Historia Bułgarii na Eurowizji (odcinek 19.): 2016 – triumfalny powrót i wielki sukces w Sztokholmie. „If love was a crime” hitem w kraju

Bułgaria wraca! Poli wraca!

Problemy finansowe były oficjalnym powodem rezygnacji Bułgarii z Eurowizji 2014, a także przedłużenia pauzy na rok 2015 mimo, iż telewizja BNT startowała wtedy w Eurowizji Junior i była gospodarzem konkursu w 2015 roku. Finał JESC w Sofii, ogromna eurowizyjna euforia Bułgarów oraz prowadzenie konkursu przez Poli Genovą gwałtownie zrodziły plotki o potencjalnym powrocie Bułgarii w 2016, właśnie z Poli w rolą reprezentantki. Ona sama wyrażała chęć takim projektem. Ostatecznie powrót został potwierdzony 26 listopada 2015 roku, chociaż dopiero 19 lutego telewizja BNT poinformowała, że faktycznie to Poli Genova będzie reprezentantką Bułgarii. Poli stała się drugą (po Elitsie i Stoyanie) byłą uczestniczką wracającą na konkurs. Tym razem jednak nie organizowano żadnych preselekcji, a „If love was a crime” było pierwszym bułgarskim utworem eurowizyjnym wybranym całkowicie za zamkniętymi drzwiami.

Silne przesłanie utworu

Piosenkę przygotowali Borislav Milanov (wcześniej pisał m.in. „Na Inat”), Sebastian Arman i Szwed Joacim Bo Persson, a przy tworzeniu utworu działała także sama artystka. Premiera odbyła się 21 marca na Eurovision.tv. W nagraniach uczestniczył także flecista Theodosii Spassov. „Piosenka jest mocna, angażująca i przekazuje jedno uniwersalne przesłanie – miłość jest ponad wszystkimi innymi okolicznościami. Miłość to coś, co odkrywamy wszędzie wokół nas i jest to uczucie, które jest istotną częścią nas. Daje nam energię i wiarę. I my czujemy dokładnie to samo, ponieważ wiemy, iż miłość czyni nas niepokonanymi. Chcemy, aby to przesłanie dotarło do każdego na tym świecie” – mówiła Poli.

Wsparcie fanów i zwycięstwo w „Naszym Faworycie”

Piosenka spodobała się fanom i po raz pierwszy Bułgaria liczyła się w przedkonkursowych przewidywaniach. Zajęła 4. miejsce w głosowaniu OGAE Poll z wynikiem 175 punktów. Przegrała jedynie z Francją, Rosją i Australią. Wygrała też plebiscyt Dziennika Eurowizyjnego „Nasz Faworyt”, a u bukmacherów zajmowała 8. miejsce do zwycięstwa w konkursie. W ramach promocji Genova wystąpiła na pre-parties w Rydze, Tel-Awiwie, Amsterdamie i Londynie i szybko stała się ulubienicą fanów, którzy doskonale kojarzyli ją nie tylko z ESC 2011, ale też z Eurowizji Junior w Sofii. Chwalono też zupełnie nowe podejście telewizji BNT, profesjonalną promocję w social mediach i nowy zapał, jaki widać było w zespole stojącym za działaniami przed Eurowizją.

Cesar Sampson w chórkach

Po raz pierwszy w historii wspólnych startów Polski i Bułgarii, nasze kraje przydzielone były do tego samego półfinału. Bułgaria dostała w drugim półfinale pozycję dwunastą – między Słowenią, a Danią czyli utworami, które nie były uznawane za faworytów. Spodziewano się sukcesu, choćby gdy pamiętano, jak słabo Bułgaria radziła sobie wcześniej. Poli na scenie wystąpiła w nowoczesnym wydaniu, w futurystycznym i świecącym stroju, zaprezentowała prostą i chwytliwą choreografię, a na scenie towarzyszyło jej pięciu chórzystów: członkinie formacji LaTiDa czyli Desislava Hristova, Elizabet Nesheva i Yana Baleva, a także Borislav Borisov Dimitrov znany jako Bobo oraz Austriak Cesar Sampson, który dwa lata później reprezentować będzie swój kraj na Eurowizji jako solista. Za koncepcją sceniczną stała Szwedka Ambra Succi, a choreografię ułożył Milen Dankov.

Jest awans!

Efekt? Awans! Wymarzony i wyczekiwany awans do finału. To dopiero drugi taki sukces Bułgarii w historii i pierwszy po ośmiu latach porażek i pauzowania. W półfinale Bułgaria zdobyła 220 punktów i zajęła 5. miejsce, pokonując tym samym Michała Szpaka, który miał 151 punktów i awansował z 6. pozycji. Był to pierwszy rok obowiązywania nowego systemu głosowania. Bułgaria w głosowaniu jurorów była na 6. miejscu z 98 punktami (w tym z dziesiątkami z Irlandii i Norwegii, ósemkami z Macedonii i Australii, siódemkami z Łotwy i Danii oraz pięcioma punktami z Polski). W televotingu była piąta i miała 122 punkty (Szpak miał o 9 więcej). Tutaj też nie miała żadnej dwunastki, ale punkty dostała z każdego kraju – 10 z Izraela i Australii, 8 z Białorusi, Serbii, Macedonii i Wielkiej Brytanii, 7 z Albanii, Belgii, Niemiec i Włoch, a Polacy przydzielili 4 punkty.

Jeszcze większy sukces w finale

Bułgarskie jury (w składzie m.in. dwóch byłych reprezentantów – Joanna Dragneva i Stoyan Yankulov) dali 12 punktów Australii, 10 Belgii, a 8 Serbii. Polska w ich rankingu była na dwunastym miejscu, a jedynie Stoyan miał Szpaka w top10 (na 7. pozycji). W televotingu dwunastka trafiła do Ukrainy, 10 do Belgii, a 8 do niezakwalifikowanej Macedonii. Polska miała 5. miejsce co dało 6 punktów. Awans zdecydowanie uskrzydlił Poli i całą ekipę, a ich finałowy występ był jeszcze silniejszy, chociaż przydzielono im 8. pozycję startową – między Izraelem, a Fransem ze Szwecji. Udało się jednak odnieść kolejny sukces. W głosowaniu łącznie Poli zgarnęła aż 307 punktów co dało jej czwarte miejsce, chociaż z ogromną (bo aż 184 punkty) stratą do trzeciej Rosji.

Ile punktów dała Polska?

Najpierw spłynęły punkty od jurorów, a w ich rankingu Bułgaria zajęła 7. miejsce ze 127 punktami. Nie było dwunastek, ale były dziesiątki – z Irlandii, Malty, Francji, Macedonii i Słowenii. Polskie jury dało 3 punkty, a piosenka „If love was a crime” najbardziej spodobała się Arturowi Zielińskiemu z OGAE Polska (6. miejsce) i Monice Kuszyńskiej (8. miejsce). W televotingu Bułgaria długo czekała na swoje punkty – wywołana została jako piąta od końca i uzyskała 180 punktów. Tu już posypały się dwunastki – z Hiszpanii i Cypru. Dodatkowo dziesiątki dali Australijczycy i Macedończycy, a Polacy przydzielili 3 punkty. Czwarte miejsce to poprawienie najlepszego rezultatu Bułgarii w historii o jedno oczko. Poli udało się to, czego nie dokonali w 2013 roku Elitsa i Stoyan.

Poli bohaterką narodową

Bułgarskie jury w finale 12 punktów przekazało Armenii, 10 Belgii, a 8 Australii. Polska była blisko, bo w ich klasyfikacji zajęła 11. miejsce i tym razem dwie osoby w jury miały Szpaka w top10. W głosowaniu widzów Michał zajął 5. miejsce co dało mu 6 punktów. 12 punktów od publiczności w Bułgarii trafiło do Rosji, 10 do Ukrainy, a 8 do Armenii. Poli Genova została w Bułgarii przywitana jak bohaterka narodowa. Na lotnisku czekali na nią fani, dziennikarze oraz przedstawiciele władz, a relacje z portu lotniczego zdominowały programy informacyjne. Media entuzjastycznie podeszły do wyniku, nazwały go historycznym osiągnięciem. Chwaliły też utwór „If love was a crime” za nowoczesne brzmienie i sprawnie wplecione w refren słowa po bułgarsku. Przywrócono Bułgarom wiarę w Eurowizję i był to zdecydowanie nowy początek.

Co po Eurowizji?

Piosenka „If love was a crime” była hitem numer 1. w Bułgarii, a była też notowana w paru innych krajach europejskich, w tym w Szwecji, gdzie dotarła do 47. miejsca. Od Eurowizji 2016 wokalistka wydała 11 nowych singli, w tym „How we end up” i „Last Night”, które także dotarły na szczyt listy singli w Bułgarii. Wydała też trzy kolejne albumy (ostatni w 2022 roku). Wystąpiła z grecką wokalistką Demy (pojedzie na ESC w 2017) podczas MAD Music Awards śpiewając grecko-angielską wersję „If love was a crime”, była też gościem Interval Act Eurowizji Junior 2016 na Malcie, a w 2017 została coachem „The Voice”. Już w 2017 zapowiadała, iż planuje swój powrót na Eurowizję, jednak do tej pory jej się to nie udało. Prywatnie ma męża i trójkę dzieci.

Lidia Ganeva na Eurowizję Junior

Telewizja bułgarska wzięła też udział w Eurowizji Junior 2016, a zorganizowane wcześniej selekcje nosiły nazwę „Decata na Bulgaria sa super” (Dzieci Bułgarii są super). Format składał się z dwóch półfinałów i finałów, gdzie kandydaci śpiewali jedynie covery. W półfinałach decydowali tylko jurorzy, w finale do głosu doszli też widzowie. Z kompletem punktów wygrała Lidia Ganeva, a na czwarty mmiejscu znalazła się grupa Bon-Bon, która reprezentowała już Bułgarię na JESC w momencie debiutu. Finał zorganizowano 11 czerwca, a piosenka „Magical Day” została oficjalnie zaprezentowana dopiero na początku października. Głównym autorem utworu był Grafa, którego znamy z udziału w selekcjach bułgarskich.

Dziewiąte miejsce na Malcie

Mająca aktualnie 20 lat Lidia Ganeva z Płowdiwu zajęła w finale Eurowizji Junior 9. miejsce na 17 krajów. W głosowaniu dorosłego jury była ósma z 68 punktami, a 12 punktów dostała od polskiej komisji, bo nasz kraj wtedy wrócił na Eurowizję Junior i pierwszy raz rywalizował tam z Bułgarią. W głosowaniu ekspertów Bułgaria miała 15 punktów i 6. miejsce, a w głosowaniu jury dziecięcego była siódma z 68 punktami (bez dwunastek i dziesiątek oraz z 1 punktem z Polski). Dorosłe jury bułgarskie 12 punktów dało Gruzji, a Polsce zero. Dziecięce dało Gruzji zero, Polsce dwa, a dwanaście zgarnęła Armenia. Pomimo stosunkowo dobrego wyniku Bułgaria nie zdecydowała się na udział w Eurowizji Junior 2017 i do konkursu wróci dopiero w 2021 roku.

Artykuł na podstawie Wikipedii, BNT i archiwum mediów bułgarskich oraz eurowizyjnych, fot.: Instagram – Poli Genova