ToruńCAMERIMAGE 2026: 10 filmów, które warto obejrzeć

Chociaż "The Social Reckoning" Aarona Sorkina zdążyło już wejść do kin, to o "Artificial" Luki Guadagnina mówi się jako o adekwatnej duchowej kontynuacji "The Social Network". Tym razem reżyser "Challengers" opowiada historię Sama Altmana, prezesa OpenAI i jednego z największych promotorów sztucznej inteligencji. W roli głównej występuje choćby znany z filmu Davida Finchera Andrew Garfield. Guadagnino bierze pod lupę temat pozostający dziś na ustach wszystkich i pyta, na czyich barkach spoczywa odpowiedzialność za naszą przyszłość. "Artificial" jest filmem otwarcia tegorocznej edycji Camerimage, a sam reżyser wraz z operatorem Malikiem Hassanem Sayeedem będą gośćmi festiwalu.

Na każdy nowy film Martina McDonagha czekamy jak na Gwiazdkę. Tym razem twórca oscarowych "Trzech billboardów za Ebbing, Missouri" oraz "Duchów Inisherin" zabiera nas na Wyspę Wielkanocną. Wędrujemy tam wraz z parą agentów CIA, Chrisem (John Malkovich) i Lee (Sam Rockwell). Na krótko przed zamachem stanu w Chile w 1973 roku wieloletni partnerzy muszą zmierzyć się z mroczną przeszłością i spiskami, które zaczynają wychodzić na jaw. W relacji z festiwalu w Wenecji, gdzie "Dziki Koń Dziewięć" miał światową premierę, pisaliśmy: scenariusz jest, jak zwykle u McDonagha, napisany z iście aptekarską precyzją. Wszystko działa perfekcyjnie, dialogi skrzą się dowcipem, bohaterowie są zniuansowani i wymykają się stereotypom. Punkty zwrotne odpalają fabularne przewrotki i zagęszczają intrygę dokładnie w tych miejscach, w których powinny. Brzmi jak murowany hit.

Dramat muzyczny w reżyserii Tony'ego Gilroya, twórcy "Andora" i "Michaela Claytona". Głównym bohaterem filmu jest Alex Serian (Pedro Pascal) - doświadczony wiolonczelista i niegdysiejsze cudowne dziecko świata muzyki. Po dwóch dekadach spędzonych w trasie koncertowej artysta wraca do rodzinnego Los Angeles i podejmuje pracę przy nagrywaniu muzyki do hollywoodzkich produkcji filmowych. Powrót do miasta aniołów oznacza dla niego konfrontację z trudną przeszłością, skomplikowanymi relacjami rodzinnymi i niedokończonymi sprawami. Historia rozwija się na kilku płaszczyznach czasowych. Kolejne sesje nagraniowe przywołują wspomnienia z życia Aleksa i pozwalają stopniowo odkrywać przyczyny jego wieloletniej nieobecności. Muzyka staje się zarówno osią opowieści, jak i sposobem na uporanie się z osobistymi kłopotami.

W Polsce "Czarna kula" ma szczególne znaczenie. Na festiwalu w Cannes jego twórcy otrzymali bowiem nagrodę za reżyserię, podobnie jak Paweł Pawlikowski. Warto więc sprawdzić na własne oczy, czy filmu Hiszpanów jest równie dobry co "Ojczyzna" (która zresztą jest też w programie festiwalu). "Czarna kula" to film z całą pewnością niezwykły. Reżyserzy zgrabnie łączą intymną historię jednostek miotanych wiatrami historii, z epickim rozmachem widowiska opowiadającego o losach narodu i traumach pokoleniowych, których echa sięgają wiele lat w przyszłość. To kino wielkich emocji, pasji i namiętności dotykające głęboko uniwersalnych ludzkich doświadczeń, o których opowiada z queerowej perspektywy. W Hiszpanii obraz stał się wielkim kasowym przebojem. W Toruniu będziecie mogli sprawdzić, dlaczego tak się stało.

James Gray, ale to Martin Scorsese na smutno. Twórca "Ad Astry" oraz "Kochanków" powrócił na tegoroczny festiwal w Cannes z gangsterską opowieścią o rozpadzie rodziny. Tym razem "gatunkowe" nie znaczy jednak wcale "rozrywkowe" – "Papierowy tygrys" gwałtownie nabiera kształtu antycznej tragedii o połamanych kręgosłupach moralnych i chciwości, która ściąga na rodzinę cierpienie. Korzystanie z gangsterskiej konwencji nie stanowi tu jednak celu samego w sobie. Ambicją Graya jest opowiedzenie o niespokojnych latach 80. poprzez doświadczenia klasy średniej, która dla wejścia na szczyt drabiny ryzykuje stawianie stóp na połamanych szczeblach. Efekt? Jedna z najbardziej melancholijnych pistoletowych opowieści ostatniego czasu.

Film otwarcia tegorocznych Nowych Horyzontów. Nagrodzony Złotą Palmą "Fiord" to historia rodziny Gheorghiu, rumuńsko-norweskiego małżeństwa (Sebastian Stan i Renate Reinsve) z dziećmi, które przeprowadza się do rodzinnej miejscowości matki – niewielkiej, odizolowanej wioski w Norwegii. Bohaterowie gwałtownie zaprzyjaźniają się z mieszkającą po sąsiedzku familią Halbergów. Spokojne życie Gheorghiu zostaje wywrócone do góry nogami, gdy pojawiają się oskarżenia o niewłaściwe traktowanie dzieci. Z dnia na dzień imigranci stają się obiektem zainteresowania władz, a ich życie przeradza się w walkę z bezwzględnym systemem, który coraz głębiej ingeruje w los całej rodziny. Jak pisaliśmy w naszej recenzji: Część mądrości Cristiana Mungiu reżysera polega na takim zarysowaniu konfliktu; na zbudowaniu narracji w taki sposób, by choćby skrajnie różna od nas rodzina potrafiła od początku wzbudzić w nas empatyczne instynkty. By dać widzowi szansę wybicia się ponad swoje ego, swój światopogląd i swoje sądy; by pozwolić kinu po raz kolejny nauczyć widza wejść w cudzą perspektywę. I choć na moment, patrząc się w ekran, stracić czubek nosa z widoku.

Wyuzdana wampirzyca, jej służąca, melancholijny siostrzeniec-wegetarian i jego terapeutka jadą do Wiednia. Czy to nowy sezon "Co robimy w ukryciu"? Nie, to czarna komedia Ulrike Ottinger. Ikona niemieckiego kina niezależnego zaprasza nas do bliższego zapoznania się z "Krwawą Hrabiną" – legendarną Elżbietą Batory, czyli węgierską arystokratą słynącą z kąpieli w krwi dziewic Brawurowo zagrana przez Isabelle Huppert krwiopijczyni korzysta z uroków współczesności, strojąc w się lateks i brokat, a dekadenckie miasto traktuje jak swoje prywatne łowisko. niedługo jej tropem rusza para wampirologów oraz inspektor policji… Co z tego wyniknie?

Yuval Abraham i Rachel Szor – współtwórcy oscarowego "Nie chcemy innej ziemi" – nie spoczywają na laurach. Na tegorocznym festiwalu w Wenecji ich nowy film – będąca wynikiem trwającego ponad trzy lata dziennikarskiego śledztwa "NAZA" – zebrał rekordową, 25-minutową owację na stojąco. Twórcy prezentują w nim wypowiedzi byłych i obecnych członków izraelskich struktur wojskowych, którzy opowiadają o systemach ułatwiających masowe zabijanie cywilów w Strefie Gazy. W recenzji Jakuba Popieleckiego czytamy: Ktoś wspomina tu choćby do kamery, iż był kiedyś na wycieczce w Polsce, gdzie zastanawiał się, jak "Niemcy mogli zrobić to, co zrobili". "Teraz wiem", dodaje. "Uważałem nazistów za złych, ale co to mówi o mnie?". Abrahamowi i Szor udaje się tu rzecz wyjątkowa, chociaż mówienie o niej w kategoriach "sukcesu" wydaje się głęboko nie na miejscu. Dokumentują bowiem zbrodnię, jeszcze zanim okazało się, iż – nawiązując do tytułu książki Omara El Akkada – "wszyscy zawsze byli przeciwko".

W swojej bogatej karierze Alexander Skarsgård był już robotem, wikingiem, Tarzanem, wampirem. Teraz może dopisać rolę kochanka z wikliny. Tak, dobrze przeczytaliście. Ta brytyjska komedia za szalonym pomysłem fabularnym skrywa bardzo klasyczną baśń dla dorosłych o życiu i potrzebie bliskości. Wiklinowy Skarsgård jest rzecz jasna największym atutem filmu, ale z całą pewnością nie jedynym. W obsadzie znaleźli się także: Olivia Colman, Peter Dinklage i Elizabeth Debicki. Potrzebujecie odrobiny magii w swoim życiu? Na ToruńCamerimage dostarczy Wam jej seans "Wiklinowego męża".

Filozof Slavoj Žižek i reżyserka Sophie Fiennes nakręcili już wspólnie dwa filmy, "Z-boczoną historię kina" (2006) oraz "Perwersyjny przewodnik po ideologiach" (2012). Pora na zwieńczenie trylogii. "The Pervert’s Guide to Utopias" – czyli "Perwersyjny przewodnik po utopiach" – to dokument, w którym Žižek i Fiennes chwytają się filmowych przykładów – czasem zaskakujących – żeby odpowiedzieć na wyzwania, jakie stawia przed nami współczesność. Przekorny filozof sprawdza, na ile konwencja utopii może w dzisiejszych czasach się nam przydać – a na ile może nam zaszkodzić. Efekt jest zarazem poważny i zabawny, ale zawsze bardzo filozoficzny. .