W niedzielę, 1 lutego, w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego i Świętego Herberta w Katowicach odbył się wyjątkowy, jedyny w swoim rodzaju koncert „Święta noc” – bez barier, dostępny dla wszystkich, tak aby każdy mógł w nim w pełni uczestniczyć, także osoby z różnymi niepełnosprawnościami.
Tradycyjne polskie kolędy i pastorałki w przepięknym, mistrzowskim wykonaniu artystów chóru i orkiestry Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk” im. Stanisława Hadyny na zakończenie pięknego okresu kolędowania niosły radość, ciepło, szczerość żywego muzykowania, wprowadzały w świąteczny nastrój. Artyści, entuzjastycznie przyjęci, na zakończenie oklaskom na stojąco nie było końca, towarzyszyły aż do zejścia ze sceny ostatniemu z muzyków. I te oklaski też były niebywałe – część widzów uderzała w dłonie, część „migała” bezgłośne oklaski.
Na ten koncert, dedykowany osobom z niepełnosprawnościami, ze szczególnymi potrzebami, od kilku tygodni zapraszał przewodniczący Sejmiku Osób z Niepełnosprawnością Województwa Śląskiego, Tomasz Jakubiec, jako jego pomysłodawca i współorganizator. Traktując koncert jako przedsięwzięcie ułatwiające komunikację i niwelujące bariery w dostępie do kultury bez barier, dołożył wszelkich starań, aby tak właśnie było.
Kościół z pętlą indukcyjną
Utwory wykonywane podczas koncertu zostały autorsko opracowane i przetłumaczone na polski język migowy, audiodeskrypcja odbywała się na żywo, brak barier architektonicznych, warunki przyjazne osobom z niepełnosprawnością intelektualną i w spektrum autyzmu (bez gwałtownych bodźców, ale dodać należy, iż zapewniono także miejsce wyciszenia, choć dostępne po pokonaniu schodów). Zainstalowano pętlę indukcyjną Opus LDP 3.0, dla chętnych przygotowano kilkadziesiąt słuchawek. Ta pętla zostanie już w kościele na stałe, czyniąc go przyjaznym osobom niesłyszącym.
W nowootwartym Domu Kultury na Osiedlu Witosa, znajdującym się 130 metrów od kościoła, zabezpieczono dostęp do toalet dla osób z niepełnosprawnością oraz pomieszczenie higieniczno-sanitarne, służące osobom z niepełnosprawnością i ich opiekunom do czynności pielęgnacyjnych. W razie potrzeby wolontariusze doprowadzali na miejsce. Bliżej, przy kościele dostępna była toaleta typu Toy Toy przeznaczona dla osób z niepełnosprawnościami.
Podczas koncertu zapewniono również pomoc medyczną – karetkę Wojewódzkiego Pogotowia Ratunkowego.
Dojeżdżając do kościoła już z daleka zobaczyliśmy wolontariuszy w odblaskowych kamizelkach, kierujących samochody w odpowiednie miejsca parkingowe, przed samym kościołem zabezpieczono parking dla osób niepełnosprawnych ruchowo.
Oznaczono wejścia do kościoła nr 1 i 2, pozbawione barier poziomych.
Kościół był wypełniony na długo przed koncertem, zaraz przy wejściu ustawiono punkt informacyjny dla osób z niepełnosprawnościami, obsługiwany przez troje wolontariuszy i wypożyczalnię słuchawek, aby można było skorzystać z audiodeskrypcji. Miejsce z pętlą oznaczone. Na telebimie „migający” ksiądz, jak również napisy z informacjami o zbliżającym się koncercie. Na rozpoczęcie koncertu czekał już również arcybiskup metropolita katowicki Andrzej Przybylski.
Aby poczuć się normalnie…
Tomasz Jakubiec przed rozpoczęciem koncertu, wzruszony ogromną frekwencją mówił, iż serce mu się raduje, kiedy widzi tylu swoich przyjaciół z różnymi niepełnosprawnościami, ich obecność pokazuje, iż ten dzień jest dla nich ważny, iż pastorałka przetłumaczona na język migowy czy w audiodeskrypcji jest ważna, „abyśmy mogli poczuć się w tym dniu … normalnie. O to właśnie walczę każdego dnia, aby osoby z niepełnosprawnością w naszym województwie mogły się poczuć właśnie normalnie. Ten dzisiejszy koncert pokazuje, iż dla województwa śląskiego jesteśmy ważni, mówię to w imieniu osób z niepełnosprawnością.”
Serdeczne podziękowania skierował do pani wicemarszałek Joanny Bojszczuk, księdza arcybiskupa Andrzeja Przybylskiego, księdza proboszcza Jarosława Ogrodniczaka za otwartość i za to, iż „możemy się tu dzisiaj spotkać, gdzie łamiemy wszystkie bariery – i te mentalne i te architektoniczne”. Dziękował również dyrektorowi Wojewódzkiego Pogotowia Ratunkowego Łukaszowi Pachowi, który codziennie pokazuje, iż w regionie myślimy o osobach z niepełnosprawnością. „Bóg zapłać za wszystko i dla wszystkich!” – zakończył Tomasz Jakubiec, a my dopiero w tym momencie zobaczyliśmy, iż dyrektor pogotowia to jedna z osób w odblaskowych kamizelkach krzątających się stale wśród gości wraz z innymi wolontariuszami.
Wiele było powodów do wzruszeń podczas tej niezwykłej muzycznej podróży przez kolędy i polskie pastorałki, tej Cichej Nocy bez barier.
Honorowy patronat nad wydarzeniem objął marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa.
Zobacz galerię…
Tekst i fot. Ilona Raczyńska
Data publikacji: 03.02.2026 r.
