Co wnosi „Rycerz Siedmiu Królestw”? / Źródło: Pexels https://www.pexels.com/pl-pl/zdjecie/srebrny-helm-rycerza-289831/
Westeros zawsze wracało z hukiem. Z płonącymi miastami, upadającą dynastią czy z zapowiedzią końca świata. Tym razem zaprezentowano nam spokojniejszy scenariusz, bez niszczycielskich smoków i wojny totalnej. „Rycerz Siedmiu Królestw” nie próbuje być większy od „Gry o tron” ani bardziej tragiczny niż „Ród smoka”, zamiast tego skupia się na tematach przyziemnych, momentami mieszając je z prostackim humorem.
Choć po powrocie do tego uniwersum spodziewać by się można czegoś wzniosłego lub patetycznego, serial zaskakuje swoją prostotą. Nie uświadczymy w nim skomplikowanych relacji czy wielowątkowości. Intrygi zostają zredukowane do minimum, a fabuła koncentruje się na głównym wątku. Jest to pierwsza adaptacja uniwersum George’a R.R. Martina, która zamiast powiększać mapę, zmniejsza perspektywę.
O jednoczesnym rozszerzeniu i zmniejszeniu się świata
W adaptacji ciężko mówić o pełnej wizji Siedmiu Królestw – zostaje nam przedstawiony jedynie znikomy skrawek rozległego kontynentu. Na próżno szukać w nim typowej dla „Gry o tron” polityki czy reprezentacji poszczególnych frakcji. Wszystko to zostaje sprowadzone do minimum i jest to pewnego rodzaju cena, którą płacimy za nową perspektywę. W ten sposób świat przedstawiony przestaje być planszą, przybierając postać autentycznego środowiska – zamiast rosnąć wszerz, pogłębia się społecznie.
To przesunięcie staje się jeszcze wyraźniejsze, gdy odkrywamy historię oczami Ser Duncana. Oddalony od spraw możnych rodów, nie myśli o rzeczywistości w kontekście potencjalnych politycznych sojuszy ani długofalowych konsekwencji. Sam nazywa siebie człowiekiem prostym i to właśnie ta przyziemność staje się filarem narracyjnym. Jego reakcje i decyzje są instynktowne, w pełni oparte na kodeksie moralnym, o którym zdaje się pamiętać jako jedyny w całym królestwie.
W tym sensie miniserial dopełnia wizję Westeros o element, którego brakowało w poprzednich adaptacjach prozy George’a R.R. Martina. Tam, gdzie „Ród smoka” zdążył przyzwyczaić nas do podniosłości i ogromu symboliki, „Rycerz siedmiu królestw” wkracza ze swoją autentycznością, a momentami choćby ascetycznością. Obrazuje to przemianę Westeros wraz z osłabieniem rodu Targaryenów – władza przestała manifestować się w postaci ognia i skrzydeł, ale w nazwisku, pozycji i społecznej hierarchii.
O Westeros bez smoków
Naturalnie, brak intryg politycznych nie oznacza braku polityczności, a wyginięcie smoków nie pozbawiło Targaryenów władzy. Choć stworzenia pozostają jedynie historią i symbolem dawnej potęgi – symbolem, którego nie wolno lekceważyć – ich cień wciąż pada na królestwo. Bestie zniknęły z nieba, ale nie z pamięci, ich mit jest przez cały czas obecny w umysłach ludzi, stając się elementem folkloru, co przejawia się w scenach z lalkarką. Ta legenda nie jest domeną jedynie prostych ludzi. Najsilniej chwytają się jej ci, którzy najbardziej potrzebują jej blasku – osłabieni Targaryenowie, próbujący odbudować dawną potęgę. choćby bez żywych personifikacji chaosu i zniszczenia, wciąż niosą ze sobą opowieść o boskiej wyjątkowości i przekleństwie zarazem, w formie podania o bogach rzucających monetą przy narodzinach każdego z nich – geniusz albo szaleństwo, wielkość albo destrukcja.
Na tym tle szczególnie wyraźnie zarysowuje się postać młodego Aegona. Dorasta on nie w izolacji królewskiego dworu, ale w drodze – wśród zwykłych ludzi, poza murami władzy. Poznaje świat z poziomu ziemi, u boku prostego rycerza, a nie z perspektywy tronu. To doświadczenie odsuwa księcia od rodziny królewskiej i tworzy ciekawą dynamikę pomiędzy nim a Ser Duncanem. Zupełnym przeciwieństwem Aegona staje się jego starszy brat, ucieleśnienie bezwzględnego wymiaru wspomnianej legendy. Jest przekonany o własnej nadludzkości, co popycha go do okrucieństwa i siania destrukcji.
„Rycerz Siedmiu Królestw” pokazuje moment zawieszenia, w którym Westeros znalazło się między opowieścią a codziennością. Smoki są już tylko cieniem, ale ich mit wciąż kształtuje ambicje i obsesje. Bez ucieleśnienia boskości Targaryenów, które mogłoby usprawiedliwić okrucieństwo, pozostają wyłącznie ludzkie decyzje. I to one – nie bestie – stają się prawdziwym źródłem chaosu. jeżeli więc świat nie płonie już od smoczego ognia, pytanie brzmi inaczej: czy w Westeros można zwyciężyć bez niego?
O triumfie rycerza
W świecie, w którym przez dekady górują ci, którzy dysponują większym ogniem, armią lub silniejszym nazwiskiem, Ser Duncan wygrywa inaczej. Nie poprzez potęgę, ale poprzez wytrwałe działanie zgodnie z własnym kodeksem. Jego zwycięstwo nie jest spektakularne ani historyczne, a czysto moralne. Duncan jest częścią wielkiego rodu czy mitu o boskiej wyjątkowości. Ma jedynie przekonanie, iż słabszych należy bronić. W krainie, która przez pokolenia przyzwyczaiła nas do cynizmu, postawa bohatera okazuje się bardziej rewolucyjna niż jakikolwiek ogień.
„Rycerz Siedmiu Królestw” udowadnia, iż Westeros nie musi wracać z hukiem, by być znaczące. Zamiast kolejnej apokalipsy otrzymujemy historię o tym, iż choćby w świecie zbudowanym na przemocy można wygrać przyzwoitością. Możliwe, iż właśnie to jest najbardziej przewrotną myślą tego uniwersum – nie opowieść o smokach, ale o człowieku, który mimo wszystko postanawia być dobry.
Pola Zych
