Po zaledwie dwóch miesiącach od zamknięcia jednego z najbardziej rozpoznawalnych krakowskich antykwariatów wszystko wskazuje na to, iż książki, stare grafiki i kolekcjonerskie przedmioty ponownie zagoszczą przy ul. św. Jana. W piątek, 7 sierpnia, Zarząd Budynków Komunalnych przeprowadził specjalną aukcję na najem miejskiego lokalu pod numerem 2. O prawo do jego wynajęcia rywalizowało trzech oferentów.
To nie była zwykła aukcja na miejski lokal. Kraków zdecydował wcześniej, iż pomieszczenia przy ul. św. Jana 2 będzie można wynająć wyłącznie na prowadzenie antykwariatu. Aukcja odbyła się 7 sierpnia o godz. 9 w siedzibie Zarządu Budynków Komunalnych. Warunkiem udziału było m.in. wpłacenie 4 tys. zł wadium.
Jak wynika z informacji przekazanych po zakończeniu postępowania, o lokal rywalizowało trzech oferentów. Aukcja została rozstrzygnięta, ale zanim nowy najemca przejmie pomieszczenia, musi jeszcze dopełnić wymaganych formalności. Dopiero później możliwe będzie podpisanie umowy i wydanie lokalu.
Na razie miasto nie podało publicznie nazwy podmiotu, który zaoferował najlepsze warunki.
Ponad 90 lat historii. Przy św. Jana od 1950 roku
Decyzja o zarezerwowaniu lokalu wyłącznie dla antykwariatu była bezpośrednio związana z zamknięciem legendarnego Antykwariatu Kamiński, działającego po drugiej stronie ulicy – pod numerem 3.
Historia firmy sięga 1934 roku. Wtedy Stefan Kamiński, związany wcześniej z księgarnią „Nauka i Sztuka” przy ul. Podwale 6, rozwinął działalność obejmującą również handel używanymi książkami. Po wojnie firma została przeniesiona na ul. św. Jana 3. Pod tym adresem działała od 1950 roku.
Było to miejsce wyjątkowe również z punktu widzenia historii Krakowa. Stefan Kamiński podczas okupacji prowadził działalność konspiracyjną, wydawał podziemne materiały i pomagał ludziom kultury. Został uhonorowany tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. Po wojnie przy św. Jana funkcjonowała również popularna wypożyczalnia książek, z której korzystał m.in. Stanisław Lem.
Po śmierci Stefana Kamińskiego firmę prowadziła jego bratanica Krystyna Kamińska-Samek, a następnie Grzegorz Małachowski. Jeszcze w grudniu 2023 roku Antykwariat Kamiński został wyróżniony miejską odznaką Honoris Gratia. Miasto podkreślało wówczas, iż jest to najstarszy działający antykwariat w Polsce.
W czerwcu antykwariat zamknął drzwi
Informacja o zakończeniu działalności przy ul. św. Jana 3 pojawiła się na początku czerwca 2026 roku. Antykwariat funkcjonował w lokalu należącym do prywatnego właściciela, a nie do miasta.
Z publikowanych informacji wynikało, iż problem miał podłoże ekonomiczne i wiązał się z warunkami dalszego najmu prywatnego lokalu. Prowadzący antykwariat nie był w stanie zaakceptować oczekiwań finansowych właściciela nieruchomości.
Co istotne, problem nie pojawił się dla miasta dopiero w chwili zamknięcia antykwariatu. Dyrektor ZBK Marcin Paradyż informował w czerwcu, iż miejska jednostka już „w ciągu kilku ostatnich miesięcy” pokazywała prowadzącemu antykwariat wolne lokale w obrębie Plant. Żaden z nich nie odpowiadał jednak potrzebom tej działalności. Sytuacja zmieniła się, gdy dostępny stał się lokal przy św. Jana 2 – niemal dokładnie naprzeciw dotychczasowej siedziby.
Miasto zarezerwowało lokal tylko dla antykwariatu
W czerwcu Zarząd Budynków Komunalnych zdecydował, iż lokal przy św. Jana 2 nie trafi do zwykłego obrotu. Zastosowano formułę aukcji celowej, czyli postępowania ograniczonego pod względem rodzaju prowadzonej działalności. W tym przypadku warunek był jednoznaczny: w lokalu ma działać antykwariat.
To rozwiązanie pozwala miastu świadomie kształtować strukturę działalności prowadzonej w komunalnych lokalach, szczególnie w ścisłym centrum Krakowa, gdzie wysokie stawki komercyjne od lat stanowią problem dla tradycyjnego handlu, rzemiosła czy działalności kulturalnej.
Warto jednocześnie uporządkować informacje dotyczące samego adresu. Lokal przeznaczony dla antykwariatu to nie lokal po klubie Feniks, choć oba znajdują się w budynku przy ul. św. Jana 2. ZBK 30 lipca przejął również pomieszczenia po klubie Feniks, ale dla nich przygotowywane jest odrębne postępowanie planowane na IV kwartał 2026 roku.
Lokal objęty piątkową aukcją był natomiast wcześniej związany z punktem miejskiej informacji turystycznej InfoKraków. Miasto już w czerwcu wskazywało go jako przestrzeń, która może przejąć antykwaryczną funkcję po zamknięciu działalności po przeciwnej stronie ulicy.
Antykwariat pozostanie częścią św. Jana
Finał aukcji oznacza, iż plan zachowania antykwarycznego charakteru tego fragmentu Starego Miasta jest coraz bliżej realizacji. Teraz zwycięzca postępowania musi dopełnić formalności, po czym możliwe będzie podpisanie umowy i przekazanie mu lokalu.
Dopiero wtedy będzie można odpowiedzieć na najważniejsze pytanie: czy będzie to rzeczywista kontynuacja legendarnego Antykwariatu Kamiński, czy zupełnie nowy antykwariat, który rozpocznie przy św. Jana własną historię.
Jedno jest już przesądzone – po ponad 90 latach obecności antykwariatu w tej części miasta i krótkiej przerwie stare książki, grafiki oraz przedmioty kolekcjonerskie nie znikną z ulicy św. Jana.
Grzegorz Górski
