20 lipca 2026 roku w Centrum Kultury Czasoprzestrzeń we Wrocławiu odbędzie się wernisaż wystawy fotografii dokumentalnej pt. „Dzielnica Cudów” autorstwa Amadeusza Świerka. Ekspozycja stanowi podsumowanie pięcioletniego projektu realizowanego w latach 2021–2026, dokumentującego codzienne życie mieszkańców legnickiego Zakaczawia. Wydarzenie przybliży wrocławskiej publiczności realia dolnośląskiej dzielnicy, która od dziesięcioleci funkcjonuje w powszechnej świadomości społecznej i kulturowej regionu.
Pięć lat dokumentowania legnickiego Zakaczawia
Prezentowana we Wrocławiu wystawa jest efektem wielokrotnych wizyt dokumentalnych, które fotograf Amadeusz Świerk odbył na przestrzeni ostatnich pięciu lat. Autor skupił się na społeczności zamieszkującej Zakaczawie – rejon Legnicy, który przez lata zyskał miano miejsca stereotypowego i zmarginalizowanego.
Fotografie przedstawiają przekrój społeczny dzielnicy, w tym osoby z przeszłością więzienną, rodziny zmagające się z problemami materialnymi oraz lokalną młodzież. Projekt stanowi próbę konfrontacji z narosłą wokół tego miejsca legendą oraz weryfikacji współczesnego stanu faktycznego dzielnicy.
Sam autor podsumowuje swoją pracę na miejscu następująco:
„W Dzielnicy Cudów znalazłem wielu przyjaciół i zawsze wyjeżdżałem stamtąd bogatszy – o nowe znajomości, historie i doświadczenia. Dziękuję Wam za zaufanie, tworzycie fajne miejsce.”
Tło historyczne i kontekst społeczny
Historia Zakaczawia wprost wiąże się ze specyfiką powojennej Legnicy. Po II wojnie światowej w mieście stacjonowało około 60 tysięcy żołnierzy radzieckich, przez co blisko połowa przestrzeni miejskiej pozostawała zamknięta, a Legnica zyskała miano „Małej Moskwy”. Wojska radzieckie opuściły garnizon dopiero w 1993 roku.
W okresie transformacji ustrojowej lat 90. Zakaczawie zostało w dużej mierze pominięte przez procesy kapitałowe, co pogłębiło izolację i ubożenie tamtejszych mieszkańców – polskiej stymulacji społecznej oraz przesiedlonej społeczności romskiej. Przełożyło się to jednak równocześnie na wykształcenie silnych więzi sąsiedzkich i poczucia wspólnoty. Ponad dwadzieścia lat temu rejon ten stał się także inspiracją dla spektaklu Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy pt. „Ballada o Zakaczawiu”.
O autorze wystawy
Amadeusz Świerk to wrocławski fotograf dokumentalny, którego działalność skupia się na zagadnieniach kulturowych, mniejszościach społecznych, etnicznych i religijnych oraz na relacjach człowieka z otaczającym go środowiskiem.
Jego prace były nagradzane i wyróżniane w międzynarodowych oraz krajowych konkursach fotograficznych, takich jak:
-
Pictures of the Year International,
-
Royal Photographic Society Documentary Awards,
-
Fotografia Etica,
-
Sony World Photography Awards,
-
Grand Press Photo.
Świerk publikował swoje fotoreportaże m.in. w tytułach: „The Guardian”, „Revue XXI”, „Pismo”, „Tygodnik Powszechny” oraz „Kyiv Independent”. Realizował projekty fotograficzne w Europie, Azji i Afryce (w tym m.in. materiały o społecznościach żyjących poza cywilizacją w Karkonoszach czy o azjatyckich nomadach). Obecnie, równolegle z tematyką dolnośląską, dokumentuje skutki działań wojennych na terenie Ukrainy oraz Syrii.
