Tu już 101 lat. Jak wyglądały początki Polskiego Radia?

Zdjęcie: Tu już 101 lat. Jak wyglądały początki Polskiego Radia?

101 lat temu, 18 sierpnia 1925 roku, spółka Polskie Radio dostała koncesję na nadawanie ogólnopolskiego programu radiowego. Pozwolenie, wydane na 20 lat, przyznawało prawo budowania i eksploatacji urządzeń radiofonicznych w całym kraju.

Do konkursu zgłosiło się dziesięć spółek i firm, w tym Polskie Towarzystwo Radiotechniczne, które miało najlepsze zaplecze techniczne. Wygrała spółka Polskie Radio i to ona, osiem miesięcy później, 18 kwietnia 1926 roku o godzinie 17.00, rozpoczęła nadawanie programu ze stacji nadawczej w Warszawie.

CZYTAJ: Ruszają z pomocą! Lubelscy strażacy lecą do Hiszpanii

Założycielami spółki Polskie Radio, związanej z koncernem elektryfikacyjnym „Siła i Światło”, byli: lekarz Zygmunt Chamiec i inżynier Tadeusz Sułowski.

Janusz Regulski, współzałożyciel koncernu „Siła i Światło”, w nagraniu archiwalnym opowiadał o początkach polskiej radiofonii. Wspominał, iż doktor Chamiec wrócił w 1923 roku z Paryża zafascynowany radiem i zwrócił się do inżyniera Sułowskiego z prośbą o pomoc w zorganizowaniu radia: – Ustaliliśmy plan, w jaki sposób do tego podejść. Założyliśmy spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością Polskie Radio, do której doprosiliśmy wybitniejsze osoby w Polsce, takie jak na przykład Piotr Drzewiecki, który był wcześniej prezydentem Warszawy czy Leopold Skulski, były premier.

Zanim radio zaczęło regularne nadawanie w kwietniu 1926 roku, 1 lutego 1925 wyemitowało pierwszą próbną audycję, i tę datę uznaje się za początek naszej radiofonii. O godzinie 18.00 w stacji nadawczej Polskiego Towarzystwa Radiotechnicznego w Warszawie inżynier Roman Rudniewski powiedział do mikrofonu: „Tu próbna stacja radionadawcza PTR, fala 385 metrów”.

Początkowo audycji Polskiego Radia słuchało niespełna 5 tysięcy osób. Cały program był nadawany na żywo, głównie wieczorem. Radio rozwijało się w szybkim tempie, a dzięki rozpoczętej w latach 20. produkcji odbiorników radiowych, docierało do coraz większej liczby osób.

Polskie Radio postawiło na rozwój ośrodków regionalnych. Kolejno powstawały rozgłośnie w Krakowie, Poznaniu, Katowicach i Wilnie. W 1930 roku dołączyła do nich rozgłośnia Polskiego Radia we Lwowie. Do znanych postaci występujących na jej antenie należeli między innymi Czesław Halski, Włada Majewska, Adam Sołtys i Wiktor Budzyński.

Przed wojną Polskie Radio nadawało też relacje z zawodów sportowych, dzięki którym słuchacze mogli się przenosić do najbardziej oddalonych zakątków świata. Sławny sprawozdawca sportowy Bohdan Tomaszewski wspominał pierwsze transmisje: – Były to bezpośrednie transmisje z: olimpiady w 1936 roku w Berlinie, piłkarskich mistrzostw świata w 1938 roku.

Rówieśnikiem Polskiego Radia jest radiowy teatr, którego początki datują się na 29 listopada 1925 roku, kiedy nadano pierwsze słuchowisko – „Warszawiankę” Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Mikołaja Kaszyna. Przez lata z radiowym teatrem współpracowali wybitni twórcy, między innymi Melchior Wańkowicz, Maria Kuncewiczowa i Jerzy Szaniawski, którego słuchowisko „Zegarek” z 1935 roku zostało zrealizowane przez 20 rozgłośni na całym świecie.

Dziś „Radiowy Teatr Wyobraźni” przygotowuje około 160 premier rocznie. Szczególną formą są powieści radiowe – „Matysiakowie” i „W Jezioranach”, emitowane od kilkudziesięciu lat.

Słuchowiska i radiowe powieści to znak rozpoznawczy Polskiego Radia – podkreślał wieloletni reżyser i dyrektor radiowej sceny Janusz Kukuła: – Teatr Polskiego Radia od początku istnienia radiofonii w Polsce jest wyznacznikiem jej tożsamości. Trudno sobie wyobrazić Polskie Radio bez sztuki. Ci, którzy byli tu przed nami, natychmiast zdali sobie sprawę jak piękne jest to miejsce, aby prezentować polską i światową dramaturgię. Pojawiali się tutaj najwięksi pisarze, aktorzy, reżyserzy, kompozytorzy. To w jakimś sensie miejsca, które wyznacza standardy polszczyzny.

Słuchowisk i spektakli nie brakuje także na antenie Radia Lublin. W każdą sobotę po godzinie 20.00 zapraszamy na „Radioteatr”, a w czwartek po godzinie 23.00 czekają na Państwa słuchowiska kryminalne.

RL / Informacyjna Agencja Radiowa / opr. ToMa

Fot. pixabay.com