Sześć pocztówek z rzeczywistości - chcielibyśmy, żeby ich nie było...*
Tymi słowami, irlandzkie U2 promuje swoją najnowszą studyjną epkę poprzedzającą właśnie nagrywany piętnasty pełnometrażowy album**, która ukazała się symbolicznie w Środę Popielcową wraz ze specjalnym pięćdziesięcio dwu stronicowym numerem wydawanego przez grupę magazynu rozsyłanego w latach 80tych do fanów zespołu o nazwie Propaganda. Epka zawiera sześć kompozycji, w tym pięć autorskich utworów oraz jeden wiersz z muzycznym tłem. Są natychmiastową reakcją grupy U2 na bieżące wydarzenia, inspirowaną wieloma niezwykłymi i odważnymi ludźmi walczącymi na froncie, dążących do wolności.
Cztery z pięciu utworów opowiadają o konkretnych osobach – matce, ojcu, nastolatce, której życie zostało brutalnie przerwane – oraz żołnierzu, który wolałby śpiewać, ale jest gotów umrzeć za wolność swojego kraju. - „To była niesamowita przygoda, móc znowu spotkać się we czwórkę w studiu w ciągu ostatniego roku.” – wyjaśnia Bono. - „Utwory na „Days of Ash” różnią się nastrojem i tematyką od tych, które umieścimy na naszym albumie w dalszej części roku. Te utwory z EP-ki nie mogły dłużej czekać na wydanie; te piosenki niecierpliwie czekały na to, aby pójść w świat. To piosenki buntu i przerażenia…” Larry Mullen Jr. perkusista U2, dodaje: - „Kto tak naprawdę potrzebuje usłyszeć naszą nową płytę? To zależy tylko od tego, czy tworzymy muzykę, która naszym zdaniem zasługuje na jej wysłuchanie. Wierzę, iż te nowe utwory dorównują naszym najlepszym dokonaniom. Dużo rozmawiamy o tym, kiedy wydawać nowe utwory. Nie zawsze wiadomo… obecny stan świata wydaje się adekwatnym momentem”.
Specjalny numer magazynu Propagandy (dostępny online w całości w tym miejscu) zawiera dodatkowo materiały z wywiadów z artystami, w tym z perkusistą Larrym Mullenem Jr., który skomentował także, iż „nigdy nie unikaliśmy zajmowania stanowiska i czasami może wydawać się to trochę chaotyczne, ale od zawsze pojawia się jakiś nasz rodzaj reakcji, a to duża strona tego, kim jesteśmy i dlaczego wciąż istniejemy”. Gitarzysta U2, The Edge, stwierdził zaś, iż U2 wierzy w „świat, w którym granice nie są zacierane siłą”, a Bono dostrzegł również pozytywny wpływ żydowskiej moralności, naukowców, pisarzy i autorów tekstów. - „Gwałt, morderstwo i porwanie Izraelczyków 7 października było złem, ale samoobrona nie jest obroną przed brutalnością reakcji Netanjahu” - powiedział Bono i zadał także istotne pytanie: - „Zapytajcie kogokolwiek we wschodnich Niemczech, Polsce lub na Łotwie, czy jego zdaniem Putin poprzestanie na Ukrainie, jeżeli ujdzie mu to na sucho?”. Zespół wspomniał też, iż przekaże datki na rzecz praw człowieka i wolności oraz zostaną przekazane organizacjom Amnesty International, Komitetowi Ochrony Dziennikarzy i Agencji Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców.
 |
"Wierzymy w świat, w którym granice nie są zacierane siłą. W którym kultura, język i pamięć nie są zagłuszane strachem. W którym godność ludzi nie podlega żadnej dyskusji. Nasze wsparcie dla tych, których wolność jest zagrożona nie powinna być wyborem stron w starciu sił. Jest opowiedzeniem się za tym, aby nikt nie musiał ginąć, by ktoś inny mógł żyć. Nie namawiamy do wojny. Nie celebrujemy przemocy. Nie wierzymy, iż pokój ma coś wspólnego z udawaniem, iż ktoś ma rację. Wierzymy, iż pokój może zapanować tylko wtedy kiedy ma podwaliny w prawie, opanowaniu i poszanowaniu ludzkiego życia - po każdej stronie. Ta wiara nie jest tymczasowa. Nie jest polityczną modą. Jest fundamentem tego, na czym stoimy. I stoimy z tymi postanowieniami wszyscy razem." The Edge |
Zaczynamy od znakomitego, przejmującego "American Obituary" poświęconego pamięci zamordowanej przez funkcjonariuszy ICE amerykańskiej federalnej agencji ścigania podlegającej Departamentowi Bezpieczeństwa Krajowego Stanów Zjednoczonych Renee Nicole Macklin Good, 7 stycznia 2026 roku w Minnesocie. Gitarowy, dość surowy kawałek przywodzi na myśl najlepsze płyty U2 kojarząc się przede wszystkim z "War", "Joshua Tree", "Achtung Baby" czy "Zooropa".
Na drugiej pozycji znalazł się "The Tears of Things" który każdy powinien interpretować po swojemu i choć Bono ciekawie go tłumaczy w Propagandzie, to według mnie jest to przypowieść o tym, iż wielkie rzeczy czy to posągi, czy religijne uniesienia prowadzą do łez. Może się to wiązać zarówno z ogromem, monumentalizmem na przykład posągu Dawida, jak i religijnymi uniesieniami, które coraz częściej sprowadzane są do groźnych fundamentalizmów, mogących prowadzić do cierpienia oraz niewiary. Wreszcie, to także prośba, modlitwa do samego Boga, by słuchał, ale nie sprowadzał większej ilości cierpień nazywanych tutaj także kamieniami, na ludzi, którzy na to nie zasługują. A wszystko jest do tego pięknie opisane z perspektywy posągu Dawida. Łagodniejszy, z początku bliższy obu wcześniejszym płytom studyjnym Irlandczyków "Songs of Innocence" i "Songs of Experience", rozkręca się do gitarowej puenty również kojarzącej się z muzyką U2 z drugiej połowy lat 80tych i początku 90tych.
Utwór trzeci, "Song of the Future", sięga z kolei po historię szesnastoletniej Iranki Sariny Esmailzadeh, która 23 września 2022 roku została śmiertelnie pobita przez służby porządkowe w trakcie protestu Mahsa Amini w Karaj, w prowincji Alborz. Utwór jest poświęcony nie tylko jej, bo także walce o równość, prawa kobiet i oczywiście wolność, także słowa. Muzycznie wpisujący się w nowocześniejsze U2, z akustykami i elektroniką, ale również marszową perkusją Mullena.
Pozycję czwartą zajął obrazek muzyczny z deklamacją wiersza izraelskiego poety Yehudy Amichai zatytułowanego "Wildpeace" do którego zaproszono Adeolę, wokalistkę afrykańskiej supergrupy Les Amazones d'Afrique. Krótki, nieco ponad minutowy utwór ma lekkie tło, które płynnie przechodzi w perkusjonalia i elektronikę rozpoczynające "One Life At A Time" poświęconego pamięci Awdaha Hathaleena, palestyńskiego aktywisty i konsultanta filmu dokumentalnego "No Other Land" z 2024 roku, który 28 lipca 2025 został zastrzelona przez izraelskiego osadnika Yinona Leviego we wsi Umm al-Khair na wzgórzach Południowego Hebronu na Zachodnim Brzegu. Zabójstwo zostało sfilmowane przez kilku mieszkańców wsi i samego Hathaleena, na którym widać, jak Levi otwiera ogień do mieszkańców. Zabójstwo zostało powszechnie potępione przez społeczność międzynarodową i organizacje praw człowieka w obliczu trwającej od początku wojny w Strefie Gazy przemocy ze strony osadników na okupowanym terytorium. Numer ponownie jest nieco wolniejszy, ciemniejszy w nastroju, ale stopniowo rozkręca się do szybszych form. Całościowo znów bliżej mu nowszym płytom, ale także i w tym wypadku ważniejszy jest przekaz.
 |
| "Siła ludu jest silniejsza od siły tych, którzy ją dzierżą." Egipski aktywista i pisarz Wael Ghonim |
Epkę kończy "Yours Eternally" do którego muzykę wspólnie z Bono i The Edge napisał Ed Sheeran*** i Simon Carmody (wokalista irlandzkiej grupy The Golden Horde). Sheeran również gościnnie występuje w tym utworze razem z Tarasem Topolią, ukraińskim wokalistą, aktywistą i medykiem polowym, znanym z grupy Antytila. Poświęcony ukraińskim żołnierzom, którzy zginęli w wojnie z Rosją, wojnie na Ukrainie i marzeniach o wolności. Muzycznie również wpisujący się w nowsze płyty U2, choć stylistycznie dopasowałbym go najbliżej "No Line On The Horizon" z 2009 roku. Hymnowy, odśpiewany wspólnie przez Bono z Sheeranem i Topolią potrafi wzruszyć i zrobić ogromne wrażenie.
Najnowsza epka U2, poprzedzająca nadchodzący pełnometrażowy album studyjny, nie zawiera materiału najłatwiejszego w odbiorze, bo tematyka utworów jest trudna i najbardziej zaangażowana w dyskografii Irlandczyków od lat. Jednocześnie jest to materiał prezentujący to, co w U2 zawsze było najlepsze: drapieżność, przebojowość, wrażliwość i graniczący z brawurą komentarz społeczny. To numery, które uderzają mocno i dosadnie. Mnie osobiście najbardziej przejął otwieracz i ten kończący, ale wszystkie kompozycje zawarte na tej epce są znakomite. To świetny, przejmujący i istotny materiał, ale również taki, którego nie chcę oceniać w lupusowej skali lunarnej. Mimo bólu, smutku i żalu, który je wypełnia, jest w nich też promyk nadziei - nadziei na to, iż wolność, praworządność i pokój okaże się być silniejszy od tyranów, wojen, prześladowań i dyskryminacji społeczno-politycznej.
* Wszystkie tłumaczenia cytatów powiązanych - zapisane kursywą - własne. Pogrubienia własne. Screenshoty pochodzą z Propagandy.
** Nie wliczam tutaj studyjnego wydawnictwa z 2023 roku "Songs of Surrender" będącego kompilacją wcześniejszych utworów grupy zarejestrowanych na nowo.
*** Żona Sheerana jest aktywistką i działaczką społeczną.
