Segregacja odpadów w Polsce już się zmienia. Od stycznia 2025 roku nie wolno wyrzucać tekstyliów do odpadów zmieszanych – zużytą odzież, obuwie czy pościel trzeba oddawać do PSZOK-ów lub w sposób wskazany przez gminę. To realna zmiana wynikająca z unijnych przepisów. Na tym tle zaczęły jednak krążyć informacje, iż kolejnym krokiem będzie wprowadzenie 11 frakcji odpadów i konieczność posiadania 11 osobnych koszy w domu lub przed posesją.
„Śmieciowy absurd” w narracji politycznej
Narrację o „11 koszach na śmieci” intensywnie promowali politycy Konfederacja. W poście opublikowanym 30 stycznia ugrupowanie pisało: „Śmieciowy absurd nadchodzi. Według nowych reguł unijnych, konieczne będzie posiadanie aż… 11 różnych pojemników na odpady. A potem eurokraci się dziwią, iż rosną nastroje uniosceptyczne…”.
Paweł Usiądek przekonywał z kolei: „Zapowiada się biurokratyczny horror i dyskusja, czy dany kolor pozostało niebieskim, czy już błękitnym. I kto w ogóle będzie miał miejsce na 11 różnych frakcji w mieszkaniu?”. Podobne wpisy publikowali także działacze Ruchu Narodowego, sugerując, iż nowe przepisy są oderwane od realiów życia w mieszkaniach.
Media straszą 11 pojemnikami
Alarmistyczny przekaz gwałtownie trafił na łamy niektórych portali. Pojawiały się tytuły sugerujące, iż „UE postawi przed domem 11 pojemników” albo iż szykuje się „rewolucja w segregacji śmieci”. W komentarzach internauci pisali m.in.: „To jest chore, co w tej UE wymyślają” czy „Unia robi z naszych domów sortownię śmieci”.
Co naprawdę wprowadza Unia Europejska
W rzeczywistości Unia Europejska przyjęła rozporządzenie Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR), które wejdzie w życie 12 sierpnia 2026 roku. Jego celem jest ograniczenie ilości odpadów i ujednolicenie zasad oznaczania opakowań. Kluczową zmianą mają być piktogramy – proste znaki graficzne informujące, do jakiej frakcji należy wyrzucić dane opakowanie.
Rozporządzenie wyraźnie wskazuje, iż jeden pojemnik może być oznaczony kilkoma piktogramami. „Pojemnik na odpady opakowaniowe może być opatrzony więcej niż jedną etykietą” – czytamy w przepisach. To oznacza, iż nie ma obowiązku posiadania osobnego kosza na każdą frakcję.
Co więcej, PPWR nie wprowadza żadnego nakazu posiadania 11 pojemników w gospodarstwach domowych. Ostateczny wygląd i liczba piktogramów mają zostać określone przez Komisja Europejska do sierpnia 2026 roku.
Skąd wzięła się liczba 11
Liczba 11 pochodzi z raportu eksperckiego przygotowanego przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej. Dokument ten proponuje podział odpadów na 11 kategorii, m.in. szkło, papier, metale, tworzywa sztuczne, tekstylia czy odpady niebezpieczne. Jest to jednak jedynie propozycja analityczna, a nie obowiązujące prawo.
Podział na 11 frakcji nie oznacza automatycznie 11 koszy na śmieci. To rozróżnienie materiałów, które ma pomóc w lepszym recyklingu, a nie zmienić kuchnie i podwórka w „sortownie odpadów”.
