Z fontann znika woda, ich misy są czyszczone, a ozdobne elementy trafiają do magazynów. Zarząd Infrastruktury Wodnej i Wodociągi Miasta Krakowa rozpoczęły przygotowania miejskich wodotrysków do zimy. Prace objęły już fontannę profesora Wiktora Zina w parku Jerzmanowskich. W kolejnych lokalizacjach zaplanowano zabezpieczenie instalacji, przeglądy i drobne naprawy.
„Kanapa Zina” na zimową przerwę
W parku Jerzmanowskich w Prokocimiu przeprowadzono wyłączenie fontanny nazywanej potocznie „kanapą Zina”. Pracownicy weszli do komory technicznej, wyłączyli urządzenia i spuścili wodę. Następnie umyli misę oraz zdemontowali ozdobne elementy, które przez zimę będą przechowywane w magazynie.
To obiekt dobrze znany również mieszkańcom pamiętającym dawny wygląd Rynku Głównego. Fontanna zaprojektowana przez profesora Wiktora Zina zdobiła centralny plac Krakowa w latach 1964–2005. Po renowacji i rekonstrukcji w 2020 roku została uruchomiona w parku Jerzmanowskich. Dziś jest jednym z charakterystycznych elementów tej części Prokocimia.
Spuszczenie wody to początek prac
Jesienne przygotowania obejmują opróżnianie i czyszczenie mis, zabezpieczanie instalacji oraz konserwację urządzeń. Zimowa przerwa pozwala także przeprowadzić przeglądy techniczne i wykonać drobne naprawy przed kolejnym sezonem.
Prace trzeba zakończyć, zanim utrwalą się ujemne temperatury. Pozostawiona w instalacjach woda, zamarzając, mogłaby doprowadzić do uszkodzeń. Dlatego zabezpieczenia dotyczą zarówno widocznych części fontann, jak i ich zaplecza technicznego.
Pod opieką ZIW znajduje się w tej chwili 21 fontann. To obiekty o różnej konstrukcji i historii — od zabytkowych wodotrysków w parkach po współczesne instalacje z oświetleniem i sterowaniem elektronicznym.
Od placu Szczepańskiego po Prokocim
Jedną z najbardziej rozpoznawalnych krakowskich fontann jest instalacja na placu Szczepańskim, uruchomiona w 2010 roku. w okresie łączy strumienie wody z muzyką i efektami świetlnymi. Inny charakter ma fontanna na Małym Rynku: kaskadowa konstrukcja, powstała podczas modernizacji placu w 2007 roku, wykorzystuje szklane powierzchnie, po których spływa woda.
Na Kazimierzu charakterystycznym punktem jest fontanna „Trzej Grajkowie” na placu Wolnica, a w Podgórzu — kaskady na Rynku Podgórskim, u stóp kościoła św. Józefa. Fontanny znajdują się również na placach Mariackim, św. Marii Magdaleny i Na Groblach.
Wodotryski są także częścią parkowego krajobrazu. Można je znaleźć w parku Krakowskim, parku Jordana, parku Tysiąclecia i parku Zaczarowanej Dorożki. Kolejne lokalizacje to plac Niepodległości, plac Biskupi, skwer im. Mariana Eilego oraz aleja Mickiewicza przy Uniwersytecie Rolniczym. Na Plantach, w rejonie ulicy Basztowej, znajduje się historyczna sadzawka z wodotryskiem i wysepką.
Sam park Jerzmanowskich ma natomiast dwie fontanny. Oprócz „kanapy Zina” znajduje się tam starszy obiekt przy pałacu, datowany na 1891 rok. To jeden z najstarszych wodotrysków w Krakowie.
Nowohucki „Delfin” znów z wodą
W ostatnich sezonach zmieniała się także mapa fontann w północno-wschodniej części miasta. W czerwcu 2025 roku oddano do użytku fontannę na Plantach Bieńczyckich. Z kolei we wrześniu tego roku funkcję wodotrysku odzyskał „Delfin” na osiedlu Górali.
„Delfin” nie jest nową rzeźbą — powstał w 1970 roku z inicjatywy mieszkańców. Stoi na podwórku pomiędzy blokami nr 20–24. Po latach, gdy pozostawał suchym obiektem plenerowym, przeszedł renowację i ponownie został uruchomiony jako fontanna. Prace obejmowały między innymi oczyszczenie figury i niecki, odtworzenie płetw oraz uzupełnienie ubytków.
Nowa fontanna na Rynku Głównym w projektowaniu
Równolegle do sezonowych prac trwa przygotowanie nowej fontanny na Rynku Głównym. Ma zastąpić wyłączoną instalację „Kryształ”. W konkursie wybrano koncepcję architekta Michała Gdaka z Kielc, inspirowaną siecią krakowskich rzek i potoków. Nowy obiekt ma pełnić również funkcję miejsca spotkań i odpoczynku.
ZIW podpisał już umowę na opracowanie projektu. Zgodnie z przekazanym przez jednostkę harmonogramem dokumentacja ma być gotowa do marca 2027 roku, a realizacja inwestycji jest planowana na kolejne miesiące. To na razie termin zakończenia projektowania — data uruchomienia nowego wodotrysku nie została jeszcze wskazana.
