[Recenzja] Half Empty Glasshouse - "The Fantastic Invention of H.E. Glashaus" (2026)

Trzeci album Half Empty Glasshouse - projektu z Nowej Zelandii kierowanego przez Charliego Jijari - to jego największe, jak dotąd, przedsięwzięcie. Premierę "The Fantastic Invention of H.E. Glashaus" poprzedziły, oprócz tradycyjnego singla, dwa nieco ponad półgodzinne wydawnictwa poboczne. Oba są stylizowane na zagubione nagrania sprzed mniej więcej stu lat, włącznie z szumami, kliknięciami oraz innymi zniwkształceniami. To element towarzyszącego płycie konceptu o fikcyjnym wynalazcy H.E. Glashausie, podróżach w czasie, zabiciu Hitlera zanim dorośnie i alternatywnej historii muzyki. Opublikowany na dwa tygodnie przed adekwatnym albumem "Glashaus: The Murder at Braunau am Inn" to rzekome nagranie z nieujawnionych dotąd historycznych archiwów Glashouse'a. Partiom orkiestralnym w stylu pierwszej połowy XX wieku towarzyszą tu całkiem współczesne partie gitarowe i wokalne, raz zbliżając tę muzykę do avant-proga, innym razem do metalu. Wydany tydzień później "Glashaus: Symphony No. 1 in D Major 'The Time Machine'" to już wyłącznie imitacja poważki sprzed wieku; tym bardziej jednak doskwiera tu pewna sztuczność tych quasi-symfonicznych brzmień.

Biorąc pod uwagę rozmach, z jakim Jijari przygotowywał grunt pod ten album, "The Fantastic Invention of H.E. Glashaus" zaskakuje swoim niewielkim rozmiarem. To zaledwie 32 minuty muzyki - mniej choćby niż ma osobno każde z dwóch towarzyszących wydawnictw. I tylko pięć ścieżek, w tym miniatura "Entr'acte" - kolejne niby-orkiestralne nagranie, bez którego mogło się tu obyć. W podobnym stylu zaczyna się "Two Preludes", jednak w dalszej części dochodzą bardziej współczesne elementy w postaci hałaśliwej gitary i rockowej perkusji. Nienajgorzej sprawdza się to jako wprowadzenie do albumu o podróżach w czasie, choć można było to zrobić nieco mniej podniośle. Poza tym w repertuarze znalazł się niespełna trzyminutowy singiel "Spaghetti Western Star" oraz dwie bardziej rozbudowane już formy. Znany już przed premierą kawałek nie trwa długo, ale dzieje się w nim całkiem sporo. Eklektyczna, kolażowa struktura w połączeniu z dość nerwowym wykonaniem przywołuje skojarzenia z dwiema ostatnimi płytami black midi, tylko w chyba jeszcze bardziej szalonym wydaniu.

Blisko dziesięciominutowy "How One Invention Changed History / The Problem of Infinite Redress" to znów mocno eklektyczne nagranie, jednak przejścia miedzy kolejnymi motywami nie są już tak intensywne, jest tu więcej przestrzeni i budowania dramaturgii. Bardziej progowe momenty, z teatralnym wokalem i rytmicznymi zabawami przeplatają się tutaj z fragmentami instrumentalnymi nawiązującymi do XX-wiecznej awangardy, ale już bez tego imitowania orkiestry. Podobny charakter ma trwający kwadrans "The Sun Devouring Theme / Variations on a Theme of H.E. Glashaus" - tu akurat dochodzą też quasi-symfoniczne wstawki, a także pojawiają się wręcz metalowe segmenty, ale zrobione jest to dość sensownie i na tyle pomysłowo, iż można przymknąć oko na lekki nadmiar zwrotów akcji oraz pojawiający się gdzieniegdzie patos.

Ogólnie jest to całkiem udany album, ale mam pewien niedosyt. Poniekąd wynikający stąd, iż pod względem długości "The Fantastic Invention of H.E. Glashaus" to bardziej EPka niż pełnowymiarowy album. Ale bardziej chyba z faktu, iż nie słychać tu za bardzo postępu względem "The Exit Is Over There!", poprzedniego albumu Half Empty Glasshouse, na którym Charlie Jijari w podobny sposób łączył avant-proga z orkiestracjami nawiązującymi do XX-wiecznej powązki oraz metalowymi wstawkami. Tymczasem tamta płyta przyniosła przecież znaczącą woltę stylistyczną w porównaniu z debiutanckim "Restricted Repetitive Behaviour", wykorzystującym metodę dwunastotonową, czyli dodekafonię, w kompozycjach wywodzących się z post-punku i noise rocka. To był zresztą naprawdę szalony, niekonwencjonalny i nowatorski pomysł. Tym razem zaskakuje jedynie patent z dwoma pobocznymi wydawnictwami.