Surrealny opór Warszawa 26.06.2026-10.01.2027

Nowa wystawa w Muzeum Sztuki Nowoczesnej pokazuje, iż surrealizm to ruch, który w zasadzie się nie wyczerpał; od swoich narodzin, w latach 20. XX wieku, był zjawiskiem międzynarodowym (rozwijał się np. w Egipcie, Japonii, Stanach Zjednoczonych czy Meksyku) i niósł ze sobą potencjał zmiany. Surrealiści reagowali na kolonializm, organizowali się przeciwko faszystom, walczyli w hiszpańskiej wojnie domowej, w czasie drugiej wojny światowej działali w ruchu oporu. Domagali się absolutnej wolności, która miała przeniknąć wszystkie warstwy społeczeństwa.

Wystawę w MSN otwiera fragment filmu Złoty wiek Buñuela. W 1930 roku jego pokazowi w paryskim kinie towarzyszyła wystawa malarstwa surrealistów. Członkowie faszystowskiej Ligi Antysemickiej wdarli się na salę, przerwali projekcję i zniszczyli dzieła Yves’a Tanguy’ego, Salvadora Dalego, Maxa Ernsta i Joana Miró. Film Buñuela został wycofany z dystrybucji we Francji. – Dzisiejsza sytuacja polityczna bardzo przypomina czasy, w których operowali surrealiści – wojny, które dzieją się wokół i na które trzeba reagować, rosnące ruchy prawicowe i różnego rodzaju dyktatorskie, autorytarne rządy. Też jesteśmy w sercu bardzo gwałtownych, globalnych zmian – mówi Magda Lipska, wpółtwórczyni warszawskiej edycji wystawy, która przyjechała do nas z Lenbachhaus w Monachium. Kuratorki Magda Lipska i Dorota Jarecka w znacznym stopniu ją rozbudowały i poszerzyły m.in. o wątek polski.

Jesteś w sercu zmian. Surrealizm i antyfaszyzm
Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa, ul. Marszałkowska 103
www.artmuseum.pl

Erna Rosenstein, Spokojny świat, 1954, Muzeum Narodowe we Wrocławiu © Spadkobiercy artystki, Fundacja Galerii Foksal

Pablo Picasso, Głowa konia. Szkic do Guerniki, 1937, mat. Muzeum Królowej Zofii, Madryt © Succession Picasso 2026