Dziewiąty tom sagi Barbary Rybałtowskiej to najbardziej poruszająca część cyklu — zapis przerwany, a jednak doprowadzony do końca dzięki miłości i pracy córki autorki. Saga „Bez pożegnania” to napisana ujmującym, ciepłym językiem historia dwóch niezwykłych kobiet, matki i córki, na tle burzliwych dziejów Polski od roku 1939 do czasów współczesnych. Pomimo tragicznych zdarzeń, które były ich udziałem, udało im się zachować euforia życia i rodzinne ciepło.
Barbara Rybałtowska jako mała dziewczynka podczas II wojny światowej została wraz z matką wywieziona na Syberię, skąd przez Pakistan, Iran i Ugandę wróciła do Polski. Przeżycia te posłużyły za kanwę sagi, którą zaczęła pisać już w latach 60., zachęcona do tego przez samego Jana Brzechwę. Historia bohaterek sagi ściśle splata się z doświadczeniami Autorki, choć – jak podkreśla – nie jest to jej biografia, ale opowieść literacka, bazująca również na losach innych Polaków. „To historia, która chwyta za serce i – jak powiedział reżyser »Nocy i dni« Jerzy Antczak – gotowy scenariusz filmowy”. Dziś, wobec toczącej się bezpośrednio za naszą wschodnią granicą wojny, nabiera nowego znaczenia, szczególnie iż została opowiedziana przez świadka historii.
Barbara Rybałtowska przez lata prowadziła swoją opowieść z niezwykłą czułością i lekkością, splatając własne doświadczenia z powieściową narracją. Ten tom powstawał aż do ostatnich chwil jej życia. Pozostawiła po sobie obszerne, ale nieukończone zapiski — szczere, pełne refleksji, humoru i charakterystycznej dla niej życiowej mądrości.
Jej córka, Marta Szelichowska, z szacunkiem zebrała pozostawione notatki do tomu 9, uporządkowała je i uzupełniła, tworząc z nich spójną i poruszającą opowieść. Dzięki temu czytelnicy mogą po raz ostatni wejść do świata bohaterów, którym towarzyszyli przez lata, i zobaczyć, dokąd zmierzała autorka w swojej ostatniej książce. Książka zawiera również wiersze i teksty piosenek Barbary Rybałtowskiej.
To nie tylko kontynuacja ukochanej przez czytelników sagi — to także wyjątkowy dokument twórczego procesu, pożegnanie zapisane w słowach i dar, który matka i córka ofiarowują czytelnikom wspólnie.
