Prawie 70% Polaków oddałoby dni urlopu w zamian za to. Firmy właśnie się z tego wycofują

Pracę zdalną z zagranicy trzeba uzgodnić z pracodawcą, bo Kodeks pracy nie pozwala pracownikowi samemu zmienić miejsca wykonywania obowiązków. Firma może odmówić, a wyjazd bez jej wiedzy grozi choćby zwolnieniem. Praca zdalna okazjonalna to tylko 24 dni w roku kalendarzowym.

Praca zdalna z zagranicy wymaga zgody pracodawcy

Przepisy o pracy zdalnej weszły do Kodeksu pracy 7 kwietnia 2023 roku. Praca zdalna jest wykonywana całkowicie albo częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą. Adres domowy nie jest jedyną możliwością.

Sam Kodeks pracy nie zmusza firmy do zgody na pracę poza biurem. Zasady wykonywania pracy zdalnej pracodawca zapisuje w porozumieniu ze związkami zawodowymi albo w regulaminie. Tam zwykle stoi, ile dni w roku wolno pracować z zagranicy. Reszta zależy od zgody przełożonego.

Workation zamiast urlopu wybiera 69 procent badanych

Ankietę InterviewMe wypełniło 468 osób od 21 maja do 8 czerwca 2026 roku. Wyjazd połączony z pracą zamiast dodatkowych dni urlopu wybrałoby 69 procent badanych. Dla 82 procent możliwość pracy z dowolnego miejsca wpłynęłaby na decyzję o zatrudnieniu.

Zmianę otoczenia wskazało 46 procent ankietowanych, tyle samo chce podróżować bez uszczuplania puli urlopowej. Egzotyka przegrywa. Polskie góry, jeziora i wieś wybrało 36 procent badanych, a zagraniczne miasta 23 procent.

Firmy wycofują się z workation

Rynek idzie w drugą stronę niż oczekiwania pracowników. Z raportu HRK o urlopach specjalistów i managerów z 2026 roku wynika, iż odsetek pracodawców oferujących workation spadł w ciągu roku z 7,1 procent do 4 procent. Zmalała też grupa osób planujących taki wyjazd, z 19,3 do 15,6 procent.

Praca zdalna okazjonalna to 24 dni w roku

Osobnym trybem jest praca zdalna okazjonalna. Przysługuje na wniosek pracownika, w wymiarze 24 dni w roku kalendarzowym. Wniosek nie jest wiążący. Pracodawca może go nie uwzględnić. Przy tym trybie nie stosuje się części przepisów o pracy zdalnej, na przykład obowiązku zapewnienia pracownikowi materiałów i narzędzi pracy.

Ubezpieczenie i podatki po przekroczeniu granicy

Praca zdalna z zagranicy uruchamia formalności w ZUS. Od 1 lipca 2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest stroną porozumienia ramowego o zwyczajowej telepracy transgranicznej. Obejmuje ono osoby mieszkające w jednym państwie i zatrudnione u pracodawcy z innego, które pracują zdalnie z domu przez co najmniej 25 procent, ale mniej niż połowę czasu pracy. Wniosek US-36 rozpatruje Oddział ZUS w Kielcach. Dopiero potem składa się wniosek US-34 o zaświadczenie A1.

Zwykłe wakacje z laptopem to inna sytuacja. Krótki wyjazd, podczas którego pracownik pracuje zdalnie w pełnym wymiarze czasu, ZUS traktuje jak delegowanie. Taki tryb ma być ograniczony w czasie i nie może trwać dłużej niż 24 miesiące. Gdy wyjazd przestaje być doraźny, składki idą według prawa państwa, w którym praca faktycznie jest wykonywana.

Zostaje podatek. Polskim rezydentem podatkowym jest osoba, która ma w Polsce ośrodek interesów życiowych albo przebywa tutaj dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Zasady rozliczania dochodów z pracy wykonywanej za granicą opisuje Ministerstwo Finansów.

Ciche wakacje kończą się choćby zwolnieniem

Część pracowników wyjeżdża bez zgłoszenia i nazywa to cichymi wakacjami. Skala rośnie. Państwowa Inspekcja Pracy przypomina, iż miejsce pracy zdalnej ma być uzgodnione z pracodawcą. Chodzi nie tylko o formalności, ale też o odpowiedzialność firmy, bezpieczeństwo pracy, ochronę danych i ubezpieczenie.

Konsekwencje bywają dotkliwe. Zaczyna się od upomnienia albo nagany. Pracodawca może cofnąć zgodę na pracę zdalną i wezwać pracownika z powrotem do biura. W najpoważniejszych przypadkach kończy się to rozwiązaniem umowy o pracę. jeżeli praca z niezgłoszonego miejsca doprowadzi do szkody, dochodzi jeszcze odpowiedzialność materialna.

Natalia Bogdan, prezeska Jobhouse, widzi w ukrywaniu wyjazdu sygnał braku zaufania w firmie. Coraz więcej organizacji dopuszcza pracę z dowolnego miejsca w Polsce, a niektóre także z zagranicy przez określoną liczbę dni w roku. Zgoda przełożonego wciąż jest potrzebna. Najczęściej wtedy, gdy zmienia się kraj wykonywania pracy.

Stan na 1 września 2026 roku.