Spór o „Naszą rewolucję” i historię Kuroniów | Spór o Kuroniów

Zdjęcie: Anna Włoch/Nest Film


Film o walce o polityczną wolność Jacka i Gajki Kuroniów stał się areną głośnego konfliktu o wolność twórczą. Scenarzysta usunął swoje nazwisko z czołówki „Naszej rewolucji”. Dlaczego? I jak się zmieniała koncepcja filmu? Jacek Kuroń miał charyzmę trybuna ludowego, naturę ekshibicjonisty, temperament sangwinika (nie hamował się w słowach choćby w mieszkaniu naszpikowanym podsłuchami) i moralną odwagę, która nie zawsze szła w parze z polityczną ostrożnością. Wychowany na robotniczej legendzie strajków 1905 r. i socjalizmu spod znaku bojowców PPS, uczył Polaków krytycznego patriotyzmu. Przed gomułkowską odwilżą współorganizował drużynę walterowską (tzw. czerwone harcerstwo), potem pracował w kwaterze głównej ZHP. Po 1964 r. wraz z Karolem Modzelewskim stanowili trzon rodzącej się antykomunistycznej opozycji.

Działalność opozycyjną, zwłaszcza pod koniec lat 70. po powstaniu KOR, Kuroń traktował jako walkę o wolność i ludzką godność. Nie potrafił jednak i nie chciał brać udziału w gabinetowych grach i układach. Sprzeciwiał się odwetowi. Adam Michnik twierdzi, iż jego życiowym credo był fragment wiersza Seweryna Goszczyńskiego: „Sadźmy, przyjacielu, róże! [...] Sadźmy je dla innych, Szczęśliwszemu sadźmy światu!”.

Grażynę Borucką, czyli Gajkę Kuroń, autorki biografii „Jacek” (Anna Bikont i Helena Łuczywo) opisują jako figurę samodzielnej, opiekuńczej, cierpliwej kobiety, pozostającej w cieniu aktywności męża. Nie była jednak bierna – współtworzyła przestrzeń, w której mogła rozwijać się działalność opozycyjna, a dla Jacka była najważniejszym punktem odniesienia. Łączyła w sobie subtelność, pracowitość, klasę z determinacją wewnętrzną.

Czytaj też: Polskie kino po Gdyni. Tu wciąż rządzą biografie. Kuroniowie nie wyszli, Villas kłuje banałem

Opowieść o bohaterze

„Razem z nią zaczęło się prawdziwe życie.