Nie tylko profesor Xavier. Oto najlepsze role Patricka Stewarta

Profesor Xavier to druga (po kapitanie Picardzie ze "Star Treka") z ról Patricka Stewarta, za którą pokochały go rzesze fanów na całym świecie. Rola o tyle ciekawa, iż będąca połową wspaniałego duetu z Ianem McKellenem. Panowie może zdobyli sobie serca krytyki teatralnej jako Estragon i Vladimir z "Czekając na Godota" Becketta, ale serca widowni kinowej kupili sobie właśnie jako Profesor X i Magneto. Rola Xaviera jest w tej parze dość niewdzięczna: jego rywal Magneto jest bardziej "mięsistą" postacią – jak to z czarnymi charakterami bywa. Profesor X to przecież rola bardzo statyczna: lider marvelowskich mutantów, telepata, spędza większość ekranowego czasu w wózku, z poważną miną przykładając rękę do czoła. Tym większe jednak aktorskie dokonanie Stewarta, iż choćby w takich okolicznościach udało mu się oddać ciepły autorytet Xaviera i zagrać pięknie jego czynnik "X". Jest coś na miejscu w tym, iż ostatni raz zobaczymy Stewarta na wielkim ekranie właśnie jako Xaviera w "Avengers: Doomsday". Grany przez aktora Profesor X umierał już przecież ze cztery razy – ale wciąż wracał zza grobu. W "Doomsday" prawdopodobnie umrze raz jeszcze – ale spokojnie: zostanie z nami na zawsze.

Kiedy Patrick Stewart zbliżał się do pięćdziesiątki, był już uznanym aktorem teatralnym, który miał też na swoim koncie udział w znanych produkcjach filmowych. Jednak żadna z nich nie wpłynęła na jego karierę tak bardzo, jak udział w serialu science-fiction z 1987 roku. Tym serialem był "Star Trek: Następne pokolenie", a rolą kapitan statku kosmicznego USS Enterprise Jean-Luc Picard. Postać z miejsca stała się ulubieńcem fanów czyniąc ze Stewarta niemal obiekt kultu. Jean-Luc Picard w jego wykonaniu uosabiał wszystko, co najlepsze w ludziach. Był figurą ojca, mentora dla całego pokolenia. To między innymi za sprawą popularności postaci serial "Star Trek: Następne pokolenie" doczekał się całkiem sporej masy filmów kinowych, a po latach powstał też serial zatytułowany "Star Trek: Picard". Jean-Luc to symbol całego pokolenia i jedna z najbardziej znanych fikcyjnych postaci w historii popkultury.

Choć na przestrzeni lat Ebenezer Scrooge doczekał się wielu filmowych wcieleń, to właśnie Patrick Stewart stworzył jedną z najciekawszych interpretacji tej postaci. Aktor nadał bohaterowi "Opowieści wigilijnej" wyrazisty rys psychologiczny, łącząc chłód, zgorzknienie i bezwzględność z emocjonalną głębią, która ujawnia się stopniowo pod wpływem wizyt trzech zjaw. Pełna niuansów, poruszająca kreacja jest największym atutem telewizyjnej adaptacji z 1999 roku. Po premierze krytyk Variety pisał, iż "Stewart jest tak idealnie obsadzony w roli Scrooge’a, iż trudno będzie wyobrazić sobie kogoś innego w tej roli w nadchodzących latach". Pełna zgoda.

Przekonujące obsadzenie Sir Patricka Stewarta w roli teksańskiego ranczera już samo w sobie jest dowodem sprawności jego aktorskiego rzemiosła. Wiąże się jednak także z pytaniem – po co? Uzasadnienia należy szukać w dziedzictwie scenicznych, a nie kinowych występów aktora. "Król Teksasu" jest bowiem interpretacją jednej z najpopularniejszych brytyjskich sztuk w historii, czyli "Króla Leara". Stewart z kolei słynął z wcielania się w szekspirowskich bohaterów na deskach londyńskich teatrów, ale nigdy w tego konkretnego starego władcę, który podzielił swoje włości między córki. Film Uliego Edela poza tymi dwoma "wyzwaniami" wystawił aktora na trzecią – obcą mu konwencję westernu, która zmusza Brytyjczyka do uosobienia amerykańskiego patriarchatu (pomysł ten miał zasugerować ponoć sam poszukujący nowych wyzwań Stewart). Efekt? Bez zaskoczeń: aktor pozostaje bezsprzecznie najjaśniejszym punktem "Króla Teksasu", na swoich barkach niosąc całe emocjonalne napięcie filmu. Jego rola rozpięta między budzącymi szacunek siłą i autorytetem a całkowitym szaleństwem pokazuje spektrum możliwości wypracowane latami scenicznego doświadczenia. Dominujące rolę powaga i mądry dystans wylewają z kolei grunt pod nagłe wybuchy niekwestionowanego temperamentu. Dla tych chwil – oraz dla widoku Patricka Stewarta w kowbojskim kapeluszu – warto odświeżyć tę zapomnianą szekspirowską adaptację.

Nikt nie napędził nam stracha tak jak Patrick Stewart w "Sali strachu". Wyreżyserowany przez Jeremy'ego Saulniera thriller o starciu punkowej kapeli i bandy neonazistów od pierwszych chwil przytłacza dusznym, klaustrofobicznym klimatem. Oczywiście zatarg z rosłymi, wytatuowanymi i uzbrojonymi po zęby mężczyznami, u których wisi flaga Konfederacji, nie należy do najprzyjemniejszych, ale to on – przewodzący im niepozorny mężczyzna w okularach – budzi największą grozę. Gdy spokojnym głosem oświadcza "Panowie, to nie skończy się dobrze", wiemy, iż nie rzuca słów na wiatr. Stewart przyznawał w wywiadach, iż scenariusz zrobił na nim takie wrażenie, iż musiał odreagować szklanką szkockiej (wcześniej jednak zabarykadował się w domu). Od razu wiedział też, iż postać złowrogiego Darcy'ego Bankera będzie dla niego wyzwaniem, którego chciałby się podjąć. Wyszło tak dobrze, iż do dziś na samą myśl o nim przebiega nas dreszcz.