejdzie mi. Wszyscy faceci tacy są – kryzys wieku średniego, hormony i głupoty. Wróci – i dobrze. Najważniejsze, by rodzina była razem. – Larysa – wyszeptał Viktor. – Nie mów nic – przerwała. – Pozwól mi skończyć. Zamilkł. – Potem była druga. Trzecia. Czwarta. Przestałam liczyć. Twój telefon – bez hasła przecież. Myślałeś, iż nie zaglądam? Czytałam wiadomości. Sms-y: „Tęsknię, króliczku”, „Jesteś najlepszy”. Oglądałam zdjęcia – jak się z nimi przytulasz, uśmiechasz. Głos jej zadrżał – pierwszy raz. Ale wzięła się w garść. Wzięła głęboki wdech. – I ciągle się pytałam: po co mi to? Po co żyć z kimś, kto mnie nie kocha? – Kocham! – przerwał Viktor. – Larysa, ja… – Nie, – powiedziała twardo. – Nie kochasz. Kochasz wygodę. Czyste mieszkanie. Ciepłą kolację. Wyprasowane koszule. Kobietę, która nie zadaje zbędnych pytań. Wstała. Podeszła do okna. Stała chwilę, patrząc w ciemność. – Wiesz, kiedy się zdecydowałam? – zapytała bez odwracania. – Miesiąc temu. Córka przyjechała na weekend. Piłyśmy herbatę w kuchni. Powiedziała mi: „Mamo, dziwna jakaś się zrobiłaś. Cicha. Jakbyś była nie sobą”. I pomyślałam: Boże, ma rację. Ja już dawno nie jestem sobą. Od dziesięciu lat żyję nie dla siebie. Viktor patrzył na jej wyprostowane, napięte plecy. I nagle zrozumiał: traci ją. Nie „może stracić” – już traci. W tej chwili. – Nie chcę rozwodu – powiedział chrypliwym głosem. – Laryso, proszę cię. – A ja chcę – odpowiedziała spokojnie. – Dokumenty już złożyłam. Za miesiąc rozprawa. – Ale dlaczego?! – eksplodował Viktor. – Dlaczego teraz?! Larysa odwróciła się. Spojrzała długo, uważnie. Uśmiechnęła się smutno. – Bo zrozumiałam: nigdy mnie nie zdradzałeś, Witek. Zdradzić można tylko kogoś, kto jest ważny. A ja dla ciebie po prostu byłam. Zawsze. Jak powietrze. I to była prawda. Viktor siedział na kanapie – skulony, nagle postarzały o dziesięć lat. Larysa stała przy drzwiach do przedpokoju. Między nimi – dwadzieścia osiem lat małżeństwa, dorosła córka, mieszkanie, które znało ich oboje. I przepaść. Ogromna, nie do pokonania. – Wiesz, – powiedział cicho, – iż beze mnie zginę. – Nie zginiesz, przeżyjesz – przerwała. – Jakoś. – Nie! – Zerwał się, podszedł. – Laryso, zmienię się! Przysięgam! Już żadnych… – Witek, – podniosła dłoń, zatrzymując go. – To nie o nie chodzi. Wcale nie. – O co więc? Zamilkła. Szukała słów – tych, których nigdy dotąd nie powiedziała. Może się bała. Może nie umiała. Może nie wierzyła, iż ma prawo być usłyszana. – Wiesz, jak samotniutka się czułam? Zawsze, kiedy wracałeś od kolejnej swojej Marzeny czy Sylwii – leżałam u twojego boku i byłam nikim. choćby się nie kryłeś. Telefon na wierzchu, koszule z szminką do prania. Byłeś pewien, iż jestem głupia. Ślepa. Viktor drgnął, jakby go uderzono. – Nie chciałem. – Nie chciałeś? – Podeszła blisko. Jej oczy błyszczały – nie od łez, od wściekłości. Od lat zbieranej, wreszcie wyzwolonej złości. – Po prostu nigdy o mnie nie myślałeś. Co miałeś w głowie, całując inną? „Żona się nie dowie”? Czy „A co za różnica”? Milczał. Prawda była straszniejsza. Naprawdę o niej nie myślał. Wcale. Larysa była w jego życiu jak powietrze. Pewnik. Przekonany, iż nigdy nie odejdzie. Zawsze będzie. – Wracałeś po swoich eskapadach – i wszystko grało. Bo w twoim świecie nic się nie zmieniało. Żona w domu. Rodzina cała. Wszystko w normie. Odwróciła się. – A mnie nie było. W twoim świecie. W ogóle. Viktor zrobił krok, wyciągnął rękę – dotknąć jej, przytulić, zatrzymać. Larysa odsunęła się. – Nie trzeba – powiedziała znużona. – Za późno. Chwycił ją za ręce. – Larysa, błagam! Daj mi szansę! Zmienę się! Będę inny! Spojrzała na ich dłonie, na jego przerażoną twarz – i nagle zrozumiała: on się naprawdę boi. Ale nie jej stracić. On się boi być sam. – Wiesz – powiedziała cicho, wysuwając ręce – ja też się bałam. Być sama. Bez ciebie. Bez rodziny. Ale wiesz, co odkryłam? Sięgnęła po torbę. Klucze. – Już jestem sama. Od dawna. Z tobą, ale sama. I poszła do drzwi. Minęły trzy tygodnie. Viktor siedział w pustym mieszkaniu – Larysa wyprowadziła się do córki zaraz po tamtej rozmowie – i przewijał telefon. Marzena z biura rachunkowego. Sylwia z siłowni. Jeszcze dwa, trzy nazwiska w kontaktach, które kiedyś coś znaczyły. Zadzwonił do Sylwii. Odrzuciła. Do Marzeny napisał – przeczytała, nie odpisała. Reszta choćby nie odczytała. Dziwne: póki miał rodzinę, były nim zachwycone. Teraz, kiedy niby wolny… Nikomu niepotrzebny. Siedział na kanapie, w tym mieszkaniu, które nagle wydało mu się ogromne i obce – i po raz pierwszy od pięćdziesięciu dwóch lat poczuł się naprawdę samotny. Wyciągnął telefon. Znalazł „Larysa”. Długo patrzył na ekran. Palce drżały. Wystukał wiadomość. Skasował. Napisał od nowa. Skasował. W końcu wysłał: „Można się zobaczyć?” Odpowiedź po godzinie: „Po co?” Zastanowił się. Napisać „przepraszam”? Za późno. „Wróć”? Głupie. „Zmieniłem się”? Kłamstwo. Wysłał prawdę: „Chciałbym zacząć od nowa. Dasz mi szansę?” Trzy kropki zamigotały. Zniknęły. Pojawiły się znowu. I przyszła odpowiedź: „Przyjedź w sobotę. Do córki. Na czternastą. Porozmawiamy”. Viktor odetchnął. Nie wiedział, co będzie. Czy mu wybaczy. Czy wróci. Czy zasłużył na drugą szansę. Spojrzał na obrączkę na palcu. I po raz pierwszy od lat poczuł prawdziwą gotowość zacząć wszystko od nowa. jeżeli tylko mu pozwoli. Czy Larysa słusznie przez tyle lat przymykała oczy na zdrady męża? Może lepiej byłoby od razu zrobić awanturę i postawić sprawę jasno przy pierwszej zdradzie? Co o tym myślicie?