Faworyt do “Złotej Palmy”? Zachwyty nad filmem kręconym w Bielsku-Białej

Film “Ojczyzna” w reżyserii Pawła Pawlikowskiego, znany wcześniej pod roboczymi tytułami “Fatherland” lub “1949”, miał premierę w czwartek podczas festiwalu w Cannes i zyskał entuzjastyczne recenzje – z miejsca stał się kandydatem do Złotej Palmy, czyli nagrody głównej. Zdjęcia do obrazu kręcono między innymi w Bielsku-Białej.

“Punktem wyjścia jest skomplikowany charakter pisarza i noblisty Tomasza Manna. Pawlikowski porzuca jednak bezpieczne tory biografizmu na rzecz autorskiej, onirycznej wizji, która mówi o współczesności więcej, niż sugeruje krótki czas trwania projekcji – zaledwie 71 minut” – relacjonuje z Cannes na łamach tygodnika “Polityka” krytyk filmowy Janusz Wróblewski. Po projekcji w Cannes film otrzymał kilkuminutową owację na stojąco od widzów w Grand Théâtre Lumière.

Kluczowy dla opowieści jest rok 1949. “To czas graniczny, w którym żelazna kurtyna ostatecznie dzieli Europę, a Mann, po kilkunastu latach emigracji w USA, wraca do zrujnowanej wojenną pożogą ojczyzny. Producentka Ewa Puszczyńska, która pracowała z Pawlikowskim także przy „Idzie” i „Zimnej wojnie”, słusznie nazywa „Ojczyznę” fantazją na temat fantazji o biografii Manna. To klucz do zrozumienia filmu – nie znajdujemy tu faktograficznej wierności, ale próbę uchwycenia ducha epoki. Z tej wątłej fabuły Pawlikowski ułożył piękny wizualnie, czarno-biały spektakl mocno rezonujący z dniem dzisiejszym. Filmowa podróż Manna staje się metaforą pogubionego, współczesnego świata. To minimalistyczna odyseja w poszukiwaniu utraconej duszy, opowiadająca o cenie, jaką płaci się za intelektualną niezależność. „Ojczyzna” jest nie tylko wybitnym osiągnięciem artystycznym, ale i memento, które każe pytać o fundamenty tożsamości – podsumowuje Wróblewski.

W rolach głównych wystąpili Hanns Zischler (jako Tomasz Mann) i Sandra Hueller (wcieliła się w córkę pisarza, Erikę). Większość plenerów realizowano na Dolnym Śląsku, ale filmowcy gościli także w Bielsku-Białej. W sierpniu ubiegłego roku kręcili zdjęcia m.in. na ulicach Sixta i Krasińskiego. Scenografia filmowa pojawiła się m.in. na fasadzie okazałego gmachu, w którym przed laty mieścił się oddział Narodowego Banku Polskiego, zdjęcia kręcono także we wnętrzach budynku. Festiwal w Cannes potrwa do 23 maja. W polskich kinach “Ojczyzna” pojawi się 19 czerwca.