Netflix to dziś symbol globalnej rozrywki: ponad 260 milionów użytkowników, setki oryginalnych produkcji i wpływ na kulturę, który trudno przecenić. Jednak mało kto wie, iż w historii tej firmy swoje miejsce ma również Polak - Arthur Mrozowski.
Lata 90. to okres, gdy domowa rozrywka dopiero wchodziła w cyfrową erę. Kasety VHS wciąż królowały na półkach, a płyty DVD dopiero zdobywały popularność. Internet był powolny, drogi i służył raczej jako narzędzie komunikacji niż centrum rozrywki. W tym właśnie czasie Arthur Mrozowski, polski inżynier i przedsiębiorca, który po wyjeździe do USA zajmował się projektowaniem rozwiązań teleinformatycznych, wpadł na pomysł, który dziś wydaje się oczywisty: dystrybucję filmów w formie cyfrowej, bez fizycznego nośnika.Reklama
W 1997 roku Netflix dopiero powstawał jako firma wysyłająca płyty DVD, podczas gdy Mrozowski posiadał już zarejestrowane koncepcje systemu, który z biegiem lat stał się fundamentem streamingu.
Początki cyfrowej dystrybucji
W połowie lat 90. Mrozowski opracował technologię, którą określał jako system elektronicznej dystrybucji treści audiowizualnych. W skrócie: użytkownik wybiera film z katalogu, płaci online, a następnie otrzymuje dostęp do pliku wideo przesyłanego w sposób zabezpieczony przed kopiowaniem. Brzmi znajomo? Dziś dokładnie tak działają platformy VOD - od Netflixa po Apple TV+.
Mrozowski opatentował swoje rozwiązania w Stanach Zjednoczonych, tworząc podwaliny pod rynek wart w tej chwili miliardy dolarów. Jego koncepcje dotyczyły nie tylko samego sposobu przesyłania danych, ale również modeli płatności, systemów kontroli dostępu oraz zarządzania cyfrowym katalogiem filmów.
Historia sporu o patent
Kiedy Netflix rozpoczął transformację z wysyłkowej wypożyczalni DVD w platformę streamingową, część obserwatorów zauważyła, iż nowy model działania niemal dokładnie pokrywa się z rozwiązaniami opisanymi w patentach Mrozowskiego. W 2000 roku Polak publicznie zwracał uwagę na podobieństwa między jego systemem a rosnącym biznesem giganta, a kilka lat później złożył skargę do sądu, oskarżając firmę o naruszenie praw patentowych.
Nie był to konflikt spektakularny medialnie - w przeciwieństwie do batalii Apple’a z Samsungiem - ale dla branży technologicznej miał znaczenie symboliczne. Po raz pierwszy zauważono, iż cyfrowy rynek filmów i seriali ma swoje korzenie w pracach wynalazców, którzy o tej rewolucji myśleli znacznie wcześniej.
Proces toczył się przez kilka lat i zakończył ugodą, której szczegóły nigdy nie zostały upublicznione. Według dostępnych informacji Mrozowski uzyskał rekompensatę finansową, a jego patenty uznano za mające istotny wpływ na kierunek rozwoju usług cyfrowej dystrybucji.
Nie da się jednoznacznie stwierdzić, czy twórcy Netflixa bezpośrednio inspirowali się pracami Polaka. Faktem jest jednak, iż ich model działania ewoluował w kierunku, który Mrozowski opisał dekadę wcześniej. W epoce, gdy Reed Hastings i Marc Randolph budowali klasyczną wypożyczalnię, polski inżynier analizował już, jak połączyć technologię cyfrową z rynkiem filmowym.
W branżowych kręgach technologicznych Mrozowski bywa nazywany "człowiekiem, który wymyślił Netflixa, zanim ten powstał". I choć to uproszczenie, oddaje ono istotę rzeczy: jego patenty i pomysły stworzyły intelektualne ramy dla całego segmentu usług VOD.
Dziś, gdy Netflix produkuje seriale w kilkudziesięciu językach i redefiniuje pojęcie telewizji, warto pamiętać, iż u podstaw tej rewolucji leży myśl człowieka z Polski, który wiele lat temu uwierzył, iż film może przyjść do nas nie pocztą, ale siecią.
