Wystarczająco długo, żeby poskładać siebie z kawałków, które zostały po rozwodzie. Wystarczająco długo, żeby przestać czekać.
Dlatego kiedy stanął w drzwiach, przez chwilę myślałam, iż to pomyłka.
Wyglądał starzej. Pewniej. Jak ktoś, kto wraca nie z potrzeby, ale z przekonania, iż przez cały czas ma prawo wejść bez pukania. Uśmiechnął się tak, jak kiedyś, jakby te siedem lat było tylko dłuższym weekendem.
– Tęskniłem – powiedział. – Pomyślałem, iż może spróbujemy jeszcze raz. Dla rodziny.
Rodziny. Tego słowa użył, jakby było kluczem do wszystkiego.
Patrzyłam na niego i czułam dziwny spokój. Nie było we mnie ani gniewu, ani wzruszenia. Tylko zmęczenie. Bo wiedziałam, iż on nie wrócił do mnie. On wrócił do wygody. Do znanego adresu. Do kobiety, która kiedyś dźwigała za dwoje.
Przez kilka dni krążył wokół naszego życia. Jadł z nami obiady. Opowiadał, jak bardzo się zmienił. Jak wiele zrozumiał. Jak bardzo żałuje. Mówił to wszystko gładko, jak ktoś, kto ćwiczył te zdania przed lustrem.
A ja słuchałam i widziałam coś, czego on nie zauważał.
Moich synów.
Siedzieli przy stole cicho, zbyt cicho. Patrzyli na niego uważnie, jakby sprawdzali, czy to naprawdę ten sam człowiek, który kiedyś wyszedł, trzaskając drzwiami, zostawiając mnie z dwójką dzieci i ciszą, która bolała bardziej niż krzyk.
Najstarszy pamiętał wszystko. Młodszy tylko fragmenty, ale wystarczająco, by wiedzieć, iż ojciec to nie bohater z opowieści.
Czwartego dnia powiedział mi, iż musi coś załatwić. Że wróci wieczorem.
Nie wrócił.
Zamiast tego zobaczyłam go przypadkiem. W mieście. Trzymał za rękę młodą dziewczynę. Śmiał się głośno, beztrosko, jakby nigdy nie próbował wracać do „rodziny”. Jakby te dni były tylko przystankiem, a nie obietnicą.
Nie zdążyłam się odezwać.
Moi synowie byli szybsi.
– Tato – powiedział starszy, podchodząc do niego. – To jest ta nowa „rodzina”.
Mężczyzna zesztywniał. Dziewczyna spojrzała na niego pytająco, potem na chłopców. Zrobiło się cicho. Za cicho jak na środek ulicy.
– Mama już nie będzie czekać – dodał młodszy. – I my też nie.
Nie krzyczeli. Nie obrażali. Mówili spokojnie, z tą pewnością, która bierze się z bólu przepracowanego latami. Zrozumiałam wtedy, iż oni widzieli więcej, niż myślałam. Że pamiętali noce, kiedy płakałam. Dni, kiedy liczyłam pieniądze. Moje udawane uśmiechy.
Ojciec próbował coś powiedzieć. Coś o tym, iż to skomplikowane. Że życie bywa trudne. Że on nikogo nie chciał zranić.
– Zraniłeś – odpowiedział starszy syn. – I już nie masz do tego prawa drugi raz.
Odwrócili się i odeszli. Do mnie. Do domu, który był nasz, choćby bez niego.
Stałam kilka metrów dalej i patrzyłam, jak mój były mąż zostaje z młodą kochanką i własnym wstydem. Po raz pierwszy zobaczyłam go naprawdę samego.
W domu usiedliśmy przy stole. Nikt nie mówił przez chwilę ani słowa. A potem młodszy syn spojrzał na mnie i powiedział:
– Mamo, nie musiałaś nic mówić. My już wiemy, kogo chcemy w naszym życiu.
I wtedy poczułam coś, czego nie czułam od dawna.
Nie ulgę. Nie triumf. Tylko dumę.
