Rusza festiwal Dwa Brzegi. Te filmy warto zobaczyć

Matthew McConaughey powraca na wielki ekran po pięcioletniej przerwie i udowadnia, iż wciąż jest jednym z najbardziej charyzmatycznych aktorów swojego pokolenia. W najnowszym filmie Andrew Pattersona laureat Oscara wciela się w Amziaha Kinga - pszczelarza z powołania i muzyka z zamiłowania, żyjącego w rytmie natury i lokalnej społeczności. Po latach rozłąki Amziah ponownie spotyka swoją przybraną córkę Kateri, którą wychowywał razem z żoną. Samotny mężczyzna dostrzega w tym szansę na odbudowanie utraconej więzi. Chce nie tylko naprawić ich relację, ale również przekazać Kateri wiedzę o pszczelarstwie i prowadzeniu rodzinnej pasieki – dziedzictwie, które stanowi sens jego życia. Kiedy wydaje się, iż los wreszcie daje im możliwość nowego początku, ich plany zostają brutalnie przekreślone. Amziah traci wszystko, co przez lata budował, a spokojna opowieść o rodzinie i odkupieniu nieoczekiwanie przeradza się w pełen napięcia dramat, w którym bohater będzie musiał zawalczyć o sprawiedliwość i ocalić to, co jeszcze pozostało.

Dokument Michała Marczaka ("Wszystkie nieprzespane noce") opowiada historię Daniela, który po zaginięciu nastoletniego syna przeszukuje głębiny Wisły, rozdarty między obawą przed tragicznym skokiem a nadzieją, iż jego syn wciąż żyje. W naszej relacji z festiwalu Sundance, gdzie "Bez końca" miało światową premierę, pisaliśmy: Marczak przypatruje się ogarniającej Daniela obsesji z życzliwością. Nie ocenia go, ale oferuje mu platformę, pozwalając, by ten się wygadał, zwłaszcza iż relacja, jaką bohater nawiązuje z Wisłą – a przy okazji z samym sobą – nabiera wręcz mistycznego charakteru. Daniel, mierząc się z bólem i medytując nad jego istotą, zaczyna dostrzegać światełko w tunelu i ukojenie, które pojawiają się tam, gdzie wcale go nie szukał – w domu (...). Całość, choć jest dokumentem, ogląda się nie tylko jak naturalistyczny film fikcji o znamionach thrillera, ale i rasowy kryminał z Danielem jawiącym się jako zdesperowany detektyw, który nie zamierza dawać za wygraną.

"Monterey Pop" to film muzyczny, bez którego filmy muzyczne nie byłyby takie same. Dokument D.A. Pennebakera razem z o dwa lata starszym "The Rolling Stones: Gimme Shelter" braci Maysles wyznaczył nową ścieżkę, łącząc realizację w duchu direct cinema z kontrkulturowym duchem ówczesnej muzyki. Na ekranie pojawiają się tacy wykonawcy jak Janis Joplin, Otis Redding, Jimi Hendrix czy zespół Jefferson Airplane. Podobnie jak w przypadku Woodstocku muzyka stanowi pomost pomiędzy społecznym ruchem i rozrywką. Wydarzenie uchwycone lekkimi kamerami na taśmie 8 mm połączyło małe miasteczko w Kalifornii z całym światem w przededniu wybuchu wielkich społecznych napięć.

Nagrodzony Złotą Palmą "Fiord" to historia rodziny Gheorghiu, rumuńsko-norweskiego małżeństwa (Sebastian Stan i Renate Reinsve) z dziećmi, które przeprowadza się do rodzinnej miejscowości matki - niewielkiej, odizolowanej wioski w Norwegii. Bohaterowie gwałtownie zaprzyjaźniają się z mieszkającą po sąsiedzku familią Halbergów. Spokojne życie Gheorghiu zostaje wywrócone do góry nogami, gdy pojawiają się oskarżenia o niewłaściwe traktowanie dzieci. Z dnia na dzień imigranci stają się obiektem zainteresowania władz, a ich życie przeradza się w walkę z bezwzględnym systemem, który coraz głębiej ingeruje w los całej rodziny. Jak pisaliśmy w naszej recenzji: Część mądrości Cristiana Mungiu reżysera polega na takim zarysowaniu konfliktu; na zbudowaniu narracji w taki sposób, by choćby skrajnie różna od nas rodzina potrafiła od początku wzbudzić w nas empatyczne instynkty. By dać widzowi szansę wybicia się ponad swoje ego, swój światopogląd i swoje sądy; by pozwolić kinu po raz kolejny nauczyć widza wejść w cudzą perspektywę. I choć na moment, patrząc się w ekran, stracić czubek nosa z widoku.

Każdy z nas ma w kieszeni telefona. Ale czy zastanawialiście się kiedyś, co łączy to urządzenie z kopalnią srebra w boliwijskim Potosí? Odpowiedź zna Natalii Koniarz, która w swoim debiutanckim pełnym metrażu zabiera nas na Cerro Rico – szczyt nazywany przez hiszpańskich konkwistadorów "górą bogactwa". Od wieków trwa tam wydobycie tytułowego srebra – surowca wykorzystywanego w produkcji nowoczesnych urządzeń. "Silver" pokazuje codzienność górników i ich rodzin w pocie czoła wypracowujących zyski dla międzynarodowych korporacji. Jak czytamy w recenzji Mateusza Żebrowskiego, autorka dotyka trudnej czy wręcz ekstremalnej codzienności, jaka toczy się w cieniu góry i w jej środku, a zarazem próbuje zrozumieć demonicznie mistyczny charakter czeluści skalnego olbrzyma. Film został doceniony na tegorocznym Krakowskim Festiwalu Filmowym, gdzie zdobył m.in. nagrodę publiczności oraz Srebrny Róg.

Quentin Tarantino każe nam czekać na swoje filmy latami. Na szczęście jest też ten drugi Quentin, który swoje szalone pomysły – opowiadające o morderczych oponach, stylowych kurtkach ze skóry daniela czy nikotynowych superbohaterach – realizuje gwałtownie i z fasonem. Tym razem zaprasza na czarną komedię pod wiele obiecującym tytułem "Wypadek fortepianowy". Jego uczestniczka (i główna bohaterka filmu) to influencerka robiąca kontrowersyjny, ale jakże klikalny content: jako osoba nieczująca bólu wystawia swoje ciało na coraz bardziej ekstremalne sytuacje. Pewnego dnia coś jednak idzie nie po jej myśli, a co gorsza na progu jej domu pojawia się wścibska dziennikarka mogąca ujawnić jej tajemnicę… Co z tego wyjdzie?

"Arco" to jedna z największych rewelacji świata animacji ubiegłego roku. Film Ugo Bienvenu został obsypany nagrodami. Na festiwalu Dwa Brzegi będziecie się mogli przekonać, czym sobie na te wszystkie honory zasłużył. "Arco" to baśń ubrana w szaty filmu SF. Jego akcja rozpoczyna się na początku XXIX wieku. To stamtąd pochodzi tytułowy bohater. Jednak Arco cofa się w przeszłość, aż o 850 lat. Zagubiony, próbuje znaleźć sposób na powrót do domu i swoich czasów. Tak zaczyna się ta zapierająca dech, wzruszająca, epicka opowieść.

Po ukochanych (między innymi przez polską publiczność festiwalową) "Pięciu diabłach", od nowego filmu Lei Mysius oczekiwano jeszcze bardziej stanowczej, autorskiej propozycji – filmu prowokacyjnego i osobnego co najmniej na miarę poprzednika, który wciągnie autorkę na firmament najbardziej wyrazistych głosów młodego kina europejskiego. Te nadzieje podsycało włączenie "Niech żyją nam" do konkursu głównego tegorocznego festiwalu w Cannes – po raz pierwszy w karierze twórczyni – zapowiadając tym samym rozwój w jej autorskich poszukiwaniach. A tu jednak niespodzianka: Mysius zbratała się z klasycznym gatunkiem filmowym. Jej najnowszy projekt to tylko i aż stylowe, trzymające w napięciu home-invastion. "Tylko", bo oczekując od tego projektu szeregu przekroczeń, przełamań i ukrytych przez reżyserkę znaczeń, widz może wyjść z kina rozczarowany konwencjonalnością proponowanej wizji. "Aż", bo od czasu "Ukrytego" Michaela Hanekego nikt w kinie artystycznym z taką pewnością nie próbował zburzyć ułudy komfortu i bezpieczeństwa samo-izolującej się francuskiej klasy wyższej. I patrząc na stojącą na tle wielkiego płótna Monicę Bellucci – nikt nie zrobił tego z równą Mysius klasą.

Jest wiele powodów, dla których warto na początku sierpnia wybrać się do Kazimierza Dolnego na festiwal Dwa Brzegi. Jednak jednym z najważniejszych musi być możliwość obcowania z dziełami duńskiego mistrza współczesnego kina Larsa von Triera. Na festiwalu zobaczycie wiele jego arcydzieł. My szczególnie polecamy zrealizowany z hollywoodzką obsadą (gwiazdą jest Nicole Kidman) "Dogville". Von Trier odarł swój film ze wszystkich klasycznych ozdobników kina. W umownej przestrzeni hali produkcyjnej stworzył klaustrofobiczny świat, który aż pulsuje od skrywanych emocji, namiętności i pragnień. Reżyser jest bezlitosny w studiowaniu i demaskowaniu ludzkiej natury. A jego wizja jest tak sugestywna, iż widz gwałtownie zapomina o umownej stronie formalnej filmu i zostaje pochłonięty bez reszty, przez rozgrywający się na jego oczach dramat ludzkości aż po szokująco nihilistyczny finał. Ćwierć wieku po swojej premierze, to wciąż jest jeden z najlepszych filmów tego stulecia.

Najpierw Oskar Dawicki w debiutanckim "Performerze", potem Wojciech Bąkowski i Zuzanna Bartoszek w "Sercu miłości", następnie Złote Lwy za "Wszystkie nasze strachy" z centralną opowieścią zbudowaną wokół Daniela Rycharskiego. Co dalej? "Powiedz mi co czujesz" walczące o główną nagrodę na festiwalu filmowym w Rotterdamie. Choć kariera Łukasza Rondudy ciągle ewoluuje, czego dowodem jest pierwsza premiera twórcy w selekcji zagranicznej imprezy, jej sedno niezmiennie dotyczy współczesnych artystów rezonujących w polskiej przestrzeni kulturalnej. Mimo długoletniego funkcjonowania w tym otoczeniu zawodowo (choćby jako kurator warszawskiego MSN-u), reżysera bardziej od samej sztuki interesują impulsy i emocje, które ją sprowokowały – i które cały czas czynią ją prawdziwą. Być może dlatego jego najnowsza opowieść z biografii młodego Patryka Różyckiego wyciąga tematy, którymi poza nim żyją mijane przez niego ulice Warszawy: terapię, depresję, trudny do pokonania kryzys (mniej twórczy, bardziej ekonomiczny), głód porozumienia i bariery stawiane na drodze szczerej emocjonalnie komunikacji. "Powiedz mi, co czujesz" jest najlepsze, gdy jak najmniej interesuje się Różyckim-artystą, a jak najbardziej Różyckim-człowiekiem; postacią naraz magnetyczną i poranioną, próbującą uzdrowić swoje relacje na przekór okolicznościom i wzorcom, które wyniósł na drodze dorastania. W tych chwilach, poza okiem zaznajomionym ze sztuką, objawia się u Rondudy ucho do tematów, którymi w tajemnicy przed polskimi reżyserami, autorami i pisarzami naprawdę żyją młodzi ludzie.