Truls Mørk wykonuje „Sonatę na wiolonczelę solo” Zoltána Kodály’ego ⸜ wydawnictwo 2L

highfidelitynews.pl 3 tygodni temu

Norweskie wydawnictwo 2L ma nową propozycję, jak zwykle w topowych formatach.

Projekt ten został zainicjowany przez producenta filmowego Steina-Rogera Bulla jako ścieżka dźwiękowa do filmu tanecznego Jo Strømgrena „Closed” z 2016 roku, a muzyka została nagrana w kościele Jar przez inżyniera dźwięku i producenta muzycznego Mortena Lindberga.

ZOLTÁN KODÁLY Sonata h-moll na wiolonczelę solo, op. 8

I. Allegro maestoso ma appassionato 9:22

II. Adagio con grand’ espressione 13:19

III. Allegro molto vivace 12:12

Jak czytamy w materiałach prasowych, rok 1915 przyniósł przełomową zmianę w historii wiolonczeli. I dalej:

Kiedy Zoltán Kodály ukończył swoją „Sonatę na wiolonczelę solo” op. 8, nie stworzył jedynie utworu muzycznego; wydobył z węgierskiej ziemi nowy język dźwiękowy. Sonata ta jest powszechnie uznawana za najważniejsze dzieło na wiolonczelę solo od czasów „Suity wiolonczelowej” Johanna Sebastiana Bacha. Utwór ten słynie z ogromnej wirtuozerii, poszerzając techniczne i ekspresyjne granice instrumentu poprzez połączenie węgierskiej muzyki ludowej z nowoczesnymi wpływami XX wieku.

Jak zauważa wydawca, utwór wymaga od wiolonczelisty nastrojenia dwóch najniższych strun (G i C) o pół tonu w dół, do F# i B:

Ta zmiana pogłębia rezonans instrumentu i ułatwia realizację głównej tonacji utworu, czyli h-moll. Kodály, który spędził lata przemierzając wieś wraz z Bélą Bartókiem w celu dokumentowania pieśni chłopskich, nasycił tę sonatę surowym źródłem węgierskiej muzyki ludowej. Jest to utwór, który tchnie nieregularnymi rytmami języka węgierskiego i żałosnymi westchnieniami tárogató. Wykorzystuje zaawansowane techniki, takie jak rozległa pozycja kciuka, złożone harmoniczne, szybkie przejścia między strunami oraz jednoczesne pizzicato i arco.

Chociaż utwór został napisany w 1915 roku, jego pierwsze wykonanie zostało opóźnione przez I wojnę światową i odbyło się dopiero 7 maja 1918 roku w Budapeszcie, a wykonał go wiolonczelista Jenö Kerpely. Utwór ten był znany dzięki węgierskiemu wiolonczeliście Jánosowi Starkerowi, którego nagrania i wydania pomogły ugruntować jego pozycję jako podstawowego elementu profesjonalnego repertuaru wiolonczelowego.

Jak czytamy, Truls Mørk znany jest ze swojej ogromnej intensywności, technicznej wirtuozerii i świetlistego brzmienia. Urodził się w 1961 roku w Bergen w rodzinie muzyków. Naukę rozpoczął pod okiem ojca, a następnie kształcił się u takich mistrzów jak Frans Helmerson, Heinrich Schiff i Natalia Shakhovskaya.

W 1982 roku został pierwszym Skandynawem, który dotarł do finału i wygrał prestiżowy Moskiewski Konkurs im. Czajkowskiego. Regularnie występuje z światowej klasy orkiestrami, takimi jak Filharmonia Berlińska, Filharmonia Nowojorska i Royal Concertgebouw, współpracując z dyrygentami, takimi jak Sir Simon Rattle i Esa-Pekka Salonen.

Mørk wykonał premierowo ponad 30 nowych utworów kompozytorów, w tym Pendereckiego i Rautavaary. Jego bogata dyskografia przyniosła mu liczne wyróżnienia, w tym nagrodę Grammy za nagranie suit wiolonczelowych Brittena. Mørk jest również szanowanym pedagogiem, pełniącym funkcję profesora w Norweskiej Akademii Muzycznej w Oslo. Gra na wiolonczeli Domenico Montagnana z 1723 roku, często nazywanej „Esquire”, znanej z ogromnego, ciepłego i pełnego brzmienia.