Światło początku i światło przemiany
W gorącym wnętrzu ziemi ziarno tajemnicy
Zofia Pociłowska-Kann
Zofia Pociłowska-Kann (1920–2019) w momencie wybuchu II wojny światowej była obiecującą studentką polonistyki na Uniwersytecie Warszawskim. Na uczelni panowała wówczas swoboda wyboru wykładów, toteż Zofia Pociłowska-Kann uczęszczała na zajęcia z filozofii, a choćby teologii, poszerzając swoje horyzonty intelektualne. W styczniu 1940 roku wstąpiła do Związku Walki Zbrojnej. Aresztowana 19 marca 1941 roku trafiła na Pawiak, następnie do więzienia na Zamku w Lublinie, gdzie skazano ją na karę śmierci. Została po tym deportowana do niemieckiego obozu koncentracyjnego Ravensbrück.
Jesienią 1941 roku w obozie został uruchomiony warsztat artystyczny, który zatrudniał 150 więźniarek, w tym Zofię Pociłowską-Kann. Rzeźbienie było ucieczką od terroru w wypełniony pięknem świat, a dla przyszłej artystki stało się zwrotnicą losów, wyznaczającą nowy kierunek, którym była sztuka. Doświadczenie pobytu w obozie głęboko ukształtowało Zofię Pociłowską-Kann i wpłynęło na jej postrzeganie świata i człowieka. Walka o życie i, jak to określiła sama artystka, „ocalenie własnego człowieczeństwa” zdeterminowała jej los i pobudziła siły twórcze choćby w obliczu kryzysu wojny. Artystka nigdy nie straciła wiary w humanizm, a figura ludzka pozostała najważniejszym motywem jej twórczości.
Po powrocie do Polski Pociłowska-Kann studiowała na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w pracowni Tadeusza Breyera i w 1954 roku uzyskała dyplom. Poszukując własnego języka artystycznego, eksperymentowała z materiałami: cementem, złomem żelaznym czy opiłkami metali – badała ich strukturę i podatność na działanie czasu. Rzeźba Medytacja stanowi syntetyczne ujęcie nagiej postaci kobiecej, skoncentrowane na emocjonalnym i psychicznym wymiarze człowieczeństwa. Dzieło ma charakter kontemplacyjny, a zarazem poprzez swoją organiczną formę wpisuje się w nowe tendencje sztuki współczesnej. Praca pochodzi z wczesnego okresu twórczości artystki, z którego niestety zachowało się kilka realizacji.
Dar Agnieszki Kann dla Muzeum Narodowego w Lublinie
Zofia Pociłowska-Kann, Medytacja, ok. 1958
cement, piasek, metalowe pręty gładkie, opiłki metali
Pokaz pracy Zofii Pociłowskiej-Kann “Medytacja” w ramach jubileuszowego cyklu pokazów 120-lecia Muzeum Narodowego w Lublinie
9 lipca – 2 sierpnia, Lapidarium w przyziemiu Kaplicy Trójcy Świętej
Bilety w cenie 5 zł/os. dostępne w kasie Muzeum Narodowego w Lublinie oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl.
Pokaz dostępny także w ramach biletu wstępu do Kaplicy Trójcy Świętej.
