Niezwykłe postaci, za którymi stoją interesujące historie. W Muzeum Diecezjalnym w Kielcach można oglądać wystawę zatytułowaną „Piękno świętości: wszyscy święci Kanonu rzymskiego”.
Jak wyjaśnia Kinga Reczka, zastępca dyrektora Muzeum Diecezjalnego w Kielcach, punktem wyjścia do stworzenia ekspozycji była najstarsza modlitwa eucharystyczna.
– Kanon rzymski to jest modlitwa odmawiana w czasie mszy świętej, w najważniejszych momentach, jak na przykład podczas przeistoczenia. Przez wiele lat była jedyną modlitwą eucharystyczną, stąd ma tak wielkie znaczenie dla liturgii. Natomiast w tej chwili możemy korzystać z czterech różnych modlitw eucharystycznych i Kanon rzymski odszedł w zapomnienie, ponieważ pokutuje błędne przekonanie, iż można go używać jedynie podczas uroczystości – tłumaczy.
Kinga Reczka dodaje, iż w Kanonie rzymskim wymienionych zostało wielu świętych. Idąc tym tropem, pomysł na wystawę zaproponowało Chrześcijańskie Stowarzyszenie Twórców Sztuki Sakralnej „Ecclesia” w Krakowie.
– W Kanonie rzymskim wymienia się 41 świętych i tak naprawdę są to pierwsi święci: apostołowie, papieże, męczennicy z pierwszy wieków naszej ery, z czasów, kiedy były bardzo duże prześladowania chrześcijan. Dawniej ci święci byli bardzo mocno czczeni w kościele, natomiast obecnie, o niektórych z nich nie umiemy nic powiedzieć, np. o św. Chryzogonie, czy o św. Marcelinie – podkreśla.
11.02.2026. Kielce, Muzeum Diecezjalne. Wystawa „Piękno świętości: wszyscy święci Kanonu rzymskiego”. / Fot. Jarosław Kubalski – Radio KielceWizerunki świętych można zobaczyć na ikonach i obrazach. Kinga Reczka zwraca uwagę, iż często są to kopie np. średniowiecznych dzieł, wykonane przez artystów z Chrześcijańskiego Stowarzyszenia Twórców Sztuki Sakralnej „Ecclesia”. Jeden z nich, Krzysztof Pado, stworzył mozaikę przedstawiającą drugiego papieża – św. Linusa.
– Co ciekawe, jest to kopia tzw. clipeo. To są mozaiki, które znajdują się w Bazylice Świętego Pawła za Murami w Rzymie i przedstawiają każdego papieża. W styczniu tego roku takie clipeo otrzymał również Leon XIV. To nasze jest dużo mniejsze od tych oryginalnych, ale warto pamiętać, iż wykonanie mozaiki jest trudną sztuką – podkreśla.
Na wystawie uwagę zwracają także dwa duże zbiory ikon, pokazujące życie Matki Bożej i Pana Jezusa.
– Czasami są tu sceny, które nie są opisane bezpośrednio w Biblii, ale które znamy np. z tradycji, jak zaśnięcie, czy narodziny Matki Bożej. Są to bardzo piękne przedstawienia utrzymane w stylu ikony greckiej, czy czasami rosyjskiej, bo twórcy korzystali z różnych stylów – opisuje.
11.02.2026. Kielce, Muzeum Diecezjalne. Wystawa „Piękno świętości: wszyscy święci Kanonu rzymskiego”. / Fot. Jarosław Kubalski – Radio KielceNie brakuje nawiązań do samego Kanonu rzymskiego w postaci mszałów. Jak mówi zastępca dyrektora Muzeum Diecezjalnego w Kielcach, najstarszy pochodzi z XVIII wieku, a najmłodszy z 1942 roku. Poleca zatrzymać się przy publikacji z 1940 roku.
– Jego pierwsze wydanie pochodzi z 1920 roku. Ilustracje, które są w nim zawarte, są utrzymane w stylu art deco, więc są bardzo ciekawe, bardzo ładne, dosyć oryginale jak na takie księgi. Ten mszał był drukowany w drukarni Fryderyka Pusteta, w Ratyzbonie, która na przełomie XIX i XX wieku dostała specjalne zamówienie od Stolicy Apostolskiej drukowania egzemplarz wzorcowych mszałów. Niestety nie wiemy, kto zaprojektował ilustracje – zaznacza.
Mszał został wydany przed Soborem Watykańskim II, który wprowadził języki narodowe do liturgii, więc jest po łacinie, ale jak zauważa Kinga Reczka, mimo to jest dostosowany do polskiego kościoła.
– Można to poznać po tym, iż na samym końcu jest rubryka, w której wymieniani są święci wspominani w Polsce. Czasami pojawia się podział na diecezje i na przykład dowiadujemy się z takich dawnych mszałów, iż wówczas w diecezji kieleckiej był czczony święty Konstanty – wskazuje.
Na ekspozycji można także zobaczyć różne typy relikwiarzy.
Wystawa będzie czynna do 3 maja.
Historię wszystkich 41 świętych Kanonu rzymskiego będzie można poznać w czwartek (12 lutego) podczas tematycznego oprowadzania po wystawie. To gratka, ponieważ na co dzień, podczas zwykłego zwiedzania wszystkie te postaci nie są prezentowane. Początek o godz. 17.00.
