Wysoki cholesterol kojarzy się wielu osobom ze zmęczeniem, gorszą kondycją, bólem głowy albo uczuciem ciężkości. Problem polega na tym, iż sam podwyższony poziom cholesterolu zwykle nie daje charakterystycznych objawów. Można więc czuć się zupełnie normalnie, być aktywnym i nie podejrzewać, iż wyniki lipidogramu odbiegają od zalecanych wartości. NHS, CDC oraz Mayo Clinic podkreślają, iż wysoki cholesterol zwykle wykrywa się dopiero podczas badania krwi.
To właśnie brak wyraźnych dolegliwości sprawia, iż problem łatwo przez lata ignorować. Podwyższony cholesterol, szczególnie LDL, sprzyja odkładaniu się złogów w ścianach tętnic. Proces ten może rozwijać się stopniowo, a pierwsze zauważalne sygnały pojawiają się czasem dopiero wtedy, gdy przepływ krwi przez naczynia jest już ograniczony.
Czy wysoki cholesterol powoduje złe samopoczucie?
Najczęściej nie. Człowiek z wysokim cholesterolem może czuć się dokładnie tak samo jak osoba z prawidłowym wynikiem. Nie musi występować osłabienie, senność, zawroty głowy ani ból. Nie oznacza to jednak, iż podwyższone wartości można lekceważyć.
Cholesterol jest potrzebny organizmowi między innymi do budowy komórek. Problem pojawia się wtedy, gdy jego określonych frakcji znajduje się we krwi zbyt dużo. Szczególne znaczenie ma LDL, który uczestniczy w procesie powstawania blaszki miażdżycowej. Z czasem tętnice mogą się zwężać, co zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
Dlatego stwierdzenie czuję się dobrze, więc cholesterol na pewno mam w normie nie jest wiarygodnym sposobem oceny zdrowia. Jedynym sposobem sprawdzenia poziomu cholesterolu jest wykonanie badania krwi, najczęściej lipidogramu.
Czy zmęczenie może oznaczać wysoki cholesterol?
Zmęczenie jest bardzo niespecyficznym objawem. Może towarzyszyć niedoborowi snu, anemii, infekcji, problemom z tarczycą, przewlekłemu stresowi, niewłaściwej diecie oraz wielu innym stanom. Sam wysoki cholesterol nie jest typową przyczyną uczucia zmęczenia.
Jeżeli jednak u osoby z miażdżycą dochodzi już do ograniczenia przepływu krwi, mogą pojawić się dolegliwości wynikające nie bezpośrednio z poziomu cholesterolu, ale z choroby naczyń. Wtedy znaczenie ma miejsce, w którym tętnice zostały zwężone.
Przykładowo ograniczony przepływ krwi do serca może prowadzić do bólu lub ucisku w klatce piersiowej podczas wysiłku. Nie należy więc traktować przewlekłego zmęczenia jako domowego sposobu rozpoznawania wysokiego cholesterolu, ponieważ bez badania krwi nie można na tej podstawie postawić takiego wniosku.
Jakie objawy mogą pojawić się przy miażdżycy?
Wysoki poziom cholesterolu może przez lata przyczyniać się do powstawania blaszki miażdżycowej. Zawiera ona między innymi cholesterol i inne substancje odkładające się w ścianie tętnicy. Wraz z postępem procesu światło naczynia może się zmniejszać, co utrudnia prawidłowy przepływ krwi.
Jeżeli problem obejmuje tętnice doprowadzające krew do serca, jednym z możliwych objawów jest dławica piersiowa. Może być odczuwana jako ucisk, ciężar albo ból w klatce piersiowej, szczególnie podczas wysiłku. W przypadku znacznego zwężenia lub zamknięcia naczynia może dojść do zawału serca.
Problemy z krążeniem w innych częściach organizmu mogą dawać odmienne dolegliwości. Nie należy jednak czekać na ich pojawienie się, aby zainteresować się cholesterolem. Celem badań profilaktycznych jest wykrycie nieprawidłowości zanim doprowadzą do poważniejszych konsekwencji.
Czy wysoki cholesterol powoduje ból głowy lub zawroty głowy?
Takie objawy bywają przypisywane cholesterolowi, ale nie są charakterystycznym sygnałem jego podwyższonego poziomu. Ból głowy może wynikać z odwodnienia, napięcia mięśniowego, przemęczenia, migreny czy wielu innych przyczyn. Podobnie jest z zawrotami głowy.
Jeśli ktoś odczuwa takie dolegliwości i jednocześnie ma nieprawidłowy lipidogram, nie powinien automatycznie zakładać związku między jednym a drugim. Warto omówić objawy z lekarzem i poszukać ich rzeczywistej przyczyny.
Szczególnej uwagi wymagają natomiast nagłe zaburzenia neurologiczne, takie jak problemy z mową, nagłe osłabienie jednej strony ciała, opadnięcie kącika ust czy zaburzenia widzenia. Mogą świadczyć o udarze i wymagają natychmiastowej pomocy medycznej. Wysoki cholesterol jest jednym z czynników zwiększających ryzyko chorób układu krążenia i udaru. (nhs.uk)
Jak rozpoznać wysoki cholesterol bez objawów?
Najprostszą metodą jest lipidogram. Badanie pozwala ocenić między innymi cholesterol całkowity, HDL, LDL, a zwykle również triglicerydy. Sam wynik cholesterolu całkowitego nie zawsze wystarcza do pełnej oceny sytuacji, ponieważ lekarz analizuje poszczególne frakcje oraz ogólne ryzyko sercowo-naczyniowe.
NHS wskazuje, iż przy interpretacji wyników bierze się pod uwagę również wiek, ciśnienie tętnicze i występowanie innych chorób. Oznacza to, iż ten sam wynik nie musi mieć identycznego znaczenia dla każdej osoby.
Nie warto również porównywać swojego wyniku wyłącznie z wynikiem znajomego. Osoba po zawale, z cukrzycą lub innymi czynnikami ryzyka może mieć ustalone inne cele terapeutyczne niż zdrowy człowiek bez dodatkowych obciążeń.
Dlaczego można mieć wysoki cholesterol i czuć się świetnie?
Zmiany zachodzące w tętnicach nie muszą od razu wpływać na codzienne funkcjonowanie. Organizm przez długi czas może radzić sobie z początkowym zwężeniem naczyń, a dana osoba przez cały czas normalnie pracuje, spaceruje czy uprawia sport.
Właśnie dlatego cholesterol często wychodzi przypadkowo podczas rutynowych badań. Ktoś wykonuje morfologię i lipidogram profilaktycznie, a wynik pokazuje podwyższony LDL mimo całkowitego braku dolegliwości.
Nie należy więc czekać na moment, w którym organizm zacznie dawać sygnały. Przy wysokim cholesterolu taki sygnał może pojawić się dopiero na etapie rozwiniętej choroby naczyniowej.
Kto powinien szczególnie kontrolować cholesterol?
Znaczenie mają zarówno styl życia, jak i czynniki, na które nie mamy wpływu. Ryzyko może zwiększać się między innymi wraz z wiekiem, a podwyższony cholesterol może również występować rodzinnie. Istnieje między innymi hipercholesterolemia rodzinna, w której zaburzenia gospodarki lipidowej mają podłoże genetyczne.
Na poziom lipidów wpływają również dieta, aktywność fizyczna, masa ciała i palenie papierosów. Nie oznacza to jednak, iż osoba szczupła i regularnie ćwicząca na pewno ma idealny cholesterol. Genetyka może mieć bardzo duże znaczenie, dlatego najlepszą odpowiedź daje badanie.
Osoby z nadciśnieniem, cukrzycą, obciążeniem rodzinnym lub wcześniejszymi chorobami sercowo-naczyniowymi powinny ustalać częstotliwość kontroli ze swoim lekarzem. Częstsze badania mogą być potrzebne również wtedy, gdy wcześniej stwierdzono już nieprawidłowe wartości.
Czy cholesterol można obniżyć?
W wielu przypadkach można poprawić profil lipidowy poprzez zmianę codziennych nawyków. Znaczenie ma dieta z mniejszą ilością tłuszczów nasyconych, regularna aktywność fizyczna oraz utrzymywanie prawidłowej masy ciała. NHS zaleca między innymi częstsze sięganie po warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, orzechy, nasiona, ryby oraz źródła tłuszczów nienasyconych.
Nie każdy przypadek można jednak skutecznie prowadzić wyłącznie zmianą stylu życia. Przy znacznym podwyższeniu LDL, wysokim ryzyku sercowo-naczyniowym lub określonych chorobach lekarz może zalecić leczenie farmakologiczne.
Nie warto samodzielnie odstawiać przepisanych leków tylko dlatego, iż człowiek czuje się dobrze. Brak objawów jest właśnie typowy dla podwyższonego cholesterolu i nie świadczy o tym, iż problem zniknął.
Kiedy wysoki cholesterol staje się naprawdę niebezpieczny?
Niebezpieczeństwo związane jest przede wszystkim z długotrwałym oddziaływaniem nieprawidłowego profilu lipidowego na układ krążenia. Wraz z odkładaniem się blaszki miażdżycowej tętnice mogą stopniowo się zwężać. o ile blaszka pęknie, może powstać zakrzep blokujący przepływ krwi, co może prowadzić między innymi do zawału lub udaru.
Dlatego znacznie lepiej odkryć problem podczas zwykłego badania krwi niż dopiero wtedy, gdy zaczynają pojawiać się dolegliwości. Człowiek z wysokim cholesterolem może przez wiele lat czuć się bardzo dobrze, a jednocześnie mieć zwiększone ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych.
Jeżeli lipidogram pokazuje nieprawidłowe wartości, warto omówić cały wynik z lekarzem zamiast skupiać się wyłącznie na jednej liczbie. Ocena LDL, HDL, triglicerydów, ciśnienia, wieku i pozostałych czynników ryzyka pozwala znacznie lepiej określić, czy wystarczy zmiana codziennych nawyków, czy potrzebne będzie również dalsze leczenie.
Źródło: www.5kilokultury.pl
