Jest w Polsce kilka budynków, w których zapisało się zaskakująco wiele „warstw” historii; takich, które opowiadają dzieje nie tylko architektury, ale i kultury, polityki, społeczeństwa. Do tego grona z pewnością należy warszawski Hotel Victoria, który 7 października 2026 roku obchodzić będzie półwiecze istnienia. Zbudowany w miejscu rozebranych w latach 60. ruin Pałacu Kronenberga luksusowy hotel był materializacją idei „gonienia Zachodu”, obiecywanego przez ekipę Edwarda Gierka w latach 70. Zaprojektowany przez zespół pod wodzą Zbigniewa Pawelskiego i Leszka Sołonowicza przypominał – wymarzone wtedy w Polsce – zachodnie sieciowe hotele, a poza ponad 400 pokojami mieścił luksusowe sklepy (Pewex), restauracje, bary, lokale usługowe. W Victorii odbywały się kongresy naukowe i polityczne zjazdy, prowadzono tu szemrane interesy; tak samo lubili ją przedstawiciele władzy i zorganizowana przestępczość. Hotel zagrał samego siebie w dziesiątkach filmów i seriali, od 07, zgłoś się i Misia po Wielką majówkę i Ekstradycję. Od pół wieku warszawska Victoria pozostaje miejscem kultowym, które na trwałe zapisało się w polskiej kulturze.
Warszawski Hotel Victoria, lata 80., fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe
