Czy ktoś pamięta jeszcze o przygotowywanej przez Marvela nowej wersji kultowego "Blade’a"? Na pewno pamięta wybrany na następcę Wesley’a Snipesa
Mahershala Ali, który przez rok, by wcielić się w wiecznego łowcę, rozwijał tężyznę fizyczną i trenował sztuki walki. Z filmu nic nie wyszło – zamiast stać się popkulturowym fenomenem, projekt dołączył do wstydliwej klasyki dzieł nigdy niepowstałych. A jednak determinacja dwukrotnego laureata Oscara nie poszła na marne – Ali poznał wówczas mającego odpowiadać za reżyserię Bassama Tariqa, a gdy projekt ostatecznie trafił do kosza, panowie postanowili połączyć siły w "Your Mother Your Mother Your Mother". Tu wreszcie wypracowane w pocie czoła muskuły miały szansę wycisnąć z porażki – przynajmniej umiarkowany – sukces. Bo choć aktorsko-reżyserski duet nie dołączył do lukratywnego uniwersum, Ali udowodnił, iż sprawdza się w kinie akcji, Tariq zaś, iż jest niezwykle uzdolnionym autorem, którego kolejne przedsięwzięcia należy uważnie śledzić.
To jego druga fabuła po świetnym "Mogul Mowgli" z Rizem Ahmedem – brytyjskim gwiazdorem, z którym Tariqa łączy pakistańskie pochodzenie, a ostatnio również napisany przez aktora kapitalny miniserial "Bait", którego pierwszą połowę wyreżyserował. Komediowa produkcja, której początkiem jest casting nowego Bonda, podśmiechuje się z obyczajów wyznawców Mahometa, ale życzliwie, walcząc ze stereotypami na ich temat. Wydaje się, iż "Your Mother Your Mother Your Mother" stawia sobie podobny cel, ale realizuje go w sposób mogący budzić więcej wątpliwości. Przede wszystkim punktem wyjścia do oswajania zachodnich społeczeństw z islamem jest tu nie śmiech (humor jest obecny, ale głębiej ukryty i ciemniejszy), tylko przemoc – stąd nie zdziwią mnie głosy o umacnianiu najgorszych klisz o muzułmanach. Wydaje się jednak, iż film nie tyle chce je powielać, co raczej się nimi zabawić – w celu stworzenia prawdziwie spektakularnego kina akcji (w którym przemoc dawno przecież została oswojona i znormalizowana). A także dostarczenia widowiska, z którego bije pewien naddatek estetyczny i autorskie piętno – trochę jak we wczesnych filmach braci Safdie czy późnych Lynne Ramsay.
Już w pierwszej scenie widzimy granego przez Aliego Latifa mordującego skinheada, a adekwatnie zacierającego ślady po egzekucji, która została naszym oczom oszczędzona. Prolog prawie jak z "Leona zawodowca" przerywa telefon – hitman dowiaduje się, iż jego żona właśnie zmarła, osierocając trójkę dzieci, w tym niemowlaka. Akcja gwałtownie skręca więc w stronę thrillera tacierzyńskiego: Latif ogarnąć musi dwójkę dorastających dzieci – kilkuletniego Quadira (Jahleel Kamara) i buntującą się nastolatkę Fatihę (Adia) – oraz wyżywić pozbawionego pokarmu matki brzdąca. Problem w tym, iż maluch nie chce pić kupnego mleka, misją Latifa staje się więc odtąd zdobywanie pokarmu młodych matek, co z kolei kieruje film w stronę opowieści niemal wampirycznej – tyle iż czerwień krwi zastępuje tu biel mleka. Determinacja w ich zdobyciu pozostaje jednak podobna, a i krew powróci, by polać się strumieniami.
Przeszłość Latifa nie pozwoli bowiem tak łatwo o sobie zapomnieć. Uwikłany we wcześniejsze "krucjaty" z krezusem Malikiem (Laith Nakli), dostaje zlecenie chronić jego krewniaka imieniem Hatty (Abubakr Ali), którego dawniej uczył Koranu. Dziś młodzieniec dość daleko odszedł od duchowych wskazówek nauczyciela, rozkręcając pornobiznes w wersji halal (sic!), co bardziej niż jego rodzinę rozwściecza pastora Hwana (John Cho). Weteran wojenny, w tej chwili samozwańczy guru założonego przez siebie uzbrojonego po zęby ewangelikańskiego kościoła, namiętnie zwalcza pornografię (czy dodałem już, iż akcja dzieje się w Teksasie ery Trumpa?), przejmując kolejne stripkluby i zamieniając je w kaplice. Jak widzimy, wszystko tu, podane w wersji hard lub sacro, miesza się jak w kotle, wektory wartości szaleją, wydarzyć się może cokolwiek – rozmach i odwaga filmu, który obrazić może wielu, jakoś imponuje. Tariq jest reżyserem jadącym po bandzie – ma wizję i nie zawaha się rzucić ją na ekran w celu zapewnienia krwawej jatki i pysznej zabawy.
Dodajmy, iż wizja ta urzeczywistniona jest na najwyższym poziomie. Od stylowych zdjęć Katelin Arizmendi (w tym roku w konkursie głównym Camerimage), przez muzykę amerykańskiej grupy Son Lux, wcześniej odpowiedzialnej choćby za ścieżkę do "Wszystko wszędzie naraz", po samo opracowanie typograficzne napisów końcowych – wszystko zrealizowane jest tu po mistrzowsku. Jednocześnie jednak widz może napotkać pewne słabości narracyjnie: trudno chociażby zrozumieć, dlaczego Latif zawsze wybiera najtrudniejsze sposoby rozwiązywania prozaicznych problemów (choćby pozyskania mleka) i dlaczego w ogóle – mimo jego świetnej stylówy na skrzyżowaniu Beduina i samuraja – mielibyśmy kibicować mu w niektórych działaniach. Niełatwo też pojąć mi było mechanizmy prawa "łaski" – nie tylko organizujące w dużej mierze dynamikę scen walki (i ich zawieszenia), ale i będące głównym motywem duchowym mocującego się z religią filmu.
Komu należy wybaczyć, a kogo pomścić? Kiedy być miłościwym jak bóg, a kiedy jak bóg srogim? Być może moja wiedza z zakresu teologii jest niewystarczająca, by odpowiedzieć na te pytania, może jednak to Tariq niezbyt jasno komunikuje swe przesłanie – bardzo ambiwalentne, a choćby jakoś schizofreniczne (tak jak życie w USA?). Z jednej strony czytelna jest tu krytyka radykalizacji (w każdej formie – nieważne, czy na sztandarze widnieje "Jihad" czy "Jesus"), adekwatnej coraz bardziej spolaryzowanej i zmilitaryzowanej Ameryce. Z drugiej, mimo całej swojej brutalności, to film afirmujący bardzo amerykańskie wartości, takie jak rodzina i wspólnota, nade wszystko zaś wiara. Ostatecznie bowiem "Your Mother Your Mother Your Mother" dowodzi potężnej siły modlitwy, w czym być może odnajdą się wyznawcy różnych religii – a może i ci, którzy życzenia kierują do mocy mniej określonych?
To jego druga fabuła po świetnym "Mogul Mowgli" z Rizem Ahmedem – brytyjskim gwiazdorem, z którym Tariqa łączy pakistańskie pochodzenie, a ostatnio również napisany przez aktora kapitalny miniserial "Bait", którego pierwszą połowę wyreżyserował. Komediowa produkcja, której początkiem jest casting nowego Bonda, podśmiechuje się z obyczajów wyznawców Mahometa, ale życzliwie, walcząc ze stereotypami na ich temat. Wydaje się, iż "Your Mother Your Mother Your Mother" stawia sobie podobny cel, ale realizuje go w sposób mogący budzić więcej wątpliwości. Przede wszystkim punktem wyjścia do oswajania zachodnich społeczeństw z islamem jest tu nie śmiech (humor jest obecny, ale głębiej ukryty i ciemniejszy), tylko przemoc – stąd nie zdziwią mnie głosy o umacnianiu najgorszych klisz o muzułmanach. Wydaje się jednak, iż film nie tyle chce je powielać, co raczej się nimi zabawić – w celu stworzenia prawdziwie spektakularnego kina akcji (w którym przemoc dawno przecież została oswojona i znormalizowana). A także dostarczenia widowiska, z którego bije pewien naddatek estetyczny i autorskie piętno – trochę jak we wczesnych filmach braci Safdie czy późnych Lynne Ramsay.
Już w pierwszej scenie widzimy granego przez Aliego Latifa mordującego skinheada, a adekwatnie zacierającego ślady po egzekucji, która została naszym oczom oszczędzona. Prolog prawie jak z "Leona zawodowca" przerywa telefon – hitman dowiaduje się, iż jego żona właśnie zmarła, osierocając trójkę dzieci, w tym niemowlaka. Akcja gwałtownie skręca więc w stronę thrillera tacierzyńskiego: Latif ogarnąć musi dwójkę dorastających dzieci – kilkuletniego Quadira (Jahleel Kamara) i buntującą się nastolatkę Fatihę (Adia) – oraz wyżywić pozbawionego pokarmu matki brzdąca. Problem w tym, iż maluch nie chce pić kupnego mleka, misją Latifa staje się więc odtąd zdobywanie pokarmu młodych matek, co z kolei kieruje film w stronę opowieści niemal wampirycznej – tyle iż czerwień krwi zastępuje tu biel mleka. Determinacja w ich zdobyciu pozostaje jednak podobna, a i krew powróci, by polać się strumieniami.
Przeszłość Latifa nie pozwoli bowiem tak łatwo o sobie zapomnieć. Uwikłany we wcześniejsze "krucjaty" z krezusem Malikiem (Laith Nakli), dostaje zlecenie chronić jego krewniaka imieniem Hatty (Abubakr Ali), którego dawniej uczył Koranu. Dziś młodzieniec dość daleko odszedł od duchowych wskazówek nauczyciela, rozkręcając pornobiznes w wersji halal (sic!), co bardziej niż jego rodzinę rozwściecza pastora Hwana (John Cho). Weteran wojenny, w tej chwili samozwańczy guru założonego przez siebie uzbrojonego po zęby ewangelikańskiego kościoła, namiętnie zwalcza pornografię (czy dodałem już, iż akcja dzieje się w Teksasie ery Trumpa?), przejmując kolejne stripkluby i zamieniając je w kaplice. Jak widzimy, wszystko tu, podane w wersji hard lub sacro, miesza się jak w kotle, wektory wartości szaleją, wydarzyć się może cokolwiek – rozmach i odwaga filmu, który obrazić może wielu, jakoś imponuje. Tariq jest reżyserem jadącym po bandzie – ma wizję i nie zawaha się rzucić ją na ekran w celu zapewnienia krwawej jatki i pysznej zabawy.
Dodajmy, iż wizja ta urzeczywistniona jest na najwyższym poziomie. Od stylowych zdjęć Katelin Arizmendi (w tym roku w konkursie głównym Camerimage), przez muzykę amerykańskiej grupy Son Lux, wcześniej odpowiedzialnej choćby za ścieżkę do "Wszystko wszędzie naraz", po samo opracowanie typograficzne napisów końcowych – wszystko zrealizowane jest tu po mistrzowsku. Jednocześnie jednak widz może napotkać pewne słabości narracyjnie: trudno chociażby zrozumieć, dlaczego Latif zawsze wybiera najtrudniejsze sposoby rozwiązywania prozaicznych problemów (choćby pozyskania mleka) i dlaczego w ogóle – mimo jego świetnej stylówy na skrzyżowaniu Beduina i samuraja – mielibyśmy kibicować mu w niektórych działaniach. Niełatwo też pojąć mi było mechanizmy prawa "łaski" – nie tylko organizujące w dużej mierze dynamikę scen walki (i ich zawieszenia), ale i będące głównym motywem duchowym mocującego się z religią filmu.
Komu należy wybaczyć, a kogo pomścić? Kiedy być miłościwym jak bóg, a kiedy jak bóg srogim? Być może moja wiedza z zakresu teologii jest niewystarczająca, by odpowiedzieć na te pytania, może jednak to Tariq niezbyt jasno komunikuje swe przesłanie – bardzo ambiwalentne, a choćby jakoś schizofreniczne (tak jak życie w USA?). Z jednej strony czytelna jest tu krytyka radykalizacji (w każdej formie – nieważne, czy na sztandarze widnieje "Jihad" czy "Jesus"), adekwatnej coraz bardziej spolaryzowanej i zmilitaryzowanej Ameryce. Z drugiej, mimo całej swojej brutalności, to film afirmujący bardzo amerykańskie wartości, takie jak rodzina i wspólnota, nade wszystko zaś wiara. Ostatecznie bowiem "Your Mother Your Mother Your Mother" dowodzi potężnej siły modlitwy, w czym być może odnajdą się wyznawcy różnych religii – a może i ci, którzy życzenia kierują do mocy mniej określonych?
