Stolicę Polski Marceau poznała w latach 80. i pomieszkiwała tu aż do 2001 r. Książkę otwiera czarno-biała fotografia przedstawiająca lutową śnieżycę na Placu Zbawiciela i zamyka wyjaśnienie jej znaczenia: aktorka zrobiła zdjęcie miasta pod śniegiem po śmierci partnera. „Byłam jak Warszawa” – porównuje.
Na fali MeToo przywykliśmy do narracji pokrzywdzonych kobiet wycelowanych w dojrzałych, byłych partnerów o wysokiej pozycji społecznej, w tym reżyserów, jak Roman Polański czy Woody Allen. Na tym tle „Warszawa” jest zupełnie inna, bo pełna wdzięczności, miłości i tęsknoty, ale i intelektualnej syntezy, dystansu, pogodzenia się ze sobą, przeszłością, przemijaniem. Autobiograficzna opowieść ma bowiem formę długiego, liczącego ponad 200 stron listu miłosnego – Marceau pisze w pierwszej osobie bezpośrednio do Żuławskiego: „Byliśmy najpiękniejszymi kochankami świata”. Język jest poetycki, pełen wyszukanych metafor, daleki od egzaltacji i tandety. Narratorka nie neguje złych momentów, nie ignoruje wad, nie stara się wybielać znanego ze swojej ekscentrycznej natury partnera, ale nie stawia się w roli ofiary, nie mówi o swojej traumie, nie wchodzi w rolę cierpiącej wdowy. Jej wspomnienia są pełne intymnych detali.
Notatki o skandalu
Andrzej Żuławski zmarł na nowotwór w wieku 75 lat.
