Historia, sztuka i troska o lokalne dziedzictwo połączyły siły na Starym Cmentarzu w Nowym Sączu. Uczniowie Katolickiego Liceum Sztuk Plastycznych rozpoczęli stałą współpracę z organizatorami akcji „Ocalmy Stary Cmentarz”. Pierwsze spotkanie było połączeniem lekcji historii, wizyty w dawnej krypcie i pleneru malarskiego wśród zabytkowych nagrobków. To dopiero początek – w planach są już kolejne plenery malarskie i fotograficzne.
Czytaj również: Pierwszy zabytkowy nagrobek na Starym Cmentarzu uratowany. Sądeczanie zebrali blisko 32 tys. zł
Stary Cmentarz ma być nie tylko miejscem pamięci i przedmiotem działań konserwatorskich. Organizatorzy akcji „Ocalmy Stary Cmentarz” chcą zainteresować jego historią również młodych sądeczan i wykorzystać ich artystyczną wrażliwość do dokumentowania dziedzictwa jednej z najważniejszych nekropolii Nowego Sącza.
Temu ma służyć rozpoczęta właśnie stała kooperacja z Katolickim Liceum Sztuk Plastycznych w Nowym Sączu, działającym w Zespole Szkół Katolickich im. bł. Piotra Jerzego Frassati.
Najpierw historia. Uczniowie zeszli również do dawnej krypty
W czwartek, 1 października, Stary Cmentarz odwiedzili uczniowie czwartej klasy pod opieką nauczycieli Barbary Wójcik, Anny Michalik i Damiana Wróbla.
Po nekropolii oprowadził młodzież Bartosz Niemiec, prezes stowarzyszenia prowadzącego akcję „Ocalmy Stary Cmentarz”. Opowiedział o dziejach tego miejsca i jego znaczeniu dla historii Nowego Sącza.
Jednym z najbardziej niezwykłych punktów spotkania było zejście do dawnej krypty znajdującej się przy zabytkowym kościółku. To miejsce, na co dzień niedostępne dla większości mieszkańców, stało się przestrzenią do rozmowy o historii miasta, jego dawnych mieszkańcach, ale również o przemijaniu i potrzebie ochrony tego, co pozostawiły po sobie wcześniejsze pokolenia.
Później Stary Cmentarz zamienił się w pracownię pod gołym niebem
Po historycznym wprowadzeniu przyszedł czas na sztukę. Uczniowie chwycili za swoje przybory i rozpoczęli plener malarski bezpośrednio na terenie nekropolii.
Inspiracją stały się zabytkowe nagrobki, kamienne detale, stare rzeźby, inskrypcje oraz gra światła i cieni. Charakterystyczna architektura cmentarna i jesienna sceneria pozwoliły młodym twórcom spojrzeć na to miejsce z zupełnie innej perspektywy.
W ten sposób przeszłość Nowego Sącza spotkała się ze świeżym spojrzeniem młodego pokolenia. Powstające prace są nie tylko ćwiczeniem artystycznym, ale również formą dokumentowania dziedzictwa Starego Cmentarza.
To początek stałej współpracy
Pierwszy plener nie będzie jednorazową inicjatywą. kooperacja z Katolickim Liceum Sztuk Plastycznych ma mieć stały charakter.
Planowane są już kolejne spotkania młodzieży na Starym Cmentarzu. Oprócz następnych plenerów malarskich organizatorzy chcą przygotować również plenery fotograficzne. Dzięki temu kolejne fragmenty nekropolii, jej nagrobki i detale architektoniczne mają być dokumentowane oczami młodych artystów.
To także sposób na włączenie młodego pokolenia sądeczan w działania służące zachowaniu lokalnej pamięci.
„Ocalmy Stary Cmentarz” przynosi pierwsze efekty
Artystyczna kooperacja jest kolejnym elementem coraz szerszej akcji „Ocalmy Stary Cmentarz”. Niedawno zakończyła się renowacja pierwszego zabytkowego nagrobka – Aurelii Pisz. Prace przeszły oficjalny odbiór konserwatorski, a ich koszt wyniósł blisko 32 tys. zł. Pieniądze udało się zgromadzić dzięki kwestom, zbiórkom publicznym i wsparciu sponsorów.
Organizatorzy wskazali już następny obiekt, który chcą uratować. To nagrobek dzieci z rodziny Dworzańskich.
Działania konserwatorskie, historyczne i edukacyjne mają wspólny cel – przywracać pamięć o Starym Cmentarzu i znajdujących się tam zabytkach, zanim część z nich zostanie bezpowrotnie utracona.
Wsparcie parafii św. Kazimierza
Organizatorzy podkreślają również rolę ks. Tomasza Starca, proboszcza parafii pw. św. Kazimierza w Nowym Sączu, którego zgoda, otwartość i wsparcie umożliwiają prowadzenie kolejnych inicjatyw na terenie nekropolii.
Pierwsze spotkanie z uczniami pokazało, iż ratowanie Starego Cmentarza nie musi ograniczać się wyłącznie do prac konserwatorskich. Równie ważne może być zainteresowanie jego historią kolejnego pokolenia sądeczan – tak, aby pamięć o tym miejscu przetrwała nie tylko w kamieniu, ale również w obrazach, fotografiach i świadomości mieszkańców.
