[Recenzja] Mycale - "Mycale" (2010) / "Gomory" (2015)

Kwartet Mycale powstał specjalnie w celu nagrania trzynastej odsłony "Book of Angels", o tożsamym z jego nazwą tytule. Do studia powrócił dopiero pięć lat później, w delikatnie zmienionym składzie, aby nagrać jeszcze jeden album w ramach tej serii - "Gomory". Taki ponowny udział w cyklu zdarzył się tylko dwa razy; wcześniej grupie Masada String Trio. Mycale nic więcej nie nagrał, ale sporadycznie występował na żywo. Przy czym nie były to indywidualne koncerty, a krótkie sety podczas wydarzeń, na których różne składy wykonywały kompozycje z tzw. ksiąg Masady. Był to zatem efemeryczny i ściśle wyspecjalizowany projekt, wnoszący jednak zupełnie nowe podejście do tego repertuaru.

Mycale to bowiem żeński zespół a capella o prawdziwie miedzynarodowym składzie. Tylko w oryginalnym kwartecie znalazła się Basya Schechter, amerykańska wokalistka i instrumentalistka grająca m.in. na oudzie i sazie, specjalizująca się w muzyce klezmerskiej oraz sefardyjskiej. W bardziej folkowy sposób wykonuje ją z grupą Pharaoh's Daughter, natomiast w projekcie Darshan łączy te wpływy z elementami hip-hopu. Pięć lat później miejsce Schechter w Mycale zajęła jazzowa wokalistka z Portugalii, Sara Serpa. Obie wersje kwartetu współtworzyły natomiast Sofia Rei z Argentyny, Malika Zarra z Maroka oraz Ayelet Rose Gottlieb z państwa w Palestynie. To wokalistki o odmiennych doświadczeniach: Rei na autorskich płytach łączy art pop, elektronikę i wpływy latynoskie, Zarra wykonuje muzykę bliską tradycji północnoafrykańskiej z jazzowym zabarwieniem, a Gottlieb przeważnie trzyma się kameralnego jazzu, choć nagrała też dla Tzadik album nawiązujący do żydowskiej tradycji muzycznej.

Tym razem kompozycje Johna Zorna z tzw. drugiej księgi Masady posłużyły do opracowania linii melodycznych wokali, a za teksty posłużyły fragmenty Biblii oraz dzieł Heraklita, sufickiego poety Rumiego i portugalskiego twórcy Fernando Pessoi - śpiewane w językach hebrajskim i jidisz, ale też arabskim, hiszpańskim, francuskim lub portugalskim. Eponimiczny debiut Mycale jest dokładnie tym, co zachwyca mnie u wielu wykonawców w cyklu "Book of Angels" - oryginalnym, nieoczywistym podejściem do zornowskiego repertuaru. Może choćby najbardziej unikalnym oraz nietypowym ze wszystkich. Choć w tym przypadku bardziej doceniam pomysł i wykonanie, niż faktycznie czerpię przyjemność ze słuchania. W małych dawkach - czyli pojedynczych utworach - jest to świetne, harmonie są pomysłowe, ale album z czasem okazuje się zbyt powtarzalny. "Gomory" to już całkowite przeciwieństwo tego, czego szukam w tym cyklu - adekwatnie brak nowych idei, oparcie się na wypracowanych wcześniej schematach.

Pewną zaletą drugiego albumu Mycale jest natomiast to, iż dostarcza sporo materiału do porównań różnych opracowań tych samych tematów Zorna. Finałowy "Paschar" już wcześniej doczekał się interpretacji w stylu kameralnej muzyki współczesnej na "Malphas" Marka Feldmana i Sylvie Courvoisier. Z kolei "Huzia" i "Yofiel" nagrał później jazzowy kwintet Nova Express, "Peliel" przypomniało post-bopowe trio Flaga, a "Achusaton", "Quaddisin" oraz "Shahariel" zaaranżował na nowo math-rockowy AutorYno - wszystko to w ramach kolejnych części "Book of Angels". Eponimiczny debiut Mycale wypada pod tym względem zdecydowanie skromniej - jedynie "Natiel" ma też późniejszą wersję Banquet of the Spirits w stylu fusion.

Pierwszy album Mycale wnosi do serii świeży pomysł, który jednak okazuje się zbyt ograniczać kwartet, a w efekcie album staje się zbyt monotonny. Szkoda, iż wokalistki nie postanowiły bardziej poeksperymentować, np. stosując więcej technik śpiewu, elektroniczne modulacje lub przynajmniej w części utworów dodając instrumentalny akompaniament, pozostawiając wokal w pierwszoplanowej roli. Problemu z brakiem urozmaicenia nie udało się rozwiązać na "Gomory", na którym znalazło się jedynie więcej tego samego, choć wykonanie wciąż stoi na wysokim poziomie.