– Nie możemy zapominać o przeszłości, ale musimy myśleć o przyszłości – mówiła dr Lea Ganor dyrektor Centrum Mashmaut w Izraelu, która w czwartek (7 września) podpisała umowę o współpracy z Ośrodkiem Edukacyjno-Muzealnym „Świętokrzyski Sztetl” w Chmielniku.
Inicjatorką tego wydarzenia była Magdalena Kusztal, dyrektor Instytutu Polskiego w Tel Awiwie. Podkreślała, iż synagoga chmielnicka to jedna z piękniejszych, zachowanych synagog w Europie.
– Nie znam w Tel Awiwie tak pięknego miejsca i pomyślałam, iż trzeba wykorzystać tę szansę, iż Polski Instytut ma w swoich zadaniach łączyć ludzi, budować mosty, rozwijać współpracę na polu kultury i edukacji. Stąd to porozumienie z Mashmaut Center – centrum edukacyjnym za Hajfą, działającym w obszarze edukacji kultury i edukacji na arenie międzynarodowej. Dyrektor centrum, pani Lea Ganor, która znakomicie mówi po polsku i bardzo kocha nasz kraj, od razu zdecydowała się zawrzeć taką umowę, więc ja myślę, iż to jest taki wielki dar dla Chmielnika od nas wszystkich, od Instytutu Polskiego i od Izraela – mówiła.
07.09.2023. Chmielnik. Podpisanie umowy. Na zdjęciu Magdalena Kusztal – dyrektor Instytutu Polskiego w Tel Awiwie. / Fot. Wiktor Taszłow – Radio KielceDyrektor Lea Ganor nie kryła wzruszania. Przyznała, iż synagoga w Chmielniku zrobiła na niej wielkie wrażenie. Wyraziła nadzieję, iż choć w tym miasteczku jest po raz pierwszy, to nie ostatni. Powiedziała, iż słyszała o tym miejscu od Mordechaja Goldsteina – człowieka, który urodził się w Chmielniku, był ocalony, a po wojnie przyjechał do Izraela. Mieszkał w Kirjat Motzkin, przychodził do Mashmaut Center i wspominał miasteczko swojej młodości. Zmarł przed dwoma laty.
– Za naszą historią kryje się wiele setek lat. Ona nie jest czarno-biała, dlatego dla nas jest bardzo ważne, by uczyć młode pokolenie, iż Żydzi żyli na polskiej ziemi. Chcemy budować nowe mosty na przyszłość. Nie możemy zapominać o przeszłości, ale musimy myśleć o przyszłości – powiedziała.
Burmistrz Chmielnika Paweł Wójcik zwrócił uwagę na znaczenie międzynarodowej współpracy, jaką podejmuje „Świętokrzyski Sztetl”.
– Chcielibyśmy, żeby to podpisanie umowy było pierwszym krokiem do wzajemnej wymiany relacji, ale także wymiany młodzieży, realizacji projektów, ale przede wszystkim, żebyśmy mogli być takim ośrodkiem edukacyjnym, który również w Izraelu będzie pokazywał, iż Polska jest krajem otwartym, krajem, który przyjmował społeczność żydowską, która z różnych miejsc w Europie została wygnana i tutaj wszyscy żyli w pokoju i spokoju aż do czasów II wojny światowej – mówił.
Samorządowiec dodał, iż to kolejny etap misji, jaką Ośrodek Edukacyjno-Muzealny w Chmielniku realizuje.
– To, co teraz robimy, to jest działalność edukacyjna tutaj, na miejscu, natomiast podpisanie tej umowy zagwarantuje nam możliwość realizacji tej misji w Izraelu, żebyśmy także mogli być tam ambasadorami naszego kraju, pokazując pozytywne strony życia i działania obu społeczności na ziemiach polskich – zaznaczył.
07.09.2023. Chmielnik. Podpisanie umowy. Na zdjęciu (od lewej): Lea Ganor – dyrektor Centrum Mashmaut w Kirjat Motzkin, Małgorzata Gładyszewska – dyrektor Chmielnickiego Centrum Kultury. / Fot. Wiktor Taszłow – Radio KielceW tej działalności „Świętokrzyski Sztetl” może liczyć na współpracę ze strony Muzeum Historii Żydów Polskich Polin. Taką deklarację złożyła Jolanta Gumula, zastępca dyrektora tej instytucji. Zaznaczyła, iż we wzajemnych relacjach polsko-żydowskich wciąż jest wiele prawd do odkrycia.
– To nie jest rozdział zamknięty, ale jeżeli chodzi o nasze relacje, to jest najważniejsze ze względu na przeszłość, bo mówimy o tysiącu wspólnych lat, gdzie żyliśmy na jednej ziemi, obok siebie. Nie może być tak, iż tego nie kontynuujemy. Przodkowie wielu osób w tej chwili zamieszkałych w Izraelu żyli tutaj, w Polsce, razem z nami, więc te relacje są nie tylko konieczne, ale bardzo ważne. Łączy nas jakaś bliskość, podobieństwo i mosty, które przerzucamy, tak jak dzisiaj, to podpisanie umowy o współpracy dwóch ośrodków – oby więcej takich miejsc, oby tak dalej – stwierdziła.
Świadkiem podpisania umowy była Shani Tayar, wiceambasador Izraela w Polsce. Powiedziała, iż jej obecność w Chmielniku nie powinna dziwić.
– Czy to Warszawa czy to Chmielnik – wszędzie mieliśmy Polaków, wszędzie mieliśmy Żydów i tak naprawdę nie ma znaczenia, czy jest to mała czy duża miejscowość, bo te społeczności w nich występowały. Wiem, jak pracuje Mashmaut Center. Rrobi to bardzo dobrze. Tutaj w Chmielniku jest zachowana cała historia, którą podajemy dalej i myślę, iż dzięki temu, iż jest to mała miejscowość, mogą się z tego wydarzyć duże rzeczy – zaznaczyła.
W uroczystości udział wzięła również delegacja z Izraela. Przy okazji podpisania umowy w Chmielniku goście poznają Ziemię Świętokrzyską.
