Punktem wyjścia dla ekspozycji jest sesja fotograficzna wykonana przez młodego wówczas Chrisa Niedenthala w Stawisku w 1974 roku. Powstałe wtedy portrety Jarosława Iwaszkiewicza należą dziś do najbardziej rozpoznawalnych fotograficznych wizerunków pisarza. Na wystawie zaprezentowanych zostanie pięć fotografii pochodzących z archiwum Polskiej Agencji Prasowej, ukazujących autora Panien z Wilka w przestrzeni jego domu.
Jednak wystawa opowiada historię znacznie szerszą niż sam moment wykonania zdjęć.
Kilka lat po sesji Iwaszkiewicz wspomniał fotografa w liście do Andrzeja Wajdy, nazywając go bratankiem Niedenthala z Brazylii. To krótkie zdanie prowadzi do niezwykłej opowieści, której początki sięgają roku 1948, kiedy podczas podróży do Ameryki Południowej pisarz odwiedził w Rio de Janeiro rodzinę Niedenthalów. Spotkanie trwało zaledwie kilka godzin, ale stało się inspiracją do napisania Opowiadania brazylijskiego. Po latach okazało się, iż bohaterowie tej literackiej historii byli krewnymi fotografa, który sportretował Iwaszkiewicza w Stawisku.
– Stawisko od zawsze było miejscem spotkań artystów różnych dziedzin. Gościli tu pisarze, muzycy, malarze, ale także wybitni fotografowie, by wspomnieć choćby Tadeusza Rolkego. Wystawa fotografii Chrisa Niedenthala wpisuje się w tę tradycję, a jednocześnie pozwala spojrzeć na Stawisko z wyjątkowej perspektywy. Na zdjęciach widzimy nie tylko Jarosława Iwaszkiewicza, ale również dom i jego otoczenie sprzed ponad pół wieku – miejsce dobrze znane naszym gościom, a zarazem nieco inne, zatrzymane w czasie.– mówi Agata Kościelna, dyrektor Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku.
Agata Charuba-Chadryś odpowiedzialna za koncepcję wystawy dodaje: –Tropienie śladów Iwaszkiewicza często prowadzi do zaskakujących odkryć u współczesnych czytelników. Im głębiej wchodzimy w jego dzienniki, listy i mapę podróży, tym wyraźniej widać, jak pracowała jego pamięć, jak twórczo przetwarzała zdarzenia i historie. Spotkanie z rodziną Niedenthalów w Brazylii było jednym z tych pozornie drobnych epizodów, które po latach zamieniły się w literaturę. Pisarzowi wystarczyło przebywać z nimi tylko przez kilka godzin…
Dodatkową atrakcją ekspozycji będzie rzadko prezentowana fotografia przedstawiająca Chrisa Niedenthala podczas pracy w Stawisku, wykonana przez Woody’ego Ochnio, fotografa z którym działał w ramach kolektywu HONK.
Wernisażowi towarzyszyć będzie rozmowa z Chrisem Niedenthalem poświęcona nie tylko słynnej sesji z 1974 roku, ale także niezwykłym związkom między fotografią i pamięcią. Spotkanie 21 czerwca o godz. 12:00 poprowadzi Agata Charuba-Chadryś.
Wystawę będzie można oglądać bezpłatnie na werandzie Stawiska od 21 czerwca do 31 sierpnia 2026 roku w godzinach otwarcia bram do muzealnego parku.
ORGANIZATOR:
Muzeum im. A. i J. Iwaszkiewiczów STAWISKO
PARTNERZY:
PAP (Polska Agencja Prasowa)
Wydawnictwo MARGINESY
PARTNERZY MEDIALNI:
PAP
RDC
