WERNER HERZOG: – Żartuje pan. Nigdy w życiu nie obejrzałem przygód Indiany Jonesa. Kojarzę zwiastuny, które kiedyś mignęły mi przed oczami, ale tracenie czasu w takie kino jest ostatnią rzeczą, na jaką mam ochotę. Sam robię nieporównywalnie lepsze filmy.
Pytam, bo bohater pańskiego dokumentu, ekolog Steve Boyes, który w dzikich lasach Angoli tropi legendarne, niemal mityczne stada słoni, trochę go przypomina.
Indiana Jones to płaska, bezrefleksyjna pacynka wymyślona po to, by sprzedawać ludziom plastikową wizję świata i złudzenie, iż wszystko da się uprościć i uporządkować. Boyes emanuje prawdziwą siłą ludzkiej psychiki, pchającą go w stronę niemożliwego.
Napędza go ciekawość, złudzenie, iż uda się rozwikłać zagadkę życia na Ziemi?
Ciekawość jest pojęciem zbyt płytkim, wręcz turystycznym. To, co kieruje ludzi takich jak ja – czy moich bohaterów – w stronę nieznanego, to raczej bezwzględny nakaz duchowy, rodzaj egzystencjalnej konieczności. Zrozumienie zagadki życia? Bzdura. Życie nie jest łamigłówką z niedzielnego dodatku do gazety, którą można rozwikłać dzięki logiki. Im bardziej staramy się je wyjaśnić, tym bardziej definicja nam umyka. Mnie nie interesuje rozwiązanie zagadki, ale stan zadumy nad faktem, iż w ogóle istniejemy pośród tego absolutnego, kosmicznego chaosu.
Steve’a Boyesa, przez 10 lat przemierzającego niedostępne płaskowyże w poszukiwaniu legendarnych słoni-duchów, trawi ta sama gorączka?
Kiedy spotkałem Boyesa, od razu wiedziałem, z kim mam do czynienia. Przypomniał mi kapitana Ahaba tropiącego Moby Dicka – tego wielkiego białego wieloryba, który nie jest zwykłym zwierzęciem, ale wyobrażeniem, mitologicznym ciężarem dźwiganym przez człowieka.
