Zofia Poradzisz: Do Zarządu Gminy 17 ZNPwK w Burlington: Podziękowanie za Narodowe Czytanie

W imieniu gości zebranych na Narodowym Czytaniu, Przyjaciół Klubu Seniora „ZJ” przy Gminie 1 ZNPwK oraz własnym, pragnę wyrazić wielkie uznanie oraz podziękowania dla całego zespołu, który przygotował przedstawienie teatralne na podstawie dramatu pt. „Dziady” Adama Mickiewicza podczas 15. edycji Narodowego Czytania w Gminie 17 w Burlington w dniu 13 września 2026 roku.

Wydarzenie to było dla nas prawdziwą ucztą duchową i dowodem na to, iż wielka literatura polska potrafi wciąż zachwycać, do dziś jednoczyć oraz poruszać serca odbiorców w Polsce i za granicą. Ogromne zaangażowanie wszystkich Państwa przygotowujących Narodowe Czytanie – dbałość o szczegóły, scenariusz, oprawę muzyczną, kostiumy, choreografię oraz grę aktorską – świadczy o Waszym wielkim szacunku do podjętego tematu. „Dziady” Adama Mickiewicza są trudnym materiałem dramatycznym, z którym musieliście się zmierzyć, jednak Wasz zespół ludzi z pasją opracował go znakomicie! Za co serdecznie, jako widzowie, dziękujemy.

W przygotowanie Narodowego Czytania w Gminie 17 w Burlington zaangażowani byli również sponsorzy spektaklu: Klub Optymistów, Klub Seniora oraz Klub Polek z Burlington.

Aby ten sukces mógł się wydarzyć, musiał być ktoś, kto czuwał nad całością, pomagał i doradzał. Taką osobą, a zarazem główną organizatorką i gospodynią Narodowego Czytania w Gminie 17 w Burlington, była Prezes Klubu Optymistów, pani Maria Dziembowska – za co Jej serdecznie dziękujemy!

Scenarzystką, reżyserką oraz osobą odpowiedzialną za całokształt pracy nad spektaklem była pani Anna Skotnicka, która w niezwykle interesujący sposób opracowała scenariusz i czuwała nad przebiegiem całego przedstawienia. Pani Anna współpracowała również ze scenografką oraz operatorem dźwięku. Jej wielkie zaangażowanie oraz efekt podjętego zadania były doskonale widoczne na scenie. Świetnym pomysłem było także umieszczenie w widocznym miejscu obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej – symbolu narodowego i religijnego, który bardzo trafnie oddał uczucia patriotyczne Polaków opisane przez Mickiewicza. Wielkie uznanie i podziękowania dla pani Anny Skotnickiej!

Słowa podziękowania kierujemy również do koordynatorki, pani Moniki Skublak, która zadała sobie wiele trudu, aby skoordynować wszystkie sceny i grę aktorską, co przełożyło się na wspaniały efekt końcowy. Bardzo dziękujemy pani Monice także za profesjonalne i niezwykle estetyczne opracowanie programu „Dziadów”, rozdawanego uczestnikom. Użycie specjalnego papieru formatu A4 ze zdjęciem plakatu, informacjami o Adamie Mickiewiczowi i jego dziełach oraz pięknym zdjęciem naszego Wieszcza Narodowego w środku programu było dowodem pełnego profesjonalizmu. Tak przygotowany program wzbudził zachwyt wszystkich gości. Prezentował się wspaniale na stołach i stał się wyjątkową pamiątką z Narodowego Czytania dla wszystkich, kto zabrał go do domu. Wspaniała praca, pani Moniko – bardzo dziękujemy!

Kostiumografka, pani Maryla Ziemba, przygotowała projekty kostiumów oraz pomogła w ich wykonaniu i doborze. Świetnym pomysłem i symbolicznym akcentem była gałąź jedliny, z którą pojawił się Pustelnik (Gustaw). Serdecznie dziękujemy pani Maryli Ziembie!

W literaturze polskiej motyw Pustelnika wchodzącego z gałęzią jedliny pojawia się w IV części Dziadów. Wniesiona przez bohatera gałąź nie jest elementem stałego ubioru, ale rekwizytem, który niesie w ręku i ciągnie za sobą jako symbol obłędu i zagubienia. Dla postronnych obserwatorów – Księdza i jego dzieci – jest po prostu „kijem”. Pustelnik rozmawia z nią, nazywa „bratem” i „przyjacielem”, co w oczach domowników czyni go człowiekiem niespełna rozumu. Pokazuje to romantyczne pęknięcie między racjonalnym postrzeganiem świata a wewnętrznym światem nieszczęśliwego kochanka.

Dziękujemy również realizatorowi dźwięku i multimediów, panu Dariuszowi Sowińskiemu, za świetnie wykonaną pracę.

Wszystkim wymienionym Państwu składamy szczególne podziękowania za ogrom pracy włożony w przygotowanie tego wyjątkowego spektaklu. „Dziady” jako dramat romantyczny są utworem niezwykle wymagającym. Szczególne uznanie należy się aktorom, którzy mieli przed sobą trudne zadanie, ale wywiązali się z niego znakomicie. W poszczególne role wcielili się:

1. Ksiądz – Przemysław Poznański

2. Pustelnik – Kazimierz Migdał

3. Gustaw – Robert Dąbrowski

4. Narrator – Monika Skublak

Wyrazy szczególnego podziękowania kierujemy do aktorów amatorów, którzy po raz pierwszy występowali w tak poważnych rolach i zaprezentowali się wspaniale. W roli śpiewających dzieci wystąpiły osoby dorosłe: E. Pieńkosz, R. Krzemińska i pani Motylewska – bardzo dziękujemy całemu chórowi!

Wracając do samego przebiegu uroczystości Narodowego Czytania, warto podkreślić, iż podniosłymi elementami rozpoczęcia były:

1. Wprowadzenie sztandarów oraz flag Polski i Kanady przez Klub Seniora;

2. Powitanie gości przez Marię Dziembowską i Wojciecha Kneza;

3. Wspólne odśpiewanie hymnu Polski (Mazurek Dąbrowskiego);

4. Słowo wstępne o twórczości Adama Mickiewicza wygłoszone przez Monikę Skublak;

5. Prelekcja pani Maryli Ziemby na temat tytułu dramatu.

Wystąpienie pt. „Dziady jako dzieło narodowe” wygłosiła Pani Bożena Jokel, Prezes Zarządu Głównego ZNPwK:

„Dziś pochylamy się nad arcydziełem Adama Mickiewicza – Dziadami. Dzieło to jest prawdziwym fundamentem polskiej kultury. To nie jest zwykły dramat, to narodowe misterium, w którym świat żywych łączy się ze światem zmarłych, a ludowa mądrość spotyka się z wielkimi pytaniami o wolność, cierpienie i sprawiedliwość. Dziady przypominają nam o naszych korzeniach i o tym, iż jesteśmy częścią większej, trwającej przez pokolenia wspólnoty.”

Następnie Pani Prezes odczytała fragment okolicznościowego listu Prezydenta RP Karola Nawrockiego:

„Dziady to fundament polskiej kultury i swoista «lektura lektur». To narodowe misterium, w którym przeszłość wiąże się z przyszłością, a tradycyjne obrzędy tworzą przestrzeń dla naszych narodowych debat […]. To właśnie w Dziadach łączność z dawnymi dziejami wpisana jest w historię Polski i przypomina o wartościach kształtujących naród” – podkreśliła Para Prezydencka, zachęcając do wspólnego czytania Dziadów w szkołach, bibliotekach, instytucjach kultury, parafiach, na placach, skwerach oraz przy pomnikach Adama Mickiewicza – wszędzie tam, gdzie żywa jest pamięć o poecie i jego arcydziele.

Następnie preludium do wiersza „Upiór” przeczytał p. Ryszard Kuźma – bardzo dziękujemy! Poezję śpiewaną do wiersza „Upiór” z rzutnika przedstawił pan Dariusz Sowiński. Wiersz „Upiór”, który poprzedza II część Dziadów, stanowi podróż w głąb ludzkiej duszy. Opowiada o duchu młodego samobójcy skazanym na wieczną karę z powodu nieszczęśliwej miłości i zapowiada postać Gustawa. Wiersz jest fabularnym wstępem tłumaczącym, kim jest tajemniczy pustelnik pojawiający się w domu Księdza.

Niezwykle przekonująco swoją rolę zagrał pan Kazimierz Migdał jako Pustelnik, a użycie gałęzi jedliny było strzałem w dziesiątkę! Dziękujemy.

Trudną i długą rolę sceniczną Księdza świetnie zaprezentował pan Przemysław Poznański, który wspaniale operował intonacją głosu, co spotkało się z bardzo ciepłym przyjęciem publiczności. Bardzo dziękujemy panu Przemysławowi za piękne wyrecytowanie fragmentów, w których Ksiądz odnosi się do ludzkich emocji. Słynny cytat z widzenia Księdza Piotra (Scena V), gdy zakonnik doświadcza mistycznej wizji przyszłości Polski i zapowiada przyszłego obrońcę narodu: „Z matki obcej; krew jego dawne bohatery, / A imię jego będzie cztery i czterdzieści”, został zaprezentowany wyśmienicie. Mickiewicz poprzez postacie Księdza z IV części i Księdza Piotra pokazuje ewolucję swojego stosunku do duchowieństwa – od krytyki braku zrozumienia dla emocjonalności po nadanie pokornemu zakonnikowi rangi najwyższego autorytetu moralnego i wieszcza.

Role Gustawa zagrał pan Robert Dąbrowski – dziękujemy za wspaniałe wyczucie postaci i głębokie wczucie się w rolę! Postać ta uosabia bunt i cierpienie: w II części pojawia się jako nieszczęśliwy kochanek, a w IV części jako Widmo/Pustelnik odwiedzający dawnego nauczyciela. Jego tragedia wynika z absolutnej miłości, która doprowadziła go do samobójstwa. W celi klasztornej w Wilnie Gustaw-kochanek umiera, a rodzi się Konrad – poeta i patriota gotowy walczyć za Ojczyznę, co prowadzi go do słynnego sporu ze Stwórcą w Wielkiej Improwizacji.

Na wstępie użyłam sformułowania, iż było to nowatorskie przedstawienie. Inspirację dla takiego podejścia dostrzegłam podczas Narodowego Czytania w Warszawie w dniu 5 września przy pomniku Adama Mickiewicza na Krakowskim Przedmieściu, gdzie po czytaniu fragmentów przez Parę Prezydencką Chór Monodia Polska śpiewał fragmenty Dziadów w reżyserii Jarosława Kiliana. Nawiązując do tamtego widowiska, możemy powiedzieć, iż w Burlington mieliśmy do czynienia z pięknym współbrzmieniem artystycznym. Dzięki takiemu ujęciu poszliśmy w ślady najlepszych wzorców z Polski, aby jak najpiękniej promować polską kulturę i jej dorobek za granicą.

Dziękujemy również pani Jolancie Bieniek za wzruszające wykonanie Preludium e-moll op. 28 nr 4 Fryderyka Chopina na skrzypcach.

Nie sposób zapomnieć o prezentacji utworu „Niepewność”, opowiadającego o niespełnionej miłości Mickiewicza do Maryli Wereszczakówny. Wiersz ten, w słynnym wykonaniu muzycznym Marka Grechuty, wyświetlił dla nas pan Dariusz Sowiński – serdecznie dziękujemy!

Pamiętamy również o Paniach z Zespołu Kulinarnego: M. Małeckiej, J. Jarzeckiej, T. Kuźmińskiej, T. Głowaczewskiej oraz p. Jadwidze Kozłowskiej z Klubu Optymistów. Pięknie dziękujemy za pyszne przekąski na naszych stołach!

Na zakończenie piękne i wzruszające podsumowanie wygłosiła Prezes Związku Narodowego Polskiego w Kanadzie, pani Bożena Jokel:

„Szanowni Państwo, Drodzy Goście i Miłośnicy Literatury!

Dziś, wędrując razem przez wersy Dziadów Adama Mickiewicza, dotknęliśmy czegoś głębokiego. Nasze Narodowe Czytanie było czymś więcej niż spotkaniem z klasyką – było powrotem do pytań o dobro, zło i naszą odpowiedzialność za drugiego człowieka. Dziękuję wszystkim, którzy oddali swój głos tej niezwykłej poezji. Dziękuję naszym lektorom za emocje, które poruszyły serca, oraz publiczności za obecność i wsłuchanie się w ten wielki tekst. Wierzę, iż przesłanie solidarności i pamięci zostanie z nami na długo! Z dumą, jako prezes naszej organizacji, ogłaszam, iż misja dzisiejszego wieczoru została wypełniona.”

Bardzo serdecznie dziękujemy Pani Prezes za te wzruszające słowa. Następnie organizatorka Narodowego Czytania, pani Maria Dziembowska, podziękowała gościom za przybycie, a realizatorom za trud i poświęcenie, które przyniosły tak wspaniałe owoce.

Ja zaś na zakończenie chciałam jeszcze raz gorąco podziękować wszystkim uczestnikom i realizatorom tego wyjątkowego wydarzenia, jakim było innowacyjne opracowanie „Dziadów” Adama Mickiewicza w Gminie 17 ZNPwK w Burlington. Jesteście wspaniali! Daliście nam wielką ucztę duchową w niedzielne popołudnie w pięknej sali Domu Polskiego w Burlington, za co stokrotnie dziękujemy!

P.S. Składamy również serdeczne podziękowania pani Ani Kacprzak za udostępnienie oryginału pierwszego, wileńskiego wydania „Dziadów” Adama Mickiewicza. Księga ta była wyeksponowana na stole z rekwizytami przy wejściu na salę podczas uroczystości. Dziękujemy, pani Aniu!