Pasterka, rok 1974. Do komunii przystąpiła niemal cała wieś. Po hostię uklękli m.in. mechanik Ryszard Mitek, rolnicy Sławomir Łaba i Boguś Żak, oraz Józef i Irena Karasiowie. Z nabożną miną klęczał też oczywiście Lech Wojda, który przedstawiać lubił się jako gospodarz, ławnik, sołtys, felczer, sadownik i społecznik. Przez sąsiadów i licznych krewnych nazywany był zaś królem Zrębina.
Gdy wyszli z kościoła, okazało się, iż zniknął jeden z autokarów, które z pobliskiej wsi zawiozły ich na mszę. Zaginiony San znalazł się kilometr od Zrębina. Pod jego kołami leżały trzy trupy: Stanisław Matuszek, jego młoda, ciężarna żona Krystyna i jej nastoletni brat Mietek.
Miejscowa policja i prokurator stwierdzili, iż musiało dojść do wypadku – ktoś ukradł autobus, a potem jadąc w stronę wsi wpadł w poślizg i potrącił wracających pieszo z pasterki ludzi. Tylko młody śledczy, kapitan milicji Henryk Maczek, uważa, iż coś się w tej wersji zdarzeń ewidentnie nie zgadza.
Mateusz Górski, Nel Kaczmarek
Jego upór i podjęte wbrew niesprzyjającym okolicznościom śledztwo doprowadzi do jednego z najgłośniejszych procesów kryminalnych w historii kraju. Jego wynik zaś ujawni prawdę tak straszną i niewiarygodną, iż oglądając serial aż trudno w nią uwierzyć. Niestety, wydarzyła się naprawdę.
Trudno pisać o fabule "Wśród nocnej ciszy". Jej szczegóły zna każdy, kto czytał reportaż "Nie oświadczam się" Wiesława Łuki albo choć wpis na Wikipedii o tzw. "zbrodni połanieckiej". Owszem, scenarzyści Maciej Kowalewski i Piotr Konstantinow oraz reżyser Jan Holoubek zmienili w historii pewne szczegóły i nazwiska bohaterów – ale trzon sprawy pozostał ten sam. Akcję prowadzą jednak tak, by zaangażować głównie tych widzów, którzy o prawdziwych wydarzeniach nie czytali. Mimo pokus więc – bo o niektórych scenach z późniejszych odcinków aż chciałoby się napisać – nie będę tu zdradzał zbyt wiele.
Wspomnieć jednak warto, iż jeżeli ktoś zna szczegóły wydarzeń ze Zrębina, może nie wciągnąć się w pełni w pierwsze odcinki serialu. Im dalej jednak, tym lepiej, głównie dzięki fenomenalnej obsadzie.
Łukasz Simlat
Łukasz Simlat nie miał chyba lepszej, a przynajmniej równie wyrazistej roli, co tu. Jest jak wypadek samochodowy – na sam jego widok nas wzdryga, ale oczu oderwać nie możemy. Jego Lech Wojda, samozwańczy pan i władca wsi, czaruje charyzmą, uwodzi rozrzutnością i pomocą niesioną sąsiadom i rodzinie. W spojrzeniu ma jednak niewypowiedziany mrok, a jego gorliwa religijność z czasem przypominać zaczyna nie pokorną bogobojność, a manię szalonego kaznodziei.
Justyna Wasilewska jako jego siostra przeraża momentami jeszcze bardziej. Choć znacznie łatwiejsza do sklasyfikowania niemal od początku jako bohaterka negatywna, daje popis buty i agresji, obok którego nie sposób przejść obojętnie. Oboje z czasem stają się w oczach widza tak odpychający, iż już wyobrażam sobie sytuację, w której ktoś rzuca Simlatowi albo Wasilewskiej kilka cierpkich słów w kolejce do sklepu. Ich kreacje są tak intensywne, iż przestajemy widzieć w nich aktorów, a prawdziwe osoby – i to z gatunku tych najgorszych. Bardzo dobrze wypadają też Jędrzej Hycnar jako śledczy Maczek i (co nie powinno już zaskakiwać) Tomasz Schuchardt wcielający się tu w prokuratora Kiełczkowskiego.
Na wyjątkową uwagę i pochwały zasługują jednak aktorzy drugiego i trzeciego planu. Doskonali są Tomasz Włosok jako jeden z zięciów Wojdy i Dariusz Chojnacki w roli miejscowego mechanika. Włosok całkowicie odcina się od dotychczasowego emploi, całym sobą wchodząc w małomiasteczkową butę i niemal prostacką agresję. Chojnacki z kolei wygląda wypisz wymaluj jak Rzecki z serialowej "Lalki", ale już w pierwszej scenie rozwiewa jakiekolwiek skojarzenia ze starym subiektem wymalowanym na twarzy lękiem wymieszanym z niemal dziecięcą wrażliwością.
Krzysztof Surówka, Krzysztof Wieszczek
W tym obszarze niemal aktorskim objawieniem okazuje się też Krzysztof Surówka, którego Boguś – intelektualnie i emocjonalnie nieco opóźniony w rozwoju rolnik – od pierwszych scen jawi się jako serce tej opowieści. W graniu tego typu postaci bardzo łatwo jest przedobrzyć i otrzeć się o parodię albo odwrotnie; zagrać ją za mało dosadnie. Surówka buduje jednak kreację niezwykle prawdziwą i wiarygodną, niosącą na sobie niemal cały ciężar emocjonalny pierwszych odcinków serialu.
Wiarygodność jest zresztą cechą wpisaną w twórczość Jana Holoubka, który w swoich filmach i serialach ("Rojst", "Wielka woda", "Heweliusz") stawia przede wszystkim na zbudowanie przekonującego świata przedstawionego. We "Wśród nocnej ciszy" ponownie mu się to udaje. Już od pierwszych scen wierzymy nie tylko w bohaterów, ale i w rzeczywistość, w której przyszło im żyć. A przez to, iż historia bardzo silnie inspirowana jest autentycznymi wydarzeniami, czasem w widzu zaciera się poczucie obcowania z fikcją.
Trudno o większy komplement dla tego typu produkcji. jeżeli bowiem wierzymy, iż to, co widać na ekranie, wydarzyło się naprawdę, a twarze znanych i popularnych aktorów ustępują w naszych oczach wyobrażeniu o prawdziwych oprawcach i ofiarach, dajemy się ponieść autentycznym emocjom.
Gdy wyszli z kościoła, okazało się, iż zniknął jeden z autokarów, które z pobliskiej wsi zawiozły ich na mszę. Zaginiony San znalazł się kilometr od Zrębina. Pod jego kołami leżały trzy trupy: Stanisław Matuszek, jego młoda, ciężarna żona Krystyna i jej nastoletni brat Mietek.
Miejscowa policja i prokurator stwierdzili, iż musiało dojść do wypadku – ktoś ukradł autobus, a potem jadąc w stronę wsi wpadł w poślizg i potrącił wracających pieszo z pasterki ludzi. Tylko młody śledczy, kapitan milicji Henryk Maczek, uważa, iż coś się w tej wersji zdarzeń ewidentnie nie zgadza.
Mateusz Górski, Nel Kaczmarek
- MAX
- Marcin Makowski
Jego upór i podjęte wbrew niesprzyjającym okolicznościom śledztwo doprowadzi do jednego z najgłośniejszych procesów kryminalnych w historii kraju. Jego wynik zaś ujawni prawdę tak straszną i niewiarygodną, iż oglądając serial aż trudno w nią uwierzyć. Niestety, wydarzyła się naprawdę.
Trudno pisać o fabule "Wśród nocnej ciszy". Jej szczegóły zna każdy, kto czytał reportaż "Nie oświadczam się" Wiesława Łuki albo choć wpis na Wikipedii o tzw. "zbrodni połanieckiej". Owszem, scenarzyści Maciej Kowalewski i Piotr Konstantinow oraz reżyser Jan Holoubek zmienili w historii pewne szczegóły i nazwiska bohaterów – ale trzon sprawy pozostał ten sam. Akcję prowadzą jednak tak, by zaangażować głównie tych widzów, którzy o prawdziwych wydarzeniach nie czytali. Mimo pokus więc – bo o niektórych scenach z późniejszych odcinków aż chciałoby się napisać – nie będę tu zdradzał zbyt wiele.
Wspomnieć jednak warto, iż jeżeli ktoś zna szczegóły wydarzeń ze Zrębina, może nie wciągnąć się w pełni w pierwsze odcinki serialu. Im dalej jednak, tym lepiej, głównie dzięki fenomenalnej obsadzie.
Łukasz Simlat
- MAX
- Marcin Makowski
Łukasz Simlat nie miał chyba lepszej, a przynajmniej równie wyrazistej roli, co tu. Jest jak wypadek samochodowy – na sam jego widok nas wzdryga, ale oczu oderwać nie możemy. Jego Lech Wojda, samozwańczy pan i władca wsi, czaruje charyzmą, uwodzi rozrzutnością i pomocą niesioną sąsiadom i rodzinie. W spojrzeniu ma jednak niewypowiedziany mrok, a jego gorliwa religijność z czasem przypominać zaczyna nie pokorną bogobojność, a manię szalonego kaznodziei.
Justyna Wasilewska jako jego siostra przeraża momentami jeszcze bardziej. Choć znacznie łatwiejsza do sklasyfikowania niemal od początku jako bohaterka negatywna, daje popis buty i agresji, obok którego nie sposób przejść obojętnie. Oboje z czasem stają się w oczach widza tak odpychający, iż już wyobrażam sobie sytuację, w której ktoś rzuca Simlatowi albo Wasilewskiej kilka cierpkich słów w kolejce do sklepu. Ich kreacje są tak intensywne, iż przestajemy widzieć w nich aktorów, a prawdziwe osoby – i to z gatunku tych najgorszych. Bardzo dobrze wypadają też Jędrzej Hycnar jako śledczy Maczek i (co nie powinno już zaskakiwać) Tomasz Schuchardt wcielający się tu w prokuratora Kiełczkowskiego.
Na wyjątkową uwagę i pochwały zasługują jednak aktorzy drugiego i trzeciego planu. Doskonali są Tomasz Włosok jako jeden z zięciów Wojdy i Dariusz Chojnacki w roli miejscowego mechanika. Włosok całkowicie odcina się od dotychczasowego emploi, całym sobą wchodząc w małomiasteczkową butę i niemal prostacką agresję. Chojnacki z kolei wygląda wypisz wymaluj jak Rzecki z serialowej "Lalki", ale już w pierwszej scenie rozwiewa jakiekolwiek skojarzenia ze starym subiektem wymalowanym na twarzy lękiem wymieszanym z niemal dziecięcą wrażliwością.
Krzysztof Surówka, Krzysztof Wieszczek
- MAX
- Marcin Makowski
W tym obszarze niemal aktorskim objawieniem okazuje się też Krzysztof Surówka, którego Boguś – intelektualnie i emocjonalnie nieco opóźniony w rozwoju rolnik – od pierwszych scen jawi się jako serce tej opowieści. W graniu tego typu postaci bardzo łatwo jest przedobrzyć i otrzeć się o parodię albo odwrotnie; zagrać ją za mało dosadnie. Surówka buduje jednak kreację niezwykle prawdziwą i wiarygodną, niosącą na sobie niemal cały ciężar emocjonalny pierwszych odcinków serialu.
Wiarygodność jest zresztą cechą wpisaną w twórczość Jana Holoubka, który w swoich filmach i serialach ("Rojst", "Wielka woda", "Heweliusz") stawia przede wszystkim na zbudowanie przekonującego świata przedstawionego. We "Wśród nocnej ciszy" ponownie mu się to udaje. Już od pierwszych scen wierzymy nie tylko w bohaterów, ale i w rzeczywistość, w której przyszło im żyć. A przez to, iż historia bardzo silnie inspirowana jest autentycznymi wydarzeniami, czasem w widzu zaciera się poczucie obcowania z fikcją.
Trudno o większy komplement dla tego typu produkcji. jeżeli bowiem wierzymy, iż to, co widać na ekranie, wydarzyło się naprawdę, a twarze znanych i popularnych aktorów ustępują w naszych oczach wyobrażeniu o prawdziwych oprawcach i ofiarach, dajemy się ponieść autentycznym emocjom.
