Dawne wsie są częścią współczesnej Warszawy. Ich obecność można odczytać w przebiegu ulic, podziałach działek, pozostałościach upraw i sadów, zabudowie oraz sąsiedzkich zwyczajach. Rozrastające się miasto stopniowo zaciera te ślady. Co wraz z nimi tracimy? I jak wiedza o wiejskiej przeszłości może pomóc projektować bardziej zrównoważone przestrzenie do życia?
Tegoroczna edycja „Wsi Warszawy” to nie tylko rozpoznawanie historii i przeszłości dawnych wsi znajdujących się w dzisiejszych granicach stolicy. Podczas warszawsko-berlińskich warsztatów studenckich sześć zespołów opracowało scenariusze przyszłości trzech dawnych wsi: Wolicy, Tarchomina i Siekierek.. Punktem wyjścia były rozpoznanie zachowanych struktur przestrzennych, obserwacja codziennego życia oraz analiza napięć między dotychczasowym sposobem użytkowania terenów a presją ich przekształcania.
Z prac wyłania się kilka wspólnych kierunków. Pierwszy to przywracanie połączeń: między fragmentami dzielnicy rozdzielonymi ogrodzeniami i drogami, między zabudową a rzeką, między miejscem zamieszkania a otwartym krajobrazem. Drugi dotyczy przestrzeni wspólnych. Dziedziniec piekarni, plac przed sklepem, dawny przystanek czy otoczenie kościoła mogą ponownie służyć codziennym spotkaniom. Trzeci wiąże się z miejscem przyrody i upraw w mieście – zachowaniem sadów, ogrodów, podmokłych terenów oraz siedlisk innych gatunków.
W proponowanych rozwiązaniach dawne podziały pól wyznaczają przebieg nowych ścieżek, lokalne tradycje naprawiania i wymiany stają się podstawą wspólnych warsztatów, a niewielka skala zabudowy pomaga planować uzupełnienia istniejącej wsi. Ważne jest również to, kto decyduje o zmianach. Gra partycypacyjna, sąsiedzkie wydarzenia i propozycje wspólnego zarządzania otwierają projektowanie na negocjowanie potrzeb oraz współodpowiedzialność mieszkańców.
Pokazane na wystawie koncepcje są zaproszeniem do dyskusji o kierunkach rozwoju Warszawy. Stawiają pytanie o to, co warto zachować, co udostępnić, a co przekształcić, aby miasto lepiej korzystało z własnych zasobów. Wiejska przeszłość dostarcza tu konkretnych wskazówek: jak łączyć mieszkanie z uprawą, jak gospodarować wodą, podtrzymywać sąsiedztwo i dostosowywać przestrzeń do zmieniających się potrzeb. Przyszłość miasta może wyrastać z uważnego odczytania tego, co już w nim jest.
Wsie Warszawy. Dziedzictwo dawnych obszarów wiejskich w metropoliach. Wystawa podsumowująca polsko-niemieckie warsztaty studentów architektury Berlin-Warszawa
Miejsce: Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej, ul. Koszykowa 55, Warszawa
Czas: 19.10-5.11.2026
Osoby studiujące: Maciej Bobis, Kilian Burger, Joanna Chmielecka, Daria Ciesiołkiewicz, Duy Uyen Dinh, Paweł Feledyn, Vera Gaivan, Max Goize, Katarzyna Gołek, Ewa Gregorczyk, Siwei Jin, Cecille Kohl, Louise König, Rafał Kosior, Jagoda Kućko, Anna Kurnicka, Maciej Machnacki, Kinga Leśniak, Shixiao Li, Lukas Mundry, Natalia Pankova, Gabriel Pietruszka, Anastasiia Rozhina, Ansgar Schenk, Jonatan Schild, Jongeun Shim, Anselm Scholl, Falk Schulte-Günne, Jerzy Smułek, Ola Stemplewska, Jonas Strippel, Piotr Tomala, Victor Torres Perez, Thi Hong Trang Tran, Oliwia Turowska, Bastian Weber, Paweł Wiliński, Jędrzej Zgoda, Jakob Zielke
Osoby tutorskie: mgr inż. arch. Mikołaj Gomółka, mgr inż. arch. Leszek Wiśniewski, dr Julia Kunikowska, M.Sc. Alena Cohrs, Univ.-Prof. Dr.-Ing. Jan Polívka, M.Sc. Trung Mai
Kuratorka projektu: Bogna Świątkowska
Koordynacja: Matylda Dobrowolska
Projekt wystawy: Ola Gryc
Identyfikacja graficzna: Aleksandra Sowińska
Strona internetowa: Michał Szota
Realizacja wystawy: Maciej Bobis, Mikołaj Gomółka, Ewa Gregorczyk, Ola Gryc, Rafał Kosior, Anna Kurnicka, Natalia Pankova, Ola Stemplewska, Thi Hong Trang Tran
Specjalne podziękowania dla Beaty i Pawła Sobiechów za wypożyczenie obiektów na wystawę pochodzących z dawnego gospodarstwa ze wsi Wolica.
Wolica, autorka: Ewa Gregorczyk
