AI wybrało najlepszą polską książkę XXI wieku. Niektórzy będą zgrzytać zębami

Polska literatura XXI wieku ma się czym pochwalić – od głośnych nagród po książki, które podbiły serca czytelników i długo gościły na listach bestsellerów. Spytaliśmy AI, która z nich zasługuje na miano najlepszej. Wybór jest mocny i pozornie oczywisty, choć powieść (i jej autorka) podzieliła Polaków.


Zdaniem AI najlepszą polską książką XXI wieku są "Księgi Jakubowe" laureatki Literackiej Nagrody Nobla (i regularnie krytykowanej przez prawicę) Olgi Tokarczuk. Powieść została doceniona Nagrodą Literacką Nike.

"Monumentalna powieść z 2014 roku to jedno z najbardziej ambitnych przedsięwzięć we współczesnej polskiej literaturze. Tokarczuk tworzy wielowarstwową opowieść o Jakubie Franku i jego religijnym ruchu, rozpiętą między różnymi kulturami, językami i perspektywami. To książka wymagająca, ale jednocześnie hipnotyzująca – pełna detali, refleksji i niezwykłej narracyjnej odwagi" – argumentuje ChatGPT.

AI wskazuje ten tytuł jako najlepszy, bo "łączy w sobie wszystko, co najważniejsze w literaturze: rozmach, oryginalność, głębię i znaczenie kulturowe". "To powieść, która nie tylko opowiada historię, ale też zmienia sposób myślenia o niej. I choć dla wielu czytelników może być wyzwaniem, trudno zaprzeczyć jej wyjątkowości" – dodaje.

Najlepsze polskie książki XXI wieku według AI

Zapytana o najlepsze książki ostatnich 26 lat, sztuczna inteligencja wskazała także pięć wyróżnień (w przypadkowej kolejności)

Pierwszym jest kolejna powieść naszej noblistki – nagrodzone Międzynarodową Nagrodą Bookera i Nike "Bieguni" Olgi Tokarczuk z 2007 roku. "Fragmentaryczna, refleksyjna opowieść o podróżowaniu – fizycznym i egzystencjalnym – świetnie pokazuje charakterystyczny styl Tokarczuk i jej umiejętność łączenia osobistych historii z uniwersalnymi tematami" – ocenia AI.

Kolejnym wyborem jest "Lala" Jacka Dehnela z 2006 roku. Sztuczna inteligencja podkreśla, iż "to intymna, ciepła i pełna humoru opowieść inspirowana historią babci autora". "Jacek Dehnel tworzy portret niezwykłej kobiety na tle burzliwego XX wieku, łącząc autobiografię z literacką fantazją. To książka o pamięci, przemijaniu i rodzinnych więziach – napisana z ogromną czułością i lekkością" – dodaje.

Dalsza część artykułu poniżej.

Trzecie wyróżnienie AI to nagrodzone Nike "Nie ma" Mariusza Szczygła z 2018 roku – zbiór reportaży o stracie, pustce i śmierci. "Szczygieł pisze oszczędnie, ale trafia w punkt – każda historia zostaje z czytelnikiem na długo. To książka, która udowadnia, iż reportaż może być równie emocjonalny jak najlepsza literatura piękna" – argumentuje.

Jedną z najlepszych polskich książek XX wieku według AI jest także "Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli" Radka Raka z 2019 roku (również nagrodzona Nagrodą Literacką Nike). ChatGPT ocenia, iż to "niezwykłe połączenie historii, mitu i ludowej wyobraźni". "Radek Rak opowiada o rabacji galicyjskiej w sposób świeży i zaskakujący, tworząc jedną z najbardziej oryginalnych powieści ostatnich lat. To książka, która pokazuje, jak twórczo można reinterpretować historię" – dodaje.

Listę dopełnił "Król" Szczepana Twardocha z 2016 roku. Sztuczna inteligencja argumentuje: "To wciągająca, brutalna opowieść o przedwojennej Warszawie, w której świat polityki, przestępczości i ambicji splata się w jedno. Twardoch tworzy historię pełną napięcia i wyrazistych bohaterów, która trzyma w ryzach od pierwszej do ostatniej strony".