Spektakl „Bieżeńcy 1915” – BY Teatru – oszczędny w wyrazie, kameralny, prosty, a maksymalnie nabity ładunkami emocji, które detonowały się co chwilę… Wzmagała to gra świateł, surowa ziemia rozsypana na scenie, bose stopy aktorów, zgrzebne chusty kobiet i śpiew a capella.
12 lutego w Kinie Sokół cofnęliśmy się w czasie o 111 lat… a może wcale nie – może byliśmy bardzo TU I TERAZ, bo temat wciąż krąży w krwiobiegu Podlasian, bo jest niezwykle, boleśnie aktualny ze względu na sytuację polityczną. Cofnęliśmy się w czasie by wysłuchać opowieści o dramacie północno-wschodnich ziem dawnej Rzeczypospolitej, na których, w obliczu zbliżającego się frontu I wojny światowej, władze carskie zarządziły ewakuację ludności prawosławnej w głąb Imperium Rosyjskiego.
Spektakl powstał na bazie książki dziennikarki Anety Prymaki-Oniszk „Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy”. Na język teatru przełożył ją Roman Pawłowski-Felberg.
W rolę bieżeńców wcieli się białoruscy aktorzy BY Teatru, którzy sami doświadczyli przymusowej emigracji.
Zarówno autorka książki i jej rodzina pochodząca z Knyszewicz, jak i autor scenariusza byli obecni, ogromną wartością była możliwość porozmawiania z nimi i z artystami po spektaklu.
Maria Czykwin, odtwórczyni jednej z ról, mówiła o spektaklu – iż to ważny, otwierający serca, ale i bezpieczny sposób do przepracowania tego, iż w historii byliśmy już w tej sytuacji i kto wie, czy się w niej znowu nie znajdziemy.
Refleksjami dzieliła się także poruszona publiczność, jedna z nich brzmiała: – Człowiek jest małym trybikiem w okrutnej machnie, która go miażdży, a gdzie jest pies Bobik?
Barbara Maj, dyrektorka SOK-u dziękowała autorce i artystom za odważne zabranie głosu w temacie z przeszłości, który stał się bardzo aktualny. – Bądźmy przyzwoici, czasem moment wystarczy żebyśmy byli przeciwieństwem przyzwoitości, musimy się pilnować – konkludowała.
Produkcja: BY Teatr / Reżyseria: Andrei Novik / Muzyka: Darya Novik / Scenografia, kostiumy: Alena Semeniuk / Reżyseria światła: Daniła Goncharov
Obsada: Maria Czykwin, Andrei Novik, Darya Novik, Aleks Saprykin
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.
Partner projektu: Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku
fot. Wojciech Panow
Sokólski Ośrodek Kultury
