– Zanim przedsiębiorca zapyta, ile kosztuje megawatogodzina, powinien wiedzieć, ile energii potrzebuje, kiedy ją zużywa i jak może zmienić się jego działalność. Bez tych informacji łatwo wybrać ofertę, która dobrze wygląda w zestawieniu, ale gorzej sprawdza się w praktyce – mówi Jarosław Fabiański, prezes Direct4Energy.
Cena nie obejmuje wszystkiego
Pierwszy problem pojawia się już przy samej stawce. Firma powinna sprawdzić, czy cena obejmuje m.in. opłaty handlowe, koszty bilansowania oraz ewentualne mechanizmy zmiany ceny. Trzeba też oddzielić koszt energii czynnej od pozostałych elementów rachunku. Stała cena za samą energię nie zamraża kosztów dystrybucji ani innych opłat przypisanych do konkretnego punktu poboru.
– jeżeli oferta mówi o stałej cenie, sprawdźmy, czego dokładnie ta gwarancja dotyczy i jakie przewidziano wyjątki. Przedsiębiorca powinien rozumieć, które pozycje ma zabezpieczone, a które mogą się zmienić. Dopiero wtedy może rzetelnie zaplanować wydatki – wyjaśnia Jarosław Fabiański.
Zużycie może odbiegać od prognozy
Kolejna kwestia to wolumen, czyli ilość energii, którą firma deklaruje kupić. Prognoza powinna uwzględniać zarówno dotychczasowe zużycie, jak i plany na kolejny rok. Nowa linia produkcyjna, dodatkowa zmiana, zamknięcie placówki czy własna instalacja fotowoltaiczna mogą mocno zmienić zapotrzebowanie na energię z sieci.
W umowie trzeba więc sprawdzić, jakie odchylenia od deklarowanego wolumenu są dopuszczalne, co dzieje się po przekroczeniu tych granic i czy prognozę można później aktualizować. Poszczególni sprzedawcy mogą stosować tu różne zasady.
– Przy porównywaniu ofert warto zadać bardzo konkretne pytanie: ile zapłacimy, jeżeli zużycie będzie inne, niż zakładaliśmy? Firma planująca rozwój albo własną instalację fotowoltaiczną powinna sprawdzić ten scenariusz jeszcze przed podpisaniem umowy – mówi prezes Direct4Energy.
Stała cena czy rynek?
Firmy mogą też wybierać między różnymi modelami zakupu energii. Stała cena daje większą przewidywalność, model indeksowany uzależnia rozliczenia od sytuacji rynkowej, a zakup w transzach rozkłada moment ustalania ceny na kilka etapów.
Nie ma jednego rozwiązania dobrego dla wszystkich. Wybór zależy od stabilności zużycia, sytuacji finansowej przedsiębiorstwa i jego gotowości do zaakceptowania zmian cen. Model powinien być też zrozumiały dla osób odpowiedzialnych później za budżet firmy.
– Nie obiecywałbym przedsiębiorcom, iż da się bezbłędnie trafić w najniższą cenę na rynku. Można natomiast uporządkować proces zakupu, określić akceptowalny poziom ryzyka i podejmować decyzje na podstawie danych. Wybrany model musi być zrozumiały dla osób, które później odpowiadają za firmowy budżet – dodaje Fabiański.
Porównanie kilku propozycji ma sens tylko wtedy, gdy wszystkie dotyczą tego samego okresu dostaw, wolumenu, punktów poboru i profilu zużycia. Do zestawienia trzeba doliczyć również dodatkowe opłaty oraz uwzględnić terminy płatności.
Oferty przygotowane w różnym czasie mogą też odzwierciedlać inne warunki rynkowe. Bardziej miarodajne jest zestawienie szacowanego kosztu za cały okres obowiązywania umowy niż porównanie jednej stawki z tabeli. Pomocne może być też przeliczenie kilku scenariuszy, np. spadku lub wzrostu zużycia. Dopiero wtedy firma może ocenić, czy niższa cena faktycznie rekompensuje dodatkowe zobowiązania wynikające z kontraktu.
Firma może zmienić plany
Ostatni element dotyczy elastyczności umowy. Przedsiębiorca powinien sprawdzić zasady dodawania i usuwania punktów poboru, wcześniejszego rozwiązania kontraktu oraz jego przedłużenia. Znaczenie mają też terminy wypowiedzenia i ewentualne koszty zakończenia współpracy. Choć firma nie musi już dzisiaj przewidzieć wszystkich decyzji, które podejmie w przyszłym roku, to warto wiedzieć, jakie skutki dla kontraktu energetycznego będzie miało zamknięcie placówki, ograniczenie działalności czy przeniesienie produkcji.
Direct4Energy rekomenduje więc, aby przedsiębiorcy przed wysłaniem zapytań ofertowych uporządkowali dane o zużyciu, sprawdzili obecne zobowiązania i przygotowali wspólne założenia do porównania ofert. Dzięki temu łatwiej ocenić propozycje sprzedawców i wcześniej wychwycić zapisy, które mogą później podnieść koszty.
Polecamy również:
- Polacy zbudują anteny dla kosmicznego „strażnika” Słońca. Poleci 150 mln km od Ziemi
- Black Friday traci zaufanie konsumentów nad Wisłą – mimo to koszyki rosną o dziesiątki procent
- Mieszkań może być dużo, a dostępność przez cały czas słaba. Hiszpania pokazuje dlaczego
