11 września 2026 roku we Wrocławskim Teatrze Współczesnym odbędzie się prapremiera spektaklu „Deus sex machina” w adaptacji i reżyserii Agnieszki Jakimiak i Mateusza Atmana. Przedstawienie powstało na podstawie reportażu Ewy Stusińskiej i inauguruje nowy sezon artystyczny 2026/2027 na Dużej Scenie miejskiej instytucji przy ul. Rzeźniczej. Na scenie obok zespołu aktorskiego wystąpi robot obdarzony sztuczną inteligencją.
Seksrobot Emma na wrocławskiej scenie
Głównym elementem inscenizacji jest udział wyprodukowanego w Shenzhen w Chinach seksrobota o imieniu Emma, którego właścicielem jest artystka i badaczka Gosia Wojas. Projekt analizuje wpływ nowoczesnych technologii, algorytmów i sztucznej inteligencji na ludzką intymność, poczucie samotności oraz relacje społeczne.
Praca nad spektaklem stała się dla twórców pretekstem do podjęcia dyskusji o obecności AI w obszarze kultury i sztuki.
„Maszyny nie są neutralne i również od nas zależy, jakie będziemy mieć z nimi relacje. Kontekst teatralny w oczach Agnieszki Jakimiak, Mateusza Atmana, zespołu WTW, jak i poprzedzająca książka Ewy Stusińskiej, wydają mi się kolejnym wspaniałym pretekstem na rozmowę wokół tego” – mówi Gosia Wojas.
„Często mówi się, iż sztuczna inteligencja stanowi duże zagrożenie dla całej branży kreatywnej. Zastanawialiśmy się, na ile obcowanie z nią podważa sens naszej pracy, a co może jej dodać” – wyjaśnia Agnieszka Jakimiak.
Dwuczęściowa struktura i tematyka przedstawienia
Inscenizacja składa się z dwóch odmiennych formalnie części. Pierwsza z nich ma charakter kameralnego dramatu psychologicznego i przedstawia historię wiejskiego uzdrowiciela, który po traumatycznym rozstaniu próbuje ułożyć sobie życie z sekslalką. Druga część łączy elementy choreografii, eseju wizualnego oraz performansu z udziałem siedmioosobowego chóru aktorek.
Twórcy podkreślają, iż materiał reportażowy posłużył do postawienia pytań etycznych i społecznych dotyczących współczesnych wzorców seksualności.
„Nie pytamy o to, czy maszyna może stać się człowiekiem, ale o to, jakie warunki sprawiają, iż człowiek zaczyna traktować maszynę jako równoprawnego partnera” – wskazuje Mateusz Atman.
„Dzięki temu konkretna historia przestaje być jedynie opisem jednostkowego przypadku, a staje się punktem wyjścia do szerszej diagnozy współczesnej kultury. Materiał zaczerpnięty z reportażu Stusińskiej służy nie tylko dokumentowaniu rzeczywistości, ale także stawianiu pytań o charakterze społecznym, etycznym i antropologicznym” – wyjaśnia współreżyser i współautor adaptacji.
Rzemiosło artystyczne w dobie cyfryzacji
Realizatorzy przedstawienia zdecydowali się na tradycyjne, rzemieślnicze podejście do oprawy wizualnej i ruchu scenicznego, stanowiące przeciwwagę dla generatywnych rozwiązań cyfrowych. Animacje wideo przygotowała Aleksandra Ołdak, natomiast autorką kostiumów imitujących nagość jest Nina Sakowska.
„Aleksandra animowała je w bardzo klasyczny sposób. To czasochłonne i energochłonne, ale Oli zależało na wydobyciu rzemieślniczego i ludzkiego aspektu pracy z komputerami” – zauważa Agnieszka Jakimiak.
„Kostiumy mają nadruki ciał i symulują nagość. Artystka starała się, żeby sposób, w jaki zostały zaprojektowane, miał swoje odzwierciedlenie w rzeczywistości, a nie we wszechobecnym projektowaniu ludzkich sylwetek i wizerunków przez sztuczną inteligencję” – mówi współreżyserka i współautorka adaptacji.
Współtwórczynią warstwy wizualno-ruchowej jest również An Szopa, odpowiedzialna za choreografię drugiej części spektaklu.
„An Szopa zaprojektowała w niej ruch, który wychodzi od mechaniki robotów i lalek, ale rozwija się w kierunku eksplorowania własnej cielesności oraz manifestowania kobiecej przyjemności erotycznej. Jest w tej propozycji choreograficznej dużo flirtu, zabawy i przewrotności” – dodaje Agnieszka Jakimiak.
Scenografię pierwszej części zaprojektował Mateusz Atman.
„Chciałem zrealizować autorską wizję, w której ciało aktora staje się podobne do ciała lalki, nadmarionety. Przestrzeń relacji Krzysztofa i Agaty to pokój przejściowy, różowa diorama jak z przeskalowanego domku dla lalek” – tłumaczy realizator.
Terminarz pokazów we Wrocławiu
Prapremiera spektaklu zaplanowana jest na piątek, 11 września 2026 roku. Premierowy zestaw pokazów we Wrocławskim Teatrze Współczesnym przy ul. Rzeźniczej obejmie następujące terminy:
-
Wrzesień 2026: 11, 12, 13, 15 oraz 16 września,
-
Listopad 2026: 6, 7 oraz 8 listopada.
Bilety na spektakle dostępne są na stronie internetowej teatru (www.wteatrw.pl) oraz w kasach biletowych.
Zespół realizatorów i obsada:
-
Adaptacja i reżyseria: Agnieszka Jakimiak, Mateusz Atman
-
Scenografia: Mateusz Atman
-
Światło: Agnieszka Jakimiak
-
Muzyka: Teoniki Rożynek
-
Kostiumy: Nina Sakowska
-
Choreografia: An Szopa
-
Wideo: Aleksandra Ołdak
-
Obsada: Anna Błaut, Zina Kerste, Anna Kulińska-Kieca, Emilia Łuczak, Ewa Niemotko, Dominika Probachta, Magdalena Taranta, Tomasz Taranta, Lina Wosik oraz robot Emma.
