Wrocław po raz kolejny stał się najważniejszym punktem na literackiej mapie Polski. Podczas uroczystej gali we Wrocławskim Teatrze Współczesnym poznaliśmy laureatów Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius, jednego z najważniejszych wyróżnień profetycznych w kraju. Statuetki i wysokie nagrody finansowe ufundowane przez Miasto Wrocław trafiły w ręce Konrada Góry, Piotra Matywieckiego oraz Agi Zano. Po raz trzeci wręczono także Nagrodę Ossolineum za Przekład Poetycki.
Gala stanowiła zwieńczenie zakończonego właśnie 11. Międzynarodowego Festiwalu Poezji Silesius, który w dniach 17–24 maja 2026 roku przyciągnął do stolicy Dolnego Śląska twórców z całej Europy.
Silesius za całokształt twórczości dla Konrada Góry
Nazwisko najważniejszego laureata poznaliśmy już kilka tygodni przed oficjalną galą. Wyróżnienie za całokształt pracy twórczej (oraz nagrodę w wysokości 100 tys. zł) odebrał Konrad Góra – ceniony wrocławski poeta, autor siedmiu książek poetyckich, który w 2020 roku zdobył już Silesiusa w kategorii „Książka roku”.
Przewodniczący kapituły, Paweł Próchniak, podkreślił w uzasadnieniu, iż poezja Góry niesie niezwykle uniwersalny i trwały przekaz:
„Można ją czytać bez zażenowania wczoraj i jutro, w tym coraz bardziej chorym, coraz mocniej wydrążonym świecie, w którym żyjemy, dopóki są z nami wiersze”.
Odbierając statuetkę, Konrad Góra odniósł się do swojej twórczości z charakterystycznym dla siebie dystansem i pokorą: — Jestem poetą tak małego języka, iż na pewno jestem jego ostatnim użytkownikiem – a być może pierwszym — wyznał autor.
Tym samym Góra dołączył do panteonu wybitnych twórców nagrodzonych Silesiusem za całokształt, wśród których znajdują się m.in. Tadeusz Różewicz, Ewa Lipska czy Ryszard Krynicki.
Historyczny dublet Piotra Matywieckiego i spektakularny debiut Agi Zano
W pozostałych dwóch kategoriach konkursowych emocje trwały do samego końca.
Książka Roku: „Epika” Piotra Matywieckiego
W kategorii „Książka roku” (nagroda 50 tys. zł) triumfował Piotr Matywiecki za tom „Epika” (wydany przez Biuro Literackie). Jury doceniło jego „wyostrzony słuch, wywrotowy ruch wyobraźni i mądrość poetycką podszytą ironią”. Matywiecki zapisał się tym samym na kartach historii konkursu – został pierwszym poetą, który dwukrotnie wygrał w tej kategorii (poprzedni raz sięgnął po laur 16 lat temu).
— Jeśli pisze się poezję tyle lat, ile ja piszę, to cały czas ma się ten elementarny lęk w sobie: „Czy ja się nie powtarzam?”. Bo powtarzanie się dla wszystkich artysty jest jego końcem. jeżeli jury uznało, iż jest w tej poezji z mojego nowego tomu cokolwiek nowego w mojej wyobraźni i myśli, to jestem z tego powodu najbardziej szczęśliwy — skomentował laureat.
Debiut Roku: „czwarte wymieranie” Agi Zano
Silesiusa za najlepszy debiut (nagroda 15 tys. zł) odebrała Aga Zano za tom „czwarte wymieranie” (Wydawnictwo Warstwy). Laureatka jest od lat doskonale znana w świecie literackim, jednak do tej pory realizowała się głównie jako tłumaczka z języka angielskiego. Zmiana roli okazała się strzałem w dziesiątkę.
— Pracując w literaturze tak długo, można wciąż robić w niej coś na nowo, po raz pierwszy, po raz inny i wciąż szukać w niej przestrzeni, które mogą dać coś nie tylko innym, ale być może też mnie — powiedziała Aga Zano.
Nagroda Ossolineum za Przekład Poetycki
Podczas uroczystości po raz trzeci wręczono Nagrodę Ossolineum za Przekład Poetycki. Statuetka oraz nagroda w wysokości 10 tys. zł trafiły do Agnieszki Rembiałkowskiej za mistrzowskie przetłumaczenie tomu „Listy obecności” autorstwa litewskiej poetki Birutė Jonuškaitė.
Rembiałkowska podziękowała kapitule za docenienie niszowej literatury:
„Chciałam bardzo podziękować za zwrócenie uwagi na książkę, która niekoniecznie mieści się w głównym nurcie i panujących trendach, oraz za zwrócenie uwagi na literaturę litewską”.
Wielkie święto poezji pod znakiem „konfliktu”
Finałowa gala zamknęła bogaty program 11. Międzynarodowego Festiwalu Poezji Silesius. Przez cały tydzień Wrocław żył spotkaniami autorskimi, debatami i premierami książkowymi. Tematem przewodnim tegorocznych dyskusji był „konflikt”, a gościem honorowym festiwalu – Słowenia. Ważnym, wzruszającym elementem programu były także głośne czytania wierszy wybitnej wrocławskiej poetki Urszuli Kozioł, zmarłej w ubiegłym roku.
Organizatorem festiwalu oraz fundatorem nagród jest Miasto Wrocław, a funkcję biura nagrody pełni Wrocławski Dom Literatury. Wszyscy autorzy i autorki książek nominowanych w kategoriach „Debiut” oraz „Książka roku” otrzymali nagrody finansowe w wysokości 5 tys. zł.
