"Prowadź swój pług przez kości umarłych" Olgi Tokarczuk to powieść, która łączy w sobie kryminał z przypowieścią moralną. To historia o świecie brutalnym, dotkniętym przemocą, obojętnością i utratą wrażliwości. Janina Duszejko, główna bohaterka powieści, jest odważna i bezkompromisowa. Kierując się empatią, staje w obronie tych najsłabszych – zwierząt, niewinnych ofiar ludzkich działań. Dominika Kluźniak - aktorka wcielająca się w tę postać - przyznaje, iż jest to spektakl, którego akcja rozgrywa się na wielu poziomach. Jest oszczędny i naturalistyczny jednocześnie.
– To jest taki spektakl bardzo czysty, minimalistyczny, taki w którym nie ukrywamy wielu elementów. Przez tę ramę czasem przechodzimy rzeczywiście, ale adekwatnie głównie ona nas jednak trzyma. I kiedy się wchlupujemy tutaj w to błotko, jesteśmy w nim naprawdę tu i teraz bardzo realistycznie. Aczkolwiek niektóre sceny, i to ja bardzo akurat lubię to w tym spektaklu, one nie realizowane są też tak całkiem linearnie. I ten świat się gdzieś trochę, tak jakby w głowie tej Janiny Duszejko, czy w jakimś wspomnieniu, czy w odczuwaniu, te rzeczy się trochę nawarstwiają – opowiada.
Pytania stawiane społeczności
Główna bohaterka zaczyna zadawać pytania społeczności, w której przyszło jej żyć. Jak mówi Dominika Kluźniak, Duszejko zostaje zmuszona do ostateczności.
– Janina mam wrażenie walczy i będzie walczyć do końca, ale chyba nie spodziewa się tego, iż sięgnie po takie środki, przeciw którym walczy. Jakby staje pod ścianą pod tym względem, iż to jak próbuje sobie poradzić z tym światem, niestety również można ocenić bardzo krytycznie i bardzo jest mi jej żal – wskazuje.
Sztuka o naturze
Spektakl reżyseruje Ewa Platt. Twórczyni przyznaje, iż to sztuka przede wszystkim o naturze - także tej ludzkiej.
– W naszym spektaklu, jak i też w mojej perspektywie czytania książki, natura jest częścią i fundamentem świata, natomiast jest ona widziana wyłącznie z perspektywy człowieka, który naturę całkowicie lekceważy, traktuje jak hobby. Więc w naszym spektaklu naturę zobaczmy wyłącznie przez jego pryzmat – zapowiada.
Scenografia spektaklu jest oszczędna, ale znacząca. W centrum sceny pojawia się ambona myśliwska, która jest głównym punktem odniesienia dla całej opowieści i symbolem świata przedstawionego. Scenografia jest także opowieścią o świecie, w którym żyją bohaterowie sztuki.
– Jest to przestrzeń natury absolutnie wydeptana i stworzona przez człowieka. Jest to przestrzeń wypreparowana. Tutaj nie udajemy, iż jest to zamknięta przestrzeń. Otacza nas basen pełen błota, który jest preparowaną, człowieczą formą. Więc ta forma teatralna, forma, która zamyka nam cały świat w jakiejś formie, tylko sprzyja temu, żeby opowiedzieć o świecie, który jest jakimś zamkniętym więzieniem, w którym bardzo wielu bohaterów czuje się za dobrze – podkreśla.
W przedstawieniu występują: Dominika Kluźniak, Oskar Hamerski, Adam Szczyszczaj, Wiktoria Gorodecka, Paweł Paprocki, Karol Pocheć, Justyna Kowalska, Magdalena Warzecha, Jacek Mikołajczak, Mirosław Konarowski i Piotr Grabowski.
Premiera spektaklu "Prowadź swój pług przez kości umarłych" na scenie Teatru Narodowego w sobotę 25 kwietnia.
